Phóng to

Ngoại trưởng Mỹ John Kerry và người đồng nhiệm Iran Mohammad Javad Zarif (phải) trong cuộc họp ở trụ sở Liên Hiệp Quốc ngày 26-9 - Ảnh: Reuters

Theo Reuters, Mỹ và Iran có thể ngồi vào bàn đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran trong 3-6 tháng tới theo đề xuất của Tổng thống Hassan Rouhani.

“Nếu là một chương trình hòa bình, chúng ta và cả thế giới có thể thấy mối quan hệ với Iran có thể thay đổi nhanh chóng theo chiều hướng tích cực” - ông Kerry phát biểu trong chương trình phỏng vấn 60 Minutes (60 phút) của CBS phát sóng hôm 29-9.

Tổng thống Rouhani và ông Obama có cuộc nói chuyện qua điện thoại hôm 27-9. Đây là cuộc điện đàm đầu tiên giữa nguyên thủ quốc gia hai nước trong hơn ba thế kỷ. Cuộc điện đàm lịch sử này cũng mang đến nhiều hi vọng cho các nước phương Tây trong việc ngăn chặn Iran phát triển bom nguyên tử. Ông Kerry nói Iran có thể chứng minh sự chân thành của mình bằng cách mở cửa ngay các cơ sở hạt nhân ở nước này cho các đoàn thanh sát viên quốc tế và duy trì làm giàu uranium ở mức độ không phải cho mục đích quân sự. Về phần mình, Iran bảo vệ quyền làm giàu uranium như một phần chương trình phát triển năng lượng hạt nhân dân sự và chương trình y khoa và bác bỏ việc nước này đang có mục tiêu phát triển vũ khí nguyên tử. Nhưng Mỹ và phương Tây cho rằng Iran đang làm giàu uranium để phát triển vũ khí hạt nhân. "Iran cần phải thực hiện những bước đi nhanh chóng, rõ ràng và thuyết phục liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này theo yêu cầu của cộng đồng quốc tế” - ông Kerry nói. “Lời nói sẽ không thể thay thế hành động" - ông Kerry nói. “Những gì chúng ta cần là hành động chứng minh rằng chúng ta và các đồng minh, các người bạn trong khu vực này có thể không bao giờ bị đe dọa bởi chương trình này” - ngoại trưởng Mỹ nói thêm. Trong một cuộc phỏng vấn khác, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cho biết quyền phát triển hạt nhân vì mục đích hòa bình của nước này không thể đưa lên bàn đàm phán, nhưng ông khẳng định Iran không có nhu cầu làm giàu uranium để phục vụ mục đích quân sự. Ông Zarif nói thêm nước này sẵn sàng mở các cơ sở hạt nhân cho các đoàn thanh sát viên quốc tế như một phần thỏa thuận hạt nhân, miễn là Mỹ dừng trừng phạt kinh tế nước này. “Chúng tôi không cần uranium cho mục đích quân sự. Đó là điều chắc chắn. Một nhà nước Iran không có vũ khí hạt nhân không chỉ là mục tiêu của bạn mà còn là mục tiêu của chúng tôi” - ông Zarif khẳng định. “Chúng tôi sẵn sàng đàm phán. Nhưng Mỹ cũng cần phải xúc tiến mọi thứ nhanh chóng. Một trong số đó là dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt không hợp pháp chống lại Iran” - ông nói.

Ông Kerry cho biết các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Iran có thể được dỡ bỏ nếu thỏa thuận giữa hai nước đi đến kết luận rằng chương trình hạt nhân của Iran là vì mục đích hòa bình.