Người trẻ quên lời chào, mắt 'dán' vào điện thoại, trách trẻ hay trách người lớn?

Tôi thuộc thế hệ sinh ra vào những năm 1950, lớn lên ở một vùng quê còn nhiều nghèo khó. Ngày ấy, trường làng chỉ có những lớp sơ cấp, từ lớp một đến lớp ba.

Trẻ con chúng tôi chẳng được học nhiều điều cao xa, nhưng có một bài học gần như đứa nào cũng thuộc: gặp người lớn phải biết chào.

Khách đến nhà, trẻ con đang chơi ngoài sân cũng được cha mẹ nhắc chạy vào, khoanh tay, cúi đầu: "Cháu chào bác ạ!". 

Gặp thầy cô ngoài đường phải dừng lại chào. Nói chuyện với người lớn biết "thưa", biết "dạ". Nhà nghèo, áo quần có khi còn vá, nhưng người lớn rất coi trọng chuyện dạy con lễ phép.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, đời sống đã khác rất nhiều. Trẻ em hôm nay được học trong những ngôi trường khang trang, tiếp xúc với công nghệ và có điều kiện hiểu biết hơn thế hệ chúng tôi ngày trước rất nhiều.

Nhưng đôi khi tôi chạnh lòng khi gặp một đứa trẻ bước vào nhà, thấy ông bà, cô bác vẫn lặng lẽ đi qua; hoặc người lớn hỏi chuyện, mắt vẫn nhìn vào điện thoại, trả lời cụt lủn.

Tất nhiên không thể vì vài hình ảnh như vậy mà cho rằng lớp trẻ hôm nay thiếu lễ phép. Rất nhiều bạn trẻ vẫn sống đẹp, văn minh và nhân ái. 

Điều đáng suy nghĩ nằm ở chỗ khác: nếu những phép ứng xử nhỏ không được người lớn kiên trì trao truyền, liệu chúng có tự nhiên tồn tại?

Một đứa trẻ quên chào, trước khi trách nó, người lớn có lẽ cũng nên tự hỏi: trong gia đình, chúng ta có thường xuyên chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi nhau không? Cha mẹ có làm gương? Nhà trường có xem giáo dục cách ứng xử quan trọng như việc dạy kiến thức?

"Lời chào cao hơn mâm cỗ" - ông bà ta nói vậy không phải để tạo ra những nghi thức nặng nề. Một lời chào trước hết là sự nhận biết và tôn trọng người đang đứng trước mặt mình.

Xã hội phát triển hơn từng ngày. Nhưng hiện đại không có nghĩa là phải bỏ lại những điều đẹp đẽ của cha ông.

Nếu một ngày lời "thưa", tiếng "dạ", câu "cháu chào ông bà" trở nên xa lạ, thứ mất đi không chỉ là một lời chào, mà là một phần nếp nhà.

Sao phải kiệm một lời cảm ơn?

Một lời cảm ơn chẳng tốn kém gì, nhưng lại cho thấy mình có thực sự trân trọng sự giúp đỡ của người khác hay không.