Nam giới tập gym cần lưu ý điều này để tránh ảnh hưởng đến sinh lý

Tập thể hình đúng cách giúp cải thiện sức khỏe và thể lực nam giới. Tuy nhiên, tập luyện quá sức, thiếu thời gian phục hồi hoặc lạm dụng steroid đồng hóa, chế phẩm tăng cơ không rõ nguồn gốc có thể gây rối loạn nội tiết, suy giảm testosterone và ảnh hưởng khả năng sinh sản.

 - Ảnh 1.

Bác sĩ Phạm Minh Ngọc thăm khám cho bệnh nhân - Ảnh: BSCC

Trao đổi với Tuổi Trẻ về vấn đề này, BS Phạm Minh Ngọc, Phó giám đốc Trung tâm Y học giới tính Hà Nội, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội, nhấn mạnh rằng vận động thể chất điều độ là nền tảng bảo vệ sức khỏe tim mạch và chức năng sinh lý nam.

Tuy nhiên, tập luyện không đồng nghĩa với việc càng nâng được mức tạ nặng, tập càng lâu thì càng có lợi.

Tập quá sức có thể làm rối loạn nội tiết

BS Ngọc cho hay một trong những vấn đề cần lưu ý ở người tập thể hình là tình trạng tập luyện cường độ cao kéo dài nhưng không có thời gian nghỉ ngơi phù hợp.

Khi cơ thể liên tục chịu áp lực thể chất, trục hạ đồi - tuyến yên - thượng thận (HPA) có thể bị kích hoạt, làm tăng hormone cortisol. Tình trạng stress sinh lý kéo dài, kết hợp với thiếu ngủ và thiếu năng lượng, có thể ảnh hưởng đến hoạt động của trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn, từ đó làm suy giảm sản xuất testosterone.

Ở nam giới, những biểu hiện có thể gặp là giảm ham muốn tình dục, mệt mỏi kéo dài, suy giảm sức mạnh cơ bắp và ảnh hưởng chất lượng tinh trùng.

Đáng lo ngại hơn là việc tự ý sử dụng steroid đồng hóa (AAS) để tăng cơ nhanh. Đây là nhóm chất có tác dụng thúc đẩy phát triển khối cơ nhưng có thể gây ức chế ngược trục nội tiết sinh sản.

Khi cơ thể nhận hormone từ bên ngoài, tuyến yên giảm tiết các hormone kích thích tinh hoàn hoạt động. Hệ quả là tinh hoàn giảm sản xuất testosterone nội sinh và giảm hoặc ngừng quá trình sinh tinh.

Tình trạng này có thể dẫn đến teo tinh hoàn, thiểu tinh nặng, thậm chí vô tinh và vô sinh. Khả năng phục hồi chức năng sinh sản sau khi ngừng sử dụng steroid khác nhau ở từng người, không phải trường hợp nào cũng hồi phục nhanh chóng.

Ngoài steroid, một số chế phẩm bổ sung dành cho người tập thể hình cũng tiềm ẩn nguy cơ chứa hormone hoặc tiền chất steroid không được công bố trên nhãn.

"Vì vậy, nam giới cần thận trọng với các sản phẩm quảng cáo tăng cơ nhanh, tăng testosterone hoặc cải thiện thể lực vượt trội nhưng không rõ thành phần và nguồn gốc", BS Ngọc khuyến cáo.

Tập gym thế nào để có lợi cho sức khỏe?

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới, người trưởng thành nên vận động cường độ trung bình 150 - 300 phút mỗi tuần hoặc vận động cường độ mạnh 75 - 150 phút mỗi tuần, đồng thời tập tăng cường sức mạnh cơ bắp ít nhất hai ngày mỗi tuần.

Với tập thể hình, có thể duy trì khoảng 45 - 60 phút mỗi buổi, 3 - 4 buổi mỗi tuần tùy thể trạng và khả năng phục hồi.

Người tập cần bố trí thời gian nghỉ phù hợp giữa các buổi, tránh tập nặng liên tục cùng một nhóm cơ. Giấc ngủ 7 - 8 tiếng mỗi đêm và chế độ dinh dưỡng cân đối cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi.

 - Ảnh 2.

Nam giới cẩn trọng khi tập Gym để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe - Ảnh minh họa: D.LIỄU

Về kỹ thuật, khi nâng tạ nặng, người tập cần chú ý cách thở, tránh nín thở và rặn kéo dài quá mức (nghiệm pháp Valsalva), bởi thao tác này làm tăng đột ngột áp lực trong ổ bụng và hệ tuần hoàn. Người tập cũng nên sử dụng trang phục thể thao, đồ lót nâng đỡ vừa vặn, thoáng khí.

Không nên chạy theo mức tạ hoặc khối lượng tập của người khác. Khi xuất hiện tình trạng mất ngủ, nhịp tim lúc nghỉ tăng bất thường, mệt mỏi kéo dài hoặc thành tích tập luyện suy giảm, cần xem xét giảm cường độ và tăng thời gian phục hồi.

Những dấu hiệu cần thăm khám chuyên khoa nam học

BS Ngọc khuyến cáo nam giới không nên chủ quan nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau:

Tê bì hoặc mất cảm giác vùng sinh dục: Tê rần, châm chích ở bìu, tầng sinh môn hoặc dương vật kéo dài sau khi tập luyện, đặc biệt khi tình trạng tái diễn.

Đau tức tinh hoàn và vùng bẹn: Đau âm ỉ, cảm giác nặng tức vùng bìu, tăng khi đứng lâu hoặc gắng sức. Nếu đau tinh hoàn dữ dội, đột ngột, cần đến bệnh viện cấp cứu ngay để loại trừ xoắn tinh hoàn. 

Rối loạn cương: Khó đạt hoặc duy trì độ cương cần thiết khi quan hệ, hoặc suy giảm rõ rệt hiện tượng cương tự phát vào buổi sáng.

Suy giảm ham muốn, mệt mỏi kéo dài: Đặc biệt khi đi kèm rối loạn giấc ngủ, giảm sức mạnh cơ bắp dù vẫn duy trì tập luyện. Bất thường về tinh hoàn và xuất tinh: Tinh hoàn nhỏ đi, mềm hơn bình thường, giảm rõ rệt thể tích tinh dịch hoặc xuất tinh ra máu.

Những dấu hiệu này không đồng nghĩa chắc chắn với tổn thương do tập gym, nhưng cần được thăm khám để xác định nguyên nhân, nhất là khi có tiền sử sử dụng steroid đồng hóa hoặc chế phẩm tăng cơ.

Tập thể hình có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nam giới nếu được thực hiện đúng cách. Điều quan trọng là duy trì cường độ phù hợp, bảo đảm thời gian phục hồi và không đánh đổi sức khỏe sinh sản để đạt được mục tiêu tăng cơ trong thời gian ngắn.

 - Ảnh 3.Người đàn ông phải đi cấp cứu, suýt tổn thương thận do tập gym quá sức

Duy trì thói quen tập gym mỗi ngày để nâng cao sức khỏe, một nam thanh niên 31 tuổi ở Hà Nội bất ngờ phải nhập viện vì hội chứng tiêu cơ vân sau thời gian dài tập luyện quá sức.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất