Mức độ ứng dụng AI sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong 3 năm tới

Ngày 22-10, dưới sự chỉ đạo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức diễn đàn "Tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh mới"

Phát biểu tham luận tại diễn đàn, TS Nguyễn Đức Hiển - Phó trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương - cho biết GDP quý 3 đạt khoảng 9,95%. Mặc dù vậy, hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp bộc lộ nhiều chỉ báo về sức khỏe nội tại.

4 đầu tàu kinh tế dự kiến không đạt mục tiêu, doanh nghiệp phải làm gì?

"Số lượng doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường 9 tháng năm 2026 giảm 3,2% so với cùng kỳ. Trong khi đó số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng tới 118%. Khu vực đầu tư tư nhân, chiếm 53% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, chỉ đạt mức tăng trưởng 14%, ghi nhận tốc độ tăng thấp nhất trong ba khu vực kinh tế", ông nói

Đáng chú ý, 4 địa phương đầu tàu kinh tế gồm TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng và Đồng Nai hiện đóng góp gần 47% tổng GDP cả nước. Tuy nhiên cả 4 địa phương này đều dự kiến không đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế đề ra cho năm 2026.

"Cường độ đầu tư tích lũy ở mức rất cao đang làm thu hẹp khả năng tiếp tục tạo thêm tăng trưởng nếu chỉ dựa vào phương thức mở rộng đầu vào vốn", ông nói,

Theo đó, ông Hiển cho rằng doanh nghiệp cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng, thay đổi phương thức cạnh tranh dựa trên giá rẻ sang cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giá trị thương hiệu.

Đề xuất giải pháp, ông Trịnh Văn Phương, Co-Founder, Tổng giám đốc Click AI, cho rằng xây dựng kho tri thức số, tự động hóa quy trình và ứng dụng AI sẽ là yếu tố quyết định tốc độ tăng trưởng trong khối kinh tế tư nhân.

"Trong vòng 3 năm tới, mức độ ứng dụng AI sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Đây cũng là chìa khóa giúp doanh nghiệp bứt phá năng suất, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế chung", ông Trịnh Văn Phương khẳng định.

Theo đó nhằm tối ưu, ông đề xuất doanh nghiệp lựa chọn thử nghiệm ngay từ 1 đến 2 quy trình vận hành bằng AI trong ngắn hạn để đo lường hiệu quả thực tế trước khi nhân rộng ra toàn bộ bộ máy.

Tái cấu trúc từ công nghệ, nhân lực đến liên kết chuỗi

Phát biểu tại diễn đàn, Phó chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng đặc biệt lưu ý là tái cấu trúc công nghệ và nguồn nhân lực.

Trong bối cảnh nền kinh tế nước ta có tới 80% là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thậm chí siêu nhỏ, ông Phòng cho rằng doanh nghiệp không nhất thiết phải đầu tư công nghệ dàn trải, mà cần khoanh vùng những khâu tạo ra hiệu quả lớn nhất để ưu tiên phân bổ nguồn lực.

"Chuyển đổi số không thể chỉ dừng lại ở việc cài cắm một vài phần mềm riêng lẻ, mà phải được nhìn nhận như công cụ chiến lược để thay đổi phương thức quản trị, tối ưu vận hành và ra quyết định dựa trên dữ liệu", ông nói.

Còn ông Phan Tấn Đạt, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM, cho rằng thách thức của khu vực kinh tế tư nhân là mức độ liên kết còn thấp. Nhiều doanh nghiệp vẫn hoạt động riêng lẻ, thiếu kết nối về thị trường, công nghệ, vốn và năng lực sản xuất, trong khi cạnh tranh ngày càng diễn ra giữa các chuỗi cung ứng và hệ sinh thái kinh doanh.

Vì vậy ông Đạt đề xuất tập đoàn lớn có thể dẫn dắt, tạo cơ hội để doanh nghiệp nhỏ tham gia hệ thống cung ứng và nâng tiêu chuẩn sản phẩm, quản trị.

Doanh nghiệp cũng cần cải thiện chất lượng, công nghệ để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hiệu quả kết nối cần được đánh giá qua đơn hàng, dự án hợp tác và giá trị gia tăng thực tế.

Bảo vệ sức mua để giữ sức sống của tăng trưởng

Bước vào quý cuối năm 2026, kinh tế Việt Nam tăng tốc, nhưng áp lực giá cả cũng đặt ra bài toán điều hành thận trọng.