Trong nhiều thập niên sau Thế chiến 2, Nhật Bản duy trì lập trường quốc phòng thận trọng, ưu tiên đối thoại hòa bình và kiềm chế quân sự. Tuy nhiên, bối cảnh an ninh hiện nay đang khiến ngày càng nhiều người dân tin rằng các cách tiếp cận truyền thống đó có thể không còn đủ để bảo đảm an toàn cho đất nước.

Ủng hộ tăng cường quân đội đạt mức cao kỷ lục

Theo khảo sát của Văn phòng Nội các Nhật Bản được thực hiện trong tháng 11 và 12-2025, 45,2% số người được hỏi cho rằng quy mô và năng lực của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản nên được tăng cường - mức cao nhất kể từ khi câu hỏi này được đưa vào khảo sát năm 1991. Con số này vào năm 2022 là 42%.

Trong khi đó, 49,8% số người được hỏi cho rằng nên duy trì Lực lượng Phòng vệ ở mức hiện tại.

Đáng chú ý, nếu như năm 1991 khoảng cách giữa nhóm ủng hộ mở rộng quân sự và nhóm hài lòng với hiện trạng lên tới hơn 50 điểm phần trăm, thì nay khoảng cách này đã thu hẹp đáng kể, chỉ còn 4,6 điểm phần trăm. Điều này cho thấy xã hội Nhật Bản đang tiến gần hơn tới một trạng thái "cân bằng" mới trong tranh luận về quốc phòng.

Kết quả khảo sát cũng chỉ ra những mối lo ngại cụ thể đang chi phối dư luận. Sức mạnh và các hoạt động quân sự của Trung Quốc được 68,1% số người được hỏi xem là mối quan ngại lớn nhất - mức cao kỷ lục và tăng gần 7 điểm phần trăm so với khảo sát trước.

Tiếp theo là khả năng tự vệ của Nhật Bản và chương trình tên lửa tầm xa, vũ khí hạt nhân của Triều Tiên, mỗi yếu tố đều được khoảng 65% người tham gia khảo sát nhắc đến.

Theo giới phân tích, các con số này cho thấy nhận thức về an ninh của người Nhật đang chuyển từ những lo ngại mang tính trừu tượng sang các mối đe dọa cụ thể, gắn trực tiếp với năng lực quân sự của các nước láng giềng.

Nỗi lo về độ tin cậy của Mỹ

Các chuyên gia cho rằng xung đột Nga - Ukraine là bước ngoặt quan trọng trong việc thay đổi tư duy an ninh của người dân Nhật Bản.

"Chúng tôi nhận ra mình không thể tiếp tục chỉ dựa vào thiện chí của các quốc gia khác hay vào ngoại giao. Cuộc chiến Ukraine thực sự là một hồi chuông cảnh tỉnh đối với Nhật Bản", ông Masayuki Masuda, Giám đốc nghiên cứu Trung Quốc thuộc Bộ Quốc phòng Nhật Bản, nhận định.

Đáng chú ý, khảo sát cũng phản ánh sự hoài nghi ngày càng gia tăng của người dân Nhật Bản về độ tin cậy của Mỹ, đồng minh an ninh quan trọng nhất của xứ Phù Tang.

Một bộ phận dư luận cho rằng phản ứng của Washington trước cuộc chiến Ukraine, cùng với những bất ổn trong chính sách an ninh của Mỹ những năm gần đây, cho thấy Nhật Bản không thể hoàn toàn phụ thuộc vào bên ngoài trong các tình huống khẩn cấp.

Nhìn về tương lai, giới phân tích dự báo xu hướng ủng hộ tăng cường quốc phòng tại Nhật Bản khó có khả năng đảo chiều. 

Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực tiếp tục xấu đi, nhiều khả năng công chúng Nhật Bản sẽ ngày càng ủng hộ mạnh mẽ hơn việc nâng cao năng lực tự vệ - đánh dấu bước dịch chuyển dài hạn trong tư duy an ninh của quốc gia từng gắn chặt với chủ nghĩa hòa bình hậu chiến.

'Quốc gia yêu hòa bình' Nhật Bản sắp mở rộng xuất khẩu vũ khí

Chính phủ Nhật Bản có kế hoạch nới lỏng các quy định liên quan xuất khẩu vũ khí, trong bối cảnh an ninh toàn cầu ngày càng xấu đi và chi tiêu quốc phòng gia tăng.