Theo bản cáo trạng được công bố ngày 20-3, những người này bị cáo buộc buôn lậu các máy chủ chứa bộ xử lý đồ họa (GPU) xử lý AI hiệu năng cao của Nvidia sang Trung Quốc, vi phạm Đạo luật Cải cách kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Những người bị truy tố gồm Liêu Dịch Hiền (71 tuổi, sống tại Thung lũng Silicon, Mỹ), Trương Duệ Tăng (53 tuổi, ở Đài Loan) và Tôn Đình Vĩ (44 tuổi, ở Đài Loan) thuộc Công ty Super Micro Computer, trụ sở tại California.

"Các bị cáo đã tham gia một kế hoạch tỉ mỉ nhằm chuyển số lượng lớn công nghệ trí tuệ nhân tạo của Mỹ sang Trung Quốc thông qua một mạng lưới giả nhằm đánh lạc hướng và che giấu phức tạp", công tố viên Mỹ Jay Clayton cho biết trong thông cáo.

Cáo trạng cho biết trong hai năm qua, ba người này đã câu kết với các đối tượng khác, bán ít nhất 2,5 tỉ USD máy chủ chứa chip AI của Nvidia sang Trung Quốc.

Nhóm này sử dụng một công ty "trung gian" đặt tại Đông Nam Á nhằm che giấu điểm đến thực sự của các máy chủ chứa GPU xử lý AI.

Họ xóa dấu vết các lô hàng được chuyển đến Trung Quốc bằng các tài liệu giả mạo, đồng thời để các máy chủ "mô hình" không hoạt động được giữ trong kho nhằm qua mặt kiểm tra.

Công ty Super Micro Computer cho biết các nhân sự này đã vi phạm chính sách và quy định kiểm soát của doanh nghiệp.

Theo công ty này, ông Liêu Dịch Hiền là Phó chủ tịch cấp cao phụ trách phát triển kinh doanh và là thành viên hội đồng quản trị, ông Trương Duệ Tăng là quản lý bán hàng tại Đài Loan, còn ông Tôn Đình Vĩ là nhà thầu.

"Công ty đã và đang hợp tác đầy đủ với cuộc điều tra của chính phủ", đại diện công ty cho biết.

Hiện ông Liêu Dịch Hiền và ông Tôn Đình Vĩ đã bị bắt, trong khi ông Trương Duệ Tăng vẫn đang bỏ trốn.

Vụ việc trên không phải là trường hợp cá biệt. Theo Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ), từ năm 2024 đến nay đã xuất hiện hàng loạt vụ buôn lậu chip AI hiệu năng cao, đặc biệt là các dòng GPU của Nvidia, sang Trung Quốc.

Cuối năm 2025, DOJ triệt phá một đường dây buôn lậu lớn trong chiến dịch "Operation Gatekeeper" (tạm dịch: Chiến dịch người gác cổng), thu giữ hơn 50 triệu USD chip AI và tiền mặt. Các đối tượng bị cáo buộc làm giả giấy tờ vận chuyển, che giấu điểm đến thực sự là Trung Quốc và Hong Kong.

Trong một vụ việc khác cùng thời điểm, bốn người gồm công dân Mỹ và Trung Quốc bị truy tố vì âm mưu xuất khẩu trái phép GPU Nvidia bằng cách lập công ty "bình phong", tạo hợp đồng giả và trung chuyển hàng qua Malaysia trước khi đưa vào Trung Quốc.

Nvidia chuyển hướng sang AI suy luận, dự báo thị trường chip đạt 1.000 tỉ USD

Nvidia đang đẩy mạnh chiến lược tập trung vào giai đoạn vận hành AI, đồng thời dự báo thị trường chip AI có thể đạt doanh thu ít nhất 1.000 tỉ USD vào năm 2027.