Các nước làm gì để cảnh báo trên bao thuốc lá hiệu quả hơn?

Theo Hiệp hội Ung thư Canada (CCS), đến nay đã có 140 quốc gia và vùng lãnh thổ yêu cầu in hình ảnh cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá, tăng đáng kể so với 117 quốc gia vào năm 2018 và 138 quốc gia vào năm 2023.

Ngày càng có nhiều nước tăng diện tích hình ảnh cảnh báo và yêu cầu bao bì trơn, loại bỏ màu sắc, logo và thiết kế quảng bá thương hiệu, nhằm giúp người dùng chú ý hơn đến cảnh báo.

Thêm diện tích cho cảnh báo

Canada là quốc gia tiên phong triển khai cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh trên bao bì từ năm 2001 và tiếp tục đi đầu trong việc in trực tiếp cảnh báo lên từng điếu thuốc kể từ năm 2024. 

Ngay trong giai đoạn đầu, các hình ảnh cảnh báo nguy cơ sức khỏe đã được luân phiên áp dụng trên bao bì theo bộ 16 mẫu tiêu chuẩn.

Đến năm 2019, nước này tiếp tục chuẩn hóa quy định bằng bao bì trơn, loại bỏ màu sắc thương hiệu, logo cùng các thiết kế riêng biệt, đồng thời yêu cầu bao thuốc phải có hình dáng và màu nâu xỉn thống nhất.

Trước Canada, Úc là quốc gia đầu tiên áp dụng bao bì trơn từ năm 2012, quy định các sản phẩm phải tuân thủ hình dáng và màu nền thống nhất, không còn sử dụng màu sắc nhận diện hay logo quảng bá riêng, nhằm hạn chế sự hấp dẫn thương hiệu.

Các cảnh báo bằng hình ảnh tại Úc được quy định chiếm tối thiểu 75% mặt trước và 90% mặt sau của bao bì.

Năm 2025, nước này cũng yêu cầu đặt thông điệp hoặc thẻ thông tin bên trong bao thuốc, nêu lợi ích, cùng các cách thức và dịch vụ hỗ trợ cai thuốc.

Tại châu Á, Thái Lan là nước đầu tiên áp dụng bao bì thuốc lá trơn, kết hợp với cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh chiếm 85% diện tích mỗi mặt trước và sau bao thuốc.

Nước này cũng áp dụng quy định bao bì trơn từ năm 2019, loại bỏ màu sắc thương hiệu, logo và các yếu tố thiết kế riêng, đồng thời chuẩn hóa hình dáng và màu sắc bao thuốc.

Dưới góc nhìn chuyên môn, chuyên viên phân tích chính sách cấp cao của Hiệp hội Ung thư Canada (CCS) Rob Cunningham đánh giá cách làm này giúp giảm sức hấp dẫn của thương hiệu, vốn là một yếu tố khiến nhiều người trẻ bắt đầu hút thuốc.

Đổi mới hình ảnh để chống "nhờn" mắt

Ngoài Thái Lan, các quy định quản lý bao bì sản phẩm thuốc lá tại đặc khu Hong Kong (Trung Quốc) cũng được thắt chặt.

Theo truyền thông Hong Kong, chính quyền đặc khu yêu cầu hình ảnh cảnh báo sức khỏe phải chiếm ít nhất 85% diện tích ở cả hai mặt trước và sau của bao thuốc.

Bắt đầu từ tháng 3-2027, các loại bao thuốc lá tại Hong Kong sẽ phải tuân thủ quy định chuẩn hóa về kích thước, sử dụng nền màu nâu sẫm, và phải loại bỏ các thông tin về hàm lượng hắc ín (tar) và nicotine trên bao.

Ngoài diện tích hình ảnh, bộ 12 mẫu hình ảnh kèm thông điệp cảnh báo sức khỏe mới, trực quan hơn cũng sẽ được cập nhật đồng bộ.

Nói về những điều chỉnh mới, Chủ tịch Ủy ban Hút thuốc và Sức khỏe Hong Kong Thang Tu Tề chia sẻ rằng việc tiếp tục chuẩn hóa bao bì nhằm mục đích loại bỏ yếu tố hấp dẫn của thương hiệu, tăng khả năng đánh giá đúng đắn về rủi ro sức khỏe của người tiêu dùng.

Sau thời gian chuyển tiếp 9 tháng (đến tháng 12-2027), người bán sản phẩm không đáp ứng quy định về bao bì đồng nhất có thể bị phạt đến 50.000 đô la Hong Kong (khoảng 165 triệu đồng).

Một nghiên cứu tổng hợp về mức độ chú ý và phản ứng của người hút thuốc đối với các cảnh báo sức khỏe trên bao bì tại Canada, Anh, Úc và Mỹ trong giai đoạn 2002-2022 cho thấy việc tăng cường nội dung cảnh báo sẽ thúc đẩy người hút cân nhắc về tác hại, và đôi khi từ bỏ ý định hút thuốc ngay tại thời điểm đó.

Dù vậy hiệu ứng phản ứng này thường có xu hướng giảm dần theo thời gian, đặc biệt rõ rệt với những người có thói quen hút thuốc hằng ngày.

Hiệp hội Ung thư Canada khuyến nghị các nước nên định kỳ cập nhật bộ hình ảnh cảnh báo, chẳng hạn 12 tháng một lần.

Lý giải về việc này, giáo sư Sarah Durkin thuộc Hội đồng Ung thư bang Victoria (Úc) chia sẻ với Đài ABC rằng tác động của những hình ảnh hiện hành có xu hướng giảm bớt theo thời gian do công chúng đã quá quen thuộc.

Bà Durkin cho biết hiện đã có thêm thông tin khoa học giúp hiểu rõ hơn tác hại của việc sử dụng thuốc lá đối với sức khỏe.

Do vậy, các mẫu cảnh báo mới cần bổ sung những nguy cơ mà có thể nhiều người chưa nắm rõ, như đái tháo đường, rối loạn cương dương, ung thư cổ tử cung hay tổn thương DNA.

Quốc hội Anh thông qua dự luật cấm 'cả một thế hệ' mua thuốc lá suốt đời

Theo dự luật nói trên, trẻ em ở Anh sinh vào hoặc sau ngày 1-1-2009 sẽ bị cấm mua thuốc lá suốt đời.