Hình ảnh cảnh báo trên bao thuốc lá giảm hiệu quả: Chuyên gia đề xuất ra sao?

Tuy nhiên, với nhiều người hút thuốc lâu năm, những hình ảnh từng gây ám ảnh này dường như đã trở nên quá quen thuộc, không còn tạo cảm giác sợ hãi hay khiến họ cân nhắc trước khi châm một điếu thuốc.

Lúc đầu thấy ghê nhưng mãi rồi cũng quen

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Tiến (50 tuổi, Hà Nội) đã có "thâm niên" hút thuốc lá hơn 20 năm. Ông cho biết hơn 10 năm trước ông cũng khá e ngại khi nhìn thấy những hình ảnh cảnh báo trên bao thuốc. Nhưng sau nhiều năm, ông gần như không còn chú ý đến chúng.

"Mua bao thuốc về thì tôi chỉ lấy thuốc hút, chứ có mấy khi nhìn kỹ hình ảnh bên ngoài. Lúc đầu thấy cũng ghê, nhưng nhìn mãi thành quen", ông Tiến nói.

Anh Ngọc (30 tuổi, Hà Nội) cũng chia sẻ bắt đầu hút thuốc từ thời sinh viên. Những hình ảnh cảnh báo trên bao thuốc đã xuất hiện từ khi anh bắt đầu hút nên gần như không tạo ra tác động đáng kể.

"Tôi biết hút thuốc có hại, trên bao thuốc cũng ghi rõ rồi. Nhưng lúc thèm thuốc thì vẫn hút, chứ nhìn mấy hình ảnh đó cũng không làm mình bỏ được", anh chia sẻ.

Còn ông Khang (56 tuổi) thậm chí cho biết thường không để ý đến hình ảnh cảnh báo vì đã quá quen mắt. Theo ông, nếu chỉ giữ nguyên những hình ảnh cũ trong thời gian dài thì người hút thuốc rất dễ mất đi cảm giác cảnh giác.

"Ngày nào cũng nhìn thấy một vài hình ảnh như vậy, lâu dần chẳng còn thấy sợ nữa. Nếu có hình ảnh mới, trực quan và gây chú ý hơn thì có thể người hút sẽ phải nhìn lại", ông nói.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cần đổi mới hình ảnh cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá, không chỉ để cung cấp thông tin về tác hại mà còn duy trì sự chú ý, nhận thức về nguy cơ sức khỏe của người hút thuốc.

Cần tăng diện tích cảnh báo, thay đổi hình ảnh liên tục

Theo PGS.TS Lê Thị Thanh Hương - Phó hiệu trưởng Trường đại học Y tế công cộng - cho biết: bộ 6 hình ảnh cảnh báo trên bao bì thuốc lá từ năm 2013 đến nay vẫn giữ nguyên diện tích 50% mỗi mặt chính.

Việc sử dụng hình ảnh trong thời gian dài khiến người hút dần quen mắt, làm giảm hiệu quả truyền tải thông điệp. Kết quả khảo sát cho thấy năm 2015 có 91,1% người hút thuốc lá chú ý đến cảnh báo sức khỏe trên bao bì; tại 37 tỉnh, thành phố năm 2024 chỉ còn 80%.

Một vấn đề khác là cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá có thể bị tem thuốc lá che khuất. PGS.TS Hương đề xuất: tăng diện tích cảnh báo sức khỏe từ 50% hiện tại lên ít nhất 85% trên mỗi mặt chính bao bì, đặt phía trên; không để tem che lấp cảnh báo.

Theo ước tính của Bộ Y tế, việc tăng diện tích cảnh báo lên 85% có thể giúp giảm 815.000 người hút thuốc lá sau sáu năm.

"Bên cạnh đó, cần có thư viện với nhiều mẫu cảnh báo sức khỏe mới hơn, luân phiên thay đổi (không quá 2 năm); chủ đề mới, hình ảnh phù hợp với văn hóa Việt Nam.

Đồng thời, có thông tin hướng dẫn cai thuốc lá; in số Tổng đài tư vấn cai thuốc lá miễn phí (1800 6606) trên bao thuốc lá để người hút dễ nhận biết và tiếp cận hỗ trợ khi có nhu cầu", PGS.TS Hương đề xuất.

Phó vụ trưởng Vụ Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Hồng Ngọc cũng cho biết qua hơn 13 năm, quy định diện tích in cảnh báo sức khỏe trên bao bì có đóng góp quan trọng. Tuy nhiên, hiện nay quy định này có hạn chế, làm giảm hiệu quả phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị Chính phủ bổ sung quy định tại dự thảo luật theo hướng diện tích in cảnh báo sức khỏe phải chiếm ít nhất 85% mỗi mặt chính của bao/tút/hộp thuốc lá, hoặc lộ trình cụ thể để cảnh báo chiếm diện tích từ 85% đến 100%.

Đồng thời bổ sung quy định ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe phải bảo đảm gắn liền với bao bì, không bị che lấp bởi tem thuốc lá.

Trước đây, Việt Nam từng đứng thứ 29 trong hơn 200 quốc gia, vùng lãnh thổ về diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá. Sau 13 năm, thứ hạng này đã giảm xuống vị trí 95.

Hút thuốc lá 2-3 gói mỗi ngày, người đàn ông 50 tuổi nguy kịch vì nhịp tim chỉ 30 lần/phút

Người đàn ông 50 tuổi hút 2-3 gói thuốc lá mỗi ngày trên nền cao huyết áp, hở van tim phải nhập viện trong tình trạng nhồi máu cơ tim cấp, nhịp tim chỉ khoảng 30 lần/phút, huyết áp tụt.