
Người đi bộ ở Quảng Trị đi sai đường gây va chạm chết người đã bị khởi tố hình sự - Ảnh: T.G.
Báo Tuổi Trẻ đưa tin một người đi bộ ở Quảng Trị bị khởi tố vì vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Cụ thể, người này đi bộ ra phần đường dành cho xe cơ giới, va chạm với một xe máy làm cho người đi xe máy tử vong.
Người đi bộ cũng phải đi đúng đường, đúng chiều
Với nhiều người, đây là điều bất ngờ. Bởi lâu nay, khi nhắc đến tai nạn giao thông và trách nhiệm hình sự, phản xạ đầu tiên của số đông vẫn là: do người lái ô tô, xe máy phóng nhanh vượt ẩu. Còn người đi bộ, chậm rãi, không máy móc, không tốc độ, dường như vô can.
Nhưng thực tế, người đi bộ vi phạm luật giao thông gây chết người bị đưa ra xét xử không còn là chuyện hiếm.
Pháp luật hình sự đặt vấn đề trách nhiệm dựa trên hành vi và hậu quả: có hành vi vi phạm và có hậu quả, có quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả.
Theo điều 260 Bộ luật Hình sự, bất kỳ ai tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông, gây hậu quả nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản của người khác thì xem là hành vi phạm tội.
Trong các vụ xét xử hành vi vi phạm giao thông đường bộ thì người đi xe máy, xe ô tô là chủ thể vi phạm phổ biến nhưng không loại trừ người đi bộ, người điều khiển xe đạp, xe thô sơ.
Theo điều 30 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực từ 1-1-2025) thì người đi bộ phải đi trên vỉa hè, lề đường hoặc đường dành riêng cho người đi bộ; nơi không có vỉa hè, lề đường hoặc đường dành riêng, người đi bộ phải đi sát mép đường, đi theo đúng chiều quy tắc chung, tức đi sát về phía bên phải theo chiều đi của mình, không lấn sang phần đường ngược chiều dành cho xe cơ giới.
Đây tưởng là quy tắc nhỏ, ai cũng biết một cách "bản năng", nhưng trong thực tế lại là quy tắc bị vi phạm nhiều nhất, đặc biệt vào ban đêm, ở những cung đường không có vỉa hè, ánh sáng yếu như các tuyến quốc lộ qua khu vực nông thôn, miền núi.
Đã uống rượu bia có nên đi bộ ra đường?
Trong tình huống người đi bộ vừa bị khởi tố, hành vi của người đi bộ hội đủ các yếu tố cấu thành tội phạm được mô tả tại khoản 1 điều 260: đi ngược chiều vào phần đường xe chạy, có hậu quả chết người, và có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm với hậu quả đó.
Khung hình phạt cơ bản của trường hợp này là phạt tiền từ 30-100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1-5 năm. Mức án cụ thể phụ thuộc vào kết quả điều tra, truy tố, xét xử…
Chúng ta thường nghe khẩu hiệu "đã uống rượu bia thì không lái xe", nhưng người say xỉn có được đi bộ ra đường hay không?
Trên thực tế, rượu bia cũng có thể làm người đi bộ mất khả năng kiểm soát bước chân, mất định hướng không gian, không còn nhận thức đầy đủ về ranh giới an toàn giữa lề đường và lòng đường.
Hiện nay, sử dụng rượu bia không phải là tình tiết tăng nặng áp dụng cho người đi bộ. Nhưng Hội đồng xét xử vẫn có thể dựa vào đó để đánh giá mức độ lỗi, khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của bị cáo tại thời điểm xảy ra tai nạn, làm cơ sở cân nhắc khi lượng hình trong khung hình phạt tương ứng.
Trách nhiệm của người đi bộ
Thực tế thì một vụ tai nạn giao thông chết người ít khi lỗi hoàn toàn thuộc về một phía. Hội đồng xét xử phải xem xét nhiều mặt.
Nếu nạn nhân cũng có phần lỗi sẽ là tình tiết có ý nghĩa quan trọng khi lượng hình để bảo đảm hình phạt tương xứng với mức độ lỗi của từng người.
Ở nhiều vùng nông thôn, miền núi, đường quốc lộ chạy qua khu dân cư không có vỉa hè, không có đèn chiếu sáng đầy đủ. Người dân đi bộ ra đường thường tiện đâu thì đi, không phân biệt thuận hay ngược chiều.
Chính vì khoảng trống nhận thức đó, những vụ việc như thế này, dù đau lòng, lại mang một giá trị cảnh tỉnh rất lớn. Tuân thủ luật giao thông không chỉ dành cho người lái xe mà của tất cả những ai bước ra đường, dù bằng bốn bánh, hai bánh, hay đi bộ.
Tất cả mọi người hãy tập thói quen đi bộ đúng phần đường, đúng chiều. Đây không phải là câu khẩu hiệu mà là ranh giới trách nhiệm pháp lý nếu vô tình trở thành nguyên nhân của một tai nạn.
Và cuối cùng, các đơn vị tuyên truyền pháp luật giao thông quan tâm tuyên truyền nhiều hơn đến người đi bộ.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận