NASA đã công bố hình ảnh cho thấy sự thay đổi trên bề mặt Mặt trăng sau khi tầng trên của một tên lửa va chạm hồi đầu tháng 8-2026 - Ảnh: NASA

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) vừa công bố loạt ảnh trước và sau cho thấy một miệng hố mới trên Mặt trăng, hình thành sau khi tầng trên tên lửa Falcon 9 của SpaceX lao xuống bề mặt hồi đầu tháng 8.

Các hình ảnh được tàu Quỹ đạo Trinh sát Mặt trăng (LRO) của NASA chụp trong hai ngày 11 và 12-8, khoảng 6 ngày sau khi tầng trên Falcon 9 va vào Mặt trăng ngày 5-8. Đây là tầng tên lửa được sử dụng trong chuyến phóng đưa tàu đổ bộ Blue Ghost 1 của Firefly Aerospace lên đường hồi tháng 1-2025.

Các nhà khoa học xác định miệng hố mới rộng khoảng 18m và sâu dưới 3m. Vụ va chạm cũng tạo ra những dải vật chất sáng và tối tỏa ra xung quanh miệng hố. Các dải tối chứa bụi và đá đã bị phong hóa lâu ngày, trong khi những vùng sáng là vật chất mới được đào lên từ sâu bên dưới bề mặt.

Để ghi lại miệng hố, các kỹ sư phải điều chỉnh hướng của LRO mỗi khi tàu bay qua khu vực này ở độ cao khoảng 97km. LRO di chuyển với tốc độ gần 1,6km/giây và mất khoảng 2 giờ để hoàn thành một vòng quanh Mặt trăng. 

Việc chụp đúng vị trí đòi hỏi thời điểm chính xác; chỉ cần lệch khoảng 10 giây, mục tiêu có thể trôi khỏi khung hình khoảng 16km.

Trước đó, các nhà thiên văn độc lập đã theo dõi quỹ đạo của tầng tên lửa dựa trên dữ liệu công khai. Trung tâm Nghiên cứu Vật thể gần Trái đất (CNEOS) của NASA sau đó liên tục cập nhật dự đoán vị trí va chạm. 

Nhóm phụ trách tàu quỹ đạo Mặt trăng Danuri của Hàn Quốc cũng sử dụng dữ liệu này để chụp miệng hố chỉ vài giờ sau vụ va chạm, giúp NASA xác định chính xác hơn vị trí cần quan sát.

Vụ va chạm không gây nguy hiểm cho Trái đất. NASA trước đó cho biết tầng trên Falcon 9 được theo dõi sau khi hoàn thành nhiệm vụ và dự kiến va vào Mặt trăng gần khu vực các miệng hố Einstein và Bell.

Theo NASA, những hình ảnh mới không chỉ ghi lại dấu vết của một vật thể nhân tạo trên Mặt trăng mà còn giúp các nhà khoa học nghiên cứu cách vật chất trên bề mặt bị đào xới và phát tán sau một vụ va chạm tốc độ cao.

Việc so sánh ảnh trước và sau vụ va chạm cũng giúp kiểm chứng các mô hình dự đoán vị trí và đặc điểm miệng hố, đồng thời cung cấp thêm dữ liệu cho nghiên cứu bề mặt Mặt trăng trong bối cảnh các hoạt động thám hiểm vệ tinh này ngày càng gia tăng.

Cú va chạm khổng lồ 4,25 tỉ năm trước có thể 'chia tách' hai nửa Mặt trăng

Những mẫu vật Thường Nga 6 mang về từ nửa xa Mặt trăng đang hé lộ dấu vết của một biến cố dữ dội trên Mặt trăng.