Ngăn nicotine tiếp cận giới trẻ từ những sản phẩm thuốc lá mới

Túi ngậm nicotine, shisha và các sản phẩm chứa chất tương tự nicotine đang mở rộng thị trường với thiết kế bắt mắt, hương vị hấp dẫn, hướng đến người trẻ. Trước sự xuất hiện liên tục của các sản phẩm mới, WHO khuyến nghị cần mở rộng phạm vi cấm nhằm ngăn chặn nguy cơ lệ thuộc nicotine.

 - Ảnh 1.

Các sản phẩm túi ngậm nicotine được bày bán - Ảnh: Viện Chiến lược và chính sách y tế

Túi ngậm nicotine không bớt hại hơn thuốc lá truyền thống

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ngành công nghiệp thuốc lá và nicotine liên tục phát triển sản phẩm, đổi mới công nghệ và chiến lược tiếp thị để thu hút người dùng mới, đồng thời tìm cách né tránh các quy định quản lý.

Điều này đặt ra thách thức cho cơ quan quản lý khi sản phẩm ngày càng đa dạng về hình thức, thành phần và cách sử dụng.

Bà Nguyễn Việt Hà, Viện Chiến lược và chính sách y tế, Bộ Y tế, cho biết Việt Nam thuộc nhóm 15 quốc gia có tỉ lệ nam giới hút thuốc cao nhất thế giới, đứng thứ 3 ASEAN. Mỗi năm, hút thuốc lá gây khoảng 84.500 ca tử vong, trong khi hút thuốc lá thụ động gây thêm khoảng 18.800 ca tử vong.

Bên cạnh thuốc lá điếu truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, sự xuất hiện của những sản phẩm mới như túi ngậm nicotine đang làm gia tăng lo ngại về nguy cơ lệ thuộc nicotine trong cộng đồng, đặc biệt ở thanh thiếu niên.

Túi ngậm nicotine là sản phẩm dạng bột, chứa nicotine tự nhiên hoặc tổng hợp, chất tạo hương và một số thành phần khác. Người dùng đặt túi vào miệng để nicotine hấp thu qua niêm mạc, không cần đốt cháy hay hút khói.

Theo bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, các sản phẩm này có thể gây nghiện nicotine, làm tổn thương niêm mạc miệng, tác động bất lợi đến tim mạch và làm tăng nhịp tim cấp tính.

Đáng lo ngại, một số phụ gia, acid hữu cơ và chất làm mát được sử dụng trong sản phẩm có thể làm tăng khả năng hấp thu nicotine, qua đó gia tăng nguy cơ lệ thuộc, nhất là ở những người trẻ chưa từng hút thuốc.

Theo các chuyên gia, túi ngậm nicotine thường có nhiều hương vị ngọt, bạc hà, "ice", kiểu dáng bắt mắt và cách sử dụng kín đáo. Những đặc điểm này có thể khiến sản phẩm dễ tiếp cận thanh thiếu niên, nhất là những người không thích mùi khói thuốc hoặc lo ngại tình trạng răng ố vàng.

Việc quảng cáo sản phẩm theo hướng "không thuốc lá", "ít hại" cũng có thể tạo cảm giác an toàn sai lệch cho người sử dụng.

Bác sĩ Nguyên cảnh báo hàm lượng nicotine trong một số sản phẩm có thể rất cao, thậm chí vượt mức thường gặp ở thuốc lá điếu.

Theo WHO, túi nicotine chứa khoảng 4mg nicotine có thể đưa vào cơ thể lượng nicotine tương đương hút thuốc lá thông thường, trong khi một số sản phẩm có hàm lượng lên tới 50-150mg mỗi túi.

Những sản phẩm có hàm lượng nicotine cao tiềm ẩn nguy cơ gây lệ thuộc. Vì vậy, theo các chuyên gia, cần có biện pháp ngăn chặn nghiện nicotine trong giới trẻ.

 - Ảnh 2.

Việc sử dụng thuốc lá điện tử đang được khuyến nghị xử phạt nặng - Ảnh: NGUYÊN BẢO

Mở rộng phạm vi cấm, bịt kẽ hở quản lý

Việt Nam đã cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Tuy nhiên, thực tế thị trường vẫn xuất hiện những sản phẩm chứa nicotine với công nghệ, kiểu dáng và tên gọi khác nhau.

Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi) đã đề xuất mở rộng danh mục sản phẩm bị cấm. Theo đó, các hành vi sản xuất, kinh doanh, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, kinh doanh tạm nhập tái xuất, kinh doanh chuyển khẩu và chứa chấp sẽ bị cấm đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá giả.

Dự thảo cũng đề xuất cấm các sản phẩm được thiết kế có hình thức mô phỏng bao thuốc lá, gói thuốc lá, điếu thuốc lá, thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng; các sản phẩm có thiết kế của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Túi ngậm nicotine và shisha cũng được đưa vào danh mục cấm.

Đồng thời, dự thảo quy định cấm sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, túi ngậm nicotine, shisha và các sản phẩm có thiết kế của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Tuy nhiên, các sản phẩm thuốc lá mới không chỉ thay đổi hình thức, mà ngành công nghiệp còn có thể sử dụng các chất tương tự nicotine để điều chỉnh thành phần sản phẩm. 

Theo tài liệu kỹ thuật của WHO, những chất như nornicotine, anabasine và 6-methylnicotine ngày càng được sử dụng trong thuốc lá điện tử và túi ngậm nicotine. Dù không phải nicotine, các chất này có đặc tính và khả năng gây nghiện tương tự.

Theo WHO tại Việt Nam, nếu chỉ tập trung vào lá thuốc lá và các chất chứa nicotine, quy định có thể để lại khoảng trống đối với sản phẩm không chứa nicotine nhưng sử dụng các chất tương tự nicotine. Hoặc các sản phẩm được ghi nhãn không chứa nicotine, đặc biệt là thuốc lá điện tử không chứa nicotine.

WHO khuyến nghị bên cạnh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, cần đưa định nghĩa về các sản phẩm thuốc lá mới khác vào luật, đồng thời đưa những sản phẩm này vào danh mục cấm.

Bên cạnh đó, cần quy định rõ việc cấm các bộ phận, linh kiện của sản phẩm, bao gồm dung dịch thuốc lá điện tử. Định nghĩa nguyên liệu thuốc lá cũng cần được mở rộng, bao gồm nguyên liệu có nguồn gốc từ cây thuốc lá, các chất chứa nicotine, chất tương tự nicotine và cả những chất không chứa nicotine được sử dụng trong sản phẩm thuốc lá.

 - Ảnh 4.Cần sớm đối phó với “dịch” thuốc lá mới

Các chuyên gia quốc tế đã đồng loạt cảnh báo về “đại dịch” thuốc lá mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng…), đồng thời nhấn mạnh Việt Nam cần nhanh chóng định hình một chiến lược đối phó toàn diện.


Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất