Khoảng nghỉ giữa hai cuộc đại chiến ngắn ngủi nhưng cũng đủ để phát triển vượt bậc các khí tài quân sự mà đặc biệt là hải quân và không quân.

Dù Thế chiến thứ nhất đã sử dụng hỏa lực không quân nhưng phải đến cuộc chiến tranh thế giới lần thứ 2, thuật ngữ quân sự ném bom chiến lược mới thể hiện rõ sự tàn phá kinh hoàng của nó.

Đức tái lập sức mạnh không quân

Là kẻ gây chiến, quân đội phát xít Đức lao vào cuộc xâm lược châu Âu với sức mạnh hỏa lực áp đảo từ bầu trời (ít nhất là ở giai đoạn đầu). Lực lượng không quân Đức (Luftwaffe) dưới sự chỉ huy của thống chế Hermann Goering gần như xuyên suốt Thế chiến 2.

Người chỉ huy này từng là phi công lái máy bay chiến đấu xuất sắc của Đức trong Thế chiến thứ nhất.

Được Hitler bổ nhiệm làm lãnh đạo toàn quyền không quân từ năm 1933, Hermann Goering chỉ bị cách chức hai tuần trước ngày Thế chiến 2 kết thúc ở Đức vì sự tan rã hoàn toàn của không quân phát xít trước không quân Đồng minh.

Tuy nhiên những "đàn đại bàng lửa" dưới quyền ông ta đã gieo chết chóc và tàn phá khắp châu Âu suốt sáu năm.

Ngược dòng thời gian trở lại thời điểm sau Thế chiến thứ nhất, lực lượng không quân Đức bị giải thể theo các điều khoản của Hiệp ước Versailles.

Tuy nhiên chỉ sau 13 năm, Hitler với chế độ quốc xã đã nhanh chóng thành lập một lực lượng không quân mới với tên gọi Luftwaffe và trở thành một thế lực hùng mạnh trên thế giới.

Năm 1936, Luftwaffe (quân đoàn Condor) nhanh chóng tham chiến cùng phe quốc gia trong cuộc nội chiến đẫm máu ở Tây Ban Nha.

Hitler đã viện trợ không quân gồm cả máy bay vận tải chuyển quân, vũ khí lẫn ném bom gồm những phi đội Junkers Ju 52, Jagdgruppe 88 và Heinkel He 51…

Lực lượng Luftwaffe hỗ trợ phe quốc gia trong cuộc chiến Tây Ban Nha nhanh chóng phát huy sức mạnh. Nhiều cuộc ném bom dữ dội đã xảy ra, trong đó chỉ riêng chiến dịch ném bom ở Guernica đã làm chết hàng ngàn người.

Bằng chứng oanh tạc của Đức vào dân thường Tây Ban Nha được phóng viên tờ The Times xác nhận bằng chính những vỏ bom có hình đại bàng đế quốc Đức.

Sau cuộc can dự sâu vào nội chiến Tây Ban Nha như kiểm tra sức mạnh quân đội phát xít, Hitler chuẩn bị cho Thế chiến 2 với đầy tự tin đến mức kiêu ngạo khi cho rằng Đệ tam đế chế sẽ huy hoàng cả ngàn năm.

Thời điểm đầu đại chiến, lực lượng Luftwaffe được cho là mạnh nhất với nhiều loại máy bay ném bom, tiêm kích, trinh sát, vận tải khác nhau như Blohm und Voss BV 138, Junkers Ju 87, Messerschmitt Bf 109, Focke-Wulf Fw 190, Junkers Ju 52, Dornier Do 17, Heinkel He 111, Messerschmitt Me 262, Heinkel He 219…

Trong đó He 111 là oanh tạc cơ tầm trung chủ lực của phát xít Đức đã gây ra rất nhiều chết chóc cho quân đội lẫn dân thường và hạ tầng đối phương ở chiến trường châu Âu.

Còn Bf 109, Fw 190 là máy bay chiến đấu từng ngang dọc khắp các bầu trời chiến trường, trong khi Ju 52 là vận tải cơ chính từng là niềm hy vọng tiếp tế cho phát xít chiến đấu ở Liên Xô.

Đặc biệt, Me 262 là phản lực cơ đầu tiên trên thế giới được Đức sản xuất với hy vọng thay đổi cục diện chiến tranh không quân…

Sức mạnh không quân đồng minh

Ngược lại, không quân phe đồng minh bước vào cuộc chiến chống phát xít cũng có nhiều máy bay đem lại niềm tự hào cho Anh, Mỹ, Liên Xô.

Theo Britannica, giai đoạn đầu Thế chiến 2 những phi đội đồng minh này chủ yếu như tấm khiên chiến đấu ngăn chặn máy bay Đức và ném bom chiến thuật yểm trợ tác chiến dưới mặt đất.

Nhưng về sau lực lượng không quân đồng minh đã bay sâu hơn vào hậu phương kẻ thù để ném bom chiến lược ồ ạt tàn phá hạ tầng, cơ sở công nghiệp quốc phòng, kinh tế, mỏ dầu, hệ thống giao thông vận tải và uy hiếp tinh thần chính quyền cũng như người dân Đức, Nhật…

Đặc biệt, lực lượng không quân Hoàng gia Anh (Royal Air Force - RAF) ban đầu có vẻ lép vế trước Luftwaffe của Đức nhưng sau đó đã nhanh chóng có những ưu thế với các loại máy bay chiến đấu, ném bom do mình chế tạo. (Loại tiêm kích Hawker Hurricane, Supermarine Spitfire của Anh từng đánh bại các phi đoàn phát xít tấn công vào đảo quốc năm 1940, trong khi chiếc Avro Lancaster của Anh làm nhiệm vụ ném bom trả đũa).

Lực lượng không quân Mỹ (USAAF) khi tham gia Thế chiến 2 cũng nhanh chóng có những phi cơ trở thành "huyền thoại" trên bầu trời chiến trường.

Lần lượt các máy bay ném bom chiến lược của họ như B-17 Flying Fortress, B-24 Liberator, B-29 Superfortress đã giội lửa tàn phá hậu phương kẻ thù, hủy diệt năng lực tiếp tế cho tiền tuyến Đức.

Riêng những phi đoàn tiêm kích USAAF có P-51 Mustang, P-47 Thunderbolt, P-38 Lightning với số nhiều áp đảo làm nhiệm vụ không chiến và yểm trợ máy bay ném bom.

Còn Douglas C-47 Skytrain thì được quân đội Mỹ và phe đồng minh rất tin tưởng với nhiệm vụ tiếp tế, chở quân, đặc biệt là chở lính dù tấn công.

Riêng không quân Liên Xô tuy không được tập trung đầu tư chế tạo máy bay hiện đại trước Thế chiến 2 nhưng tình hình đã thay đổi sau khi Đức xâm lược.

Mở đầu chiến dịch Barbarosa, lực lượng không quân Luftwaffe đã tập trung phá hủy gần 2.000 máy bay Liên Xô nhưng không thể làm sụp đổ không quân của họ.

Chỉ trong bốn năm phòng thủ rồi phản công quân Đức (1941-1945), các kỹ sư Liên Xô đã chế tạo khoảng 20 loại máy bay chiến đấu mới như Il-2, MiG-1, MiG-3, Yak-3...

Các nhà máy và công nhân Liên Xô đã kiên cường sản xuất ra lượng máy bay nhiều đến mức khó tin: khoảng 9.000 chiếc mỗi năm để phục vụ chiến trường.

Trong đó máy bay cường kích Ilyushin Il-2 đã hỗ trợ rất đắc lực cho quân đội Liên Xô dưới mặt đất mà đặc biệt là ở mặt trận Kursk làm sụp đổ hoàn toàn kế hoạch xâm lược Liên Xô của Hitler.

Theo War History và các nguồn tư liệu khác nhau, tổng số máy bay quân sự các loại được sản xuất phục vụ Thế chiến 2 lên đến khoảng 600.000 chiếc. Các quốc gia sản xuất nhiều nhất là Mỹ, Liên Xô, Đức, Anh, Nhật, Ý… Một trong những chiến dịch không chiến có nhiều máy bay tham gia trong Thế chiến 2 là phát xít Đức tấn công đảo quốc Anh từ tháng 7 đến tháng 10-1945 với tổng cộng khoảng 4.500 máy bay tiêm kích và ném bom của hai bên.

Hàng triệu tấn bom các loại đã được cả hai phe phát xít trục và đồng minh giội vào nhau, nhưng về sau Đức mới chính là bên bị giội bom nhiều nhất khi lực lượng không quân của họ thất thế.

Các phi đoàn ném bom chiến lược của Anh, Mỹ đã tàn phá nặng nề hậu phương Đức, kể cả thủ đô Berlin, đầu não chỉ huy chiến tranh của Hitler.

**************

Ngoài ném bom chiến thuật, Thế chiến 2 đã có rất nhiều cuộc ném bom chiến lược tàn khốc, hủy diệt năng lực tiếp tế cho tiền tuyến đối phương. Nhiều thành phố đã bốc cháy.

>> Kỳ tới: Đại bàng Đức và chiến dịch sư tử biển

Ném bom: Lịch sử ác mộng của chiến tranh - Kỳ 1: Những trận ném bom đầu tiên

Từ Thế chiến thứ nhất, máy bay ném bom đã được sử dụng nhiều để phủ đầu bằng hỏa lực áp đảo.