Mở rộng không gian phát triển công nghiệp, logistics và chuỗi cung ứng

Mới đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 10 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài với nhiều tiêu chí trọng tâm để lựa chọn các dự án FDI thế hệ mới dựa trên chất lượng, hiệu quả, khả năng chuyển giao công nghệ, giá trị gia tăng và năng lực tham gia chuỗi cung ứng.                                          

Trong đó, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ nằm trong nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút từ 200 - 300 tỉ USD vốn đăng ký cho giai đoạn 2026 - 2030. 

Bộ Chính trị cũng đề ra mục tiêu 75% dòng vốn đến từ các nền kinh tế phát triển với công nghệ lõi và quản trị hiện đại, đồng thời gia tăng tỉ lệ các địa phương có định hướng xây dựng khu công nghiệp sinh thái mới đạt khoảng 10% trên cả nước.

Để hiện thực hóa tầm nhìn vĩ mô này, việc kiến tạo và đồng bộ hóa hệ sinh thái đầu tư kết hợp giữa hạ tầng logistics, dữ liệu, năng lượng với các khu công nghiệp, khu công nghệ cao là nhiệm vụ cấp bách. 

Trong dòng chảy đó, TP.HCM và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đang tăng tốc thúc đẩy tái cấu trúc hệ sinh thái công nghiệp, logistics và chuỗi cung ứng thông minh theo hướng giảm phát thải, đáp ứng các tiêu chí xanh nghiêm ngặt.

Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của TP.HCM đạt khoảng 192 tỉ USD, tương đương 20,7% cả nước; hệ thống cảng biển khu vực thông qua hơn 356 triệu tấn hàng hóa, chiếm khoảng 70 - 75% sản lượng toàn quốc. 

Để đón dòng vốn FDI thế hệ mới, TP.HCM và các địa phương lân cận đang tái cấu trúc không gian công nghiệp - logistics theo hướng liên kết vùng; đến năm 2050, quy hoạch hướng tới 105 khu công nghiệp với hơn 49.000ha, ưu tiên công nghệ cao, sản xuất thông minh và logistics.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhận định TP.HCM và vùng phụ cận đang đứng trước cơ hội lịch sử khi hạ tầng chiến lược, logistics và hạ tầng công nghiệp cùng tăng tốc. 

Các dự án cao tốc, vành đai liên vùng, metro, sân bay quốc tế, cảng trung chuyển, khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng tạo thêm động lực kết nối giữa TP.HCM với các cực sản xuất như Bình Dương, Đồng Nai và hệ thống cảng biển phía Nam. 

Với những "bệ phóng" chiến lược này, khu vực sẽ trở thành tâm điểm của các nhà đầu tư FDI thế hệ mới và cũng là mảnh đất thu hút các nhà đầu tư nội địa. 

"Trên nền tảng kết nối đó, AI, dữ liệu lớn, IoT và tự động hóa sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực dự báo, tối ưu dòng hàng, giảm tồn kho và kiểm soát chi phí logistics. 

Tuy nhiên chuỗi cung ứng thông minh không chỉ được tạo nên bởi công nghệ, mà còn phụ thuộc vào mức độ sẵn sàng của hạ tầng sản xuất - kho vận, từ khả năng kết nối, tiêu chuẩn kỹ thuật đến năng lực quản trị vận hành", ông Thiên nói.

Hạ tầng sản xuất bền vững trong chuỗi cung ứng mới

Cùng với yêu cầu số hóa, các tiêu chuẩn ESG, giảm phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả và truy xuất dữ liệu đang dần trở thành điều kiện tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này đặt ra yêu cầu mới với hạ tầng công nghiệp như kho bãi và nhà xưởng không chỉ cần hiện đại, linh hoạt và kết nối tốt, mà còn phải được phát triển theo hướng bền vững để hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các chuẩn mực mới của thị trường.

Theo các chuyên gia, để giải quyết bài toán vừa phải chuyển đổi nhanh chóng sang mô hình thông minh, vừa phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn xanh, mô hình kho xưởng xây sẵn đang trở thành một giải pháp chiến lược.

Ông Hardy Diec, Giám đốc điều hành Tập đoàn KCN Việt Nam, cho hay trong bối cảnh doanh nghiệp, nhà đầu tư ngày càng ưu tiên tốc độ triển khai và khả năng thích ứng trước những biến động của thị trường, thì hạ tầng công nghiệp xây sẵn sẽ tiếp tục phát huy lợi thế khi giúp rút ngắn thời gian đưa dự án vào vận hành, nhanh chóng tiếp cận thị trường và tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng đầu tư linh hoạt theo từng giai đoạn phát triển.

Theo ông Hardy Diec, TP.HCM đang sở hữu nhiều lợi thế về kết nối hạ tầng và liên kết vùng, nếu được bổ sung thêm nguồn cung quỹ đất cùng các dự án nhà xưởng, nhà kho xây sẵn chất lượng cao, đáp ứng các tiêu chuẩn công trình xanh và phát triển bền vững, thành phố sẽ càng nâng cao năng lực thu hút dòng vốn FDI chất lượng trong thời gian tới. 

Ông Hardy Diec cho hay đón đầu xu hướng này, doanh nghiệp đẩy mạnh phát triển các dự án kho xưởng xây sẵn tại nhiều địa bàn công nghiệp trọng điểm phía Nam như Sóng Thần 3, Hố Nai và Nhơn Trạch để góp phần bổ sung nguồn cung.

Theo ông Thiên, trong giai đoạn tới, lợi thế của TP.HCM cùng vùng kinh tế trọng điểm phía Nam sẽ không chỉ đến từ quy mô sản xuất hay vị trí kết nối, mà còn từ khả năng hình thành một hệ sinh thái công nghiệp - logistics đồng bộ, thông minh và phát thải thấp. 

Khi yêu cầu về tốc độ, hiệu quả vận hành và phát triển bền vững ngày càng gắn chặt với nhau, đầu tư cho hạ tầng xanh sẽ trở thành nền tảng để khu vực nâng cao sức cạnh tranh và đón dòng vốn chất lượng cao.

Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết 10-NQ/TW

Sáng 30-6, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8-6-2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.