
Trung Quốc vừa hoàn thành bản đồ địa chất mới của toàn bộ Mặt trăng với tỉ lệ 1:5.000.000 - Ảnh: CMG
Các nhà khoa học Trung Quốc vừa hoàn thành bản đồ địa chất toàn bộ Mặt trăng ở tỉ lệ 1:5.000.000, tích hợp những phát hiện mới từ các sứ mệnh Hằng Nga nhằm phục vụ nghiên cứu và các kế hoạch thám hiểm Mặt trăng trong tương lai.
Theo CGTN ngày 6-8, dự án do Viện Địa chất thuộc Viện Khoa học địa chất Trung Quốc chủ trì. Bản đồ chính có kích thước khoảng 2,8m x 1,2m, đi kèm các bản đồ địa chất chi tiết của khu vực cực bắc và cực nam Mặt trăng.
Trên bản đồ mới, các nhà khoa học xác định hơn 13.000 hố va chạm và 81 bồn địa va chạm, đồng thời phân loại 14 dạng cấu trúc địa chất và 17 loại đá.
Một trong những thay đổi quan trọng nhất liên quan đến "thước thời gian" dùng để mô tả lịch sử địa chất của Mặt trăng.
Dựa trên các kết quả nghiên cứu mới, nhóm khoa học điều chỉnh thời điểm bắt đầu của một số giai đoạn địa chất lớn. Kỷ Aitken được xác định bắt đầu khoảng 4,33 tỉ năm trước, Kỷ Nectarian khoảng 4,17 tỉ năm trước và Kỷ Imbrian khoảng 3,92 tỉ năm trước.
Theo CGTN, bản đồ cũng lần đầu phân chia chi tiết hơn địa tầng trên quy mô toàn cầu đối với những giai đoạn muộn trong lịch sử địa chất Mặt trăng.
Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh các mẫu vật do tàu Hằng Nga 6 mang về đang giúp giới khoa học điều chỉnh cách xác định tuổi bề mặt Mặt trăng.

Trung Quốc đã và đang thực hiện nhiều sứ mệnh khám phá Mặt trăng - Ảnh: SPACE
Theo Viện hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), nghiên cứu công bố trên Science Advances hồi tháng 2 sử dụng mẫu đất từ mặt xa Mặt trăng cùng ảnh viễn thám đã giúp sửa đổi mô hình niên đại hố va chạm được sử dụng trong nhiều thập niên.
Các nhà khoa học cũng lần đầu xác nhận tốc độ va chạm thiên thạch ở mặt gần và mặt xa Mặt trăng về cơ bản tương đồng.
Điểm đáng chú ý khác trên bản đồ mới là sự xuất hiện của gabro-norit (gabbro-norite), một loại đá trước đây chưa được nhận diện trong hệ thống bản đồ này tại bồn địa Nam Cực-Aitken.
Phát hiện được bổ sung dựa trên những kết quả mới từ các sứ mệnh Hằng Nga 4 và Hằng Nga 6. Nhóm nghiên cứu cho biết loại đá này có thể cung cấp cái nhìn trực tiếp hơn về vật chất có nguồn gốc từ phần sâu bên trong Mặt trăng.
Bồn địa Nam Cực-Aitken nằm ở mặt xa Mặt trăng và là một trong những cấu trúc va chạm lớn, cổ xưa nhất trên vệ tinh tự nhiên của Trái đất. Đây cũng là khu vực Hằng Nga 6 thu thập mẫu vật trước khi đưa khoảng 1,935kg đất đá về Trái đất vào năm 2024.
Các mẫu này đã trở thành nguồn dữ liệu đặc biệt quan trọng bởi trước đó, mẫu Mặt trăng do con người thu thập đều đến từ mặt gần.
Atlas địa chất toàn Mặt trăng
Nhóm nghiên cứu còn xây dựng tiêu chuẩn lập bản đồ riêng cho tỉ lệ 1:5.000.000, quy định kích thước tối thiểu khác nhau đối với từng dạng cấu trúc địa chất.
Ông Yang Zhiming, Viện trưởng Viện Địa chất thuộc Viện Khoa học địa chất Trung Quốc, cho biết bản đồ có thể cung cấp dữ liệu phục vụ lựa chọn địa điểm hạ cánh, xây dựng trạm nghiên cứu Mặt trăng trong tương lai và các nhiệm vụ thám hiểm không gian sâu.
Trước đó năm 2024, Trung Quốc đã công bố bộ Geologic Atlas of the Lunar Globe (Atlas địa chất toàn Mặt trăng) ở tỉ lệ 1:2.500.000. Theo CAS, đây là atlas địa chất toàn Mặt trăng độ phân giải cao đầu tiên trên thế giới.
Vì vậy sản phẩm 1:5.000.000 vừa công bố đáng chú ý ở những dữ liệu và phát hiện mới được cập nhật, đặc biệt từ chương trình Hằng Nga, chứ không phải vì có tỉ lệ bản đồ chi tiết hơn bộ atlas năm 2024.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận