
Nuôi biển công nghệ cao ở Khánh Hòa - Ảnh: M.CHIẾN
Nông dân Nguyễn Văn Hòa (nuôi tôm công nghệ cao ở Nghệ An) đặt câu hỏi như vậy tại diễn đàn Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam - Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường lắng nghe nông dân nói" năm 2026 diễn ra mới đây.
Mở sinh kế mới từ du lịch sinh thái biển và trải nghiệm gắn với nghề cá
Trả lời câu hỏi này, ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết theo tinh thần Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, phát triển kinh tế biển phải gắn với bảo vệ môi trường, khai thác và sử dụng hợp lý nguồn lợi thủy sản, bảo vệ hệ sinh thái biển.
Chủ trương có thể mở ra cơ hội chuyển từ nuôi nhỏ lẻ sang nuôi biển công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, tổ chức sản xuất theo vùng nuôi và chuỗi giá trị, phát triển các loài có lợi thế như cá biển, nhuyễn thể, rong biển, cùng các mô hình nuôi xanh, tuần hoàn, phát thải thấp.
Chẳng hạn, Quảng Ninh phát triển dong, hàu trên biển và nghêu, ngao ở cửa sông; còn khu vực miền Trung phát triển các mô hình đồng quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản hay nuôi cá biển tại Khánh Hòa, An Giang.
Các mô hình này không chỉ nâng cao giá trị sản xuất nuôi trồng thủy sản mà còn mở rộng cơ hội sinh kế trong sản xuất giống, cung ứng vật tư - thiết bị, dịch vụ kỹ thuật, quan trắc môi trường, hậu cần, bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Bên cạnh đó, ngư dân và cộng đồng ven biển có thể phát triển mô hình sinh kế gắn với du lịch cộng đồng/du lịch sinh thái biển và các hoạt động trải nghiệm gắn với nghề cá như nhiều làng chài có nghề truyền thống, văn hóa và ẩm thực của ngư dân có những giá trị rất riêng.
Nếu bà con biết tổ chức tốt, chính những giá trị đó có thể trở thành sản phẩm du lịch, tạo thêm nguồn thu nhập cho cộng đồng. Khi đó, người dân chuyển đổi từ vị trí "người khai thác" sang "người làm dịch vụ du lịch".
Cộng đồng ven biển sẽ tạo ra giá trị gia tăng cao hơn thông qua các dịch vụ trải nghiệm văn hóa bản địa, lặn ngắm san hô, tham quan rừng ngập mặn và ẩm thực địa phương.
Và người dân không chỉ sống bằng việc khai thác tài nguyên, mà còn có thể tạo ra thu nhập từ chính việc gìn giữ cảnh quan, văn hóa và hệ sinh thái biển. Kinh tế tuần hoàn trong thủy sản, đây là xu hướng biến "rác thải" thành "tài nguyên".
Cơ hội sinh kế đến từ việc thu gom và tái chế rác thải nhựa đại dương, hoặc tận dụng phụ phẩm từ chế biến thủy sản (vỏ tôm, xương cá) để làm phân bón hữu cơ, thức ăn chăn nuôi, hay cung cấp cho công nghiệp dược phẩm, 2 mỹ phẩm (như collagen).
Đây vừa là cơ hội tạo thêm việc làm, tăng thu nhập, vừa góp phần giảm chất thải và bảo vệ môi trường.

Ông Trần Đình Luân trao đổi tại diễn đàn - Ảnh: C. TUỆ
Sẽ rà soát sửa đổi những quy định để tích hợp đa giá trị cho nuôi biển
Về các chính sách hỗ trợ, ông Luân cho biết đối với người dân tại khu vực biển trong phạm vi 3 hải lý, chính quyền địa phương thực hiện giao khu vực biển để phát triển nuôi trồng thủy sản và tạo sinh kế.
Đối với doanh nghiệp đầu tư phát triển nuôi biển, các cơ chế, chính sách về giao khu vực biển cũng được triển khai nhằm tạo điều kiện mở rộng sản xuất, thúc đẩy phát triển nuôi biển công nghiệp.
Đối với vấn đề chuyển đổi nghề thì hỗ trợ kinh phí chuyển đổi nghề và tạo điều kiện thuận lợi để người dân, doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn tín dụng ưu đãi. Tuy nhiên, theo ông Luân, hiện nay việc triển khai thực hiện các chính sách này đã được giao cho chính quyền địa phương.
Về phía Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục rà soát, xây dựng và sửa đổi, bổ sung những quy định pháp luật nếu chưa phù hợp để tăng tính khả thi và tích hợp đa giá trị cho phát triển nuôi biển.

Trong khuôn khổ diễn đàn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Hội Nông dân Việt Nam ký kết chương trình đồng hành cùng nông dân phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới bền vững giai đoạn 2026 - 2030 - Ảnh: C. THƠ
Đối với Hội Nông dân các địa phương, ông Luân đề nghị cần phát huy vai trò trong việc nhận diện, khai thác tiềm năng, lợi thế đặc thù của từng vùng. Theo ông, không ai hiểu rõ điều kiện tự nhiên, nguồn lực và những thế mạnh riêng có của địa phương bằng chính người dân nơi đó.
"Trên cơ sở này, cần đẩy mạnh liên kết sản xuất, thay vì phát triển đơn lẻ, hướng tới hình thành các tổ hợp tác, hợp tác xã và mô hình kinh tế cộng đồng. Thực tế, nhiều địa phương đã triển khai hiệu quả các mô hình đồng quản lý, bảo vệ nguồn lợi thủy sản gắn với phát triển du lịch sinh thái, câu cá giải trí, mở ra những hướng sinh kế mới cho người dân ven biển" - ông Luân đánh giá.
Và ông mong muốn Hội Nông dân các địa phương quan tâm, nghiên cứu và nhân rộng những mô hình phù hợp, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế biển bền vững.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận