Mùa nước nổi miền Tây năm nay 'lạ quá', nhiều nơi niềm vui chưa trọn vẹn

Theo nông dân ở Đồng Tháp, có nơi cá đồng về nhiều, sản lượng khai thác khá, thương lái thu mua nhộn nhịp; nhưng cũng có nơi nguồn cá ít, thời gian ngập ngắn, khiến sinh kế người dân gặp khó.

Thực tế này cho thấy nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang chịu nhiều tác động. Bảo vệ môi trường, duy trì không gian trữ lũ và khai thác hợp lý là giải pháp quan trọng để giữ sinh kế bền vững cho người dân theo con nước.

Mùa nước nổi 'lạ quá'!

Ngày 13-11, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Văn Khen, 66 tuổi, ngụ phường Thường Lạc, tỉnh Đồng Tháp, cho hay năm nay mùa nước nổi lạ quá, nước lên chậm nhưng rút sớm, mùa đánh bắt thuỷ sản bị rút ngắn khoảng một tháng.

Hơn 10 năm gắn bó với nghề nuôi tôm cá trên đồng nước nổi, ông Khen nhíu mài nói: "Chưa có năm nào lạ lùng như năm nay. Nước lũ lên chậm nhưng rút sớm, cá tôm chưa kịp lớn. Mưa thì dữ dội và kéo dài còn nắng thì bỏng rát mặt".

Do nước trên đồng rút sớm, diện tích gần 10ha nuôi tôm trên đồng nước nổi của ông Khen bị ảnh hưởng. Tôm đang nuôi phải quây lưới rút xuống ao, còn cá dưới sông cũng chưa đạt kích cỡ để bán. Việc nước rút không theo quy luật khiến người nuôi thuỷ sản phải tốn thêm chi phí mua thức ăn bổ sung cho cá tôm, vì không thể nuôi thuỷ sản thuận tự nhiên như khi có nước trên đồng, con tôm có thể tự bơi kiếm ăn rong rêu, tép nhỏ.

"Năm nay bà con vùng đầu nguồn thất thu do nước rút sớm, nhưng trái lại vùng giữa và hạ nguồn vẫn còn nước, đến thời điểm này có cá theo nước ra sông nhiều. Bà con nơi đầu nguồn các xã Thường Lạc, Thường Phước đã xuống giống vụ đông xuân nhưng lại gặp mưa nhiều, mưa kéo dài khiến diện tích lúa sạ xuống không đạt và phải ngâm thêm giống để sạ bổ sung", ông Khen nói.

Trong khi đó, thời điểm này tại vùng nội đồng Tháp Mười, nông dân các xã Phú Cường, Phú Thọ, Tràm Chim ... tất bật thu hoạch cá đồng theo mô hình nuôi trữ cá mùa nước nổi. Đây là mô hình có nguồn vốn được hỗ trợ theo chương trình thích ứng biến đổi khí hậu vùng ĐBSCL.

Ông Nguyễn Văn Khanh - ngụ xã Phú Cường, tỉnh Đồng Tháp - là hộ dân của mô hình này cho biết: "Hiện nông dân đã thu hoạch cá đồng thuộc mô hình nuôi trữ cá mùa lũ với sản lượng khá tốt gần 30 tấn cá đồng các loại, bán cho công ty từ 15.000 đồng - 17.000 đồng, trừ hết chi phí còn lợi nhuận 50% và chia đều lại cho các thành viên trong mô hình, bà con cũng có nguồn thu đáng kể ".

Vũng trũng nước rút sớm nhưng nhiều cá

Còn tại xã Tràm Chim, nhiều nông dân phấn khởi vì mùa nước nổi bội thu, dù nước ít nhưng cá nhiều. Ông Ngô Hồng Thái, ngụ ấp Tân Công Sính, xã Tràm Chim, với thời gian gần 50 năm gắn bó với nghề cá trên quên hương, ông nhận thấy năm nay dù nước nổi ít và ngắn nhưng cá lại nhiều.

Theo ông, xứ Tân Công Sính này từ xa xưa được ví như một trong những "vùng cá" có tiếng của Đồng Tháp Mười. Theo kinh nghiệm của người dân nơi đây, sản lượng cá phụ thuộc rất nhiều vào lượng nước lớn hay nhỏ, thế nhưng năm nay lại hoàn toàn khác.

Gia đình ông Thái có 8 "miệng dớn" đặt trên mảnh ruộng của gia đình cách nhà chừng 2km, trung bình mỗi chuyến thu được 30kg cá chốt, các lăng, cá mè vinh. Mỗi ngày gia đình ông đi thăm dớn 2 chuyến, mang cá về bán cho các tiểu thương đến tận nhà mua, thu nhập từ 600 đến hơn 1 triệu đồng/ngày.

"Năm nay nước xuống sớm, lẽ ra cuối tháng 10 âm lịch mới hết cá, nhưng hiện nay mới đầu tháng 10 đã gần dứt điểm.  Dù thời tiết và lượng nước mỗi năm có nhiều biến động, nghề đánh bắt cá đồng trong mùa nước nổi vẫn là sinh kế quan trọng", ông Thái chia sẻ.

Đẩy côn, cất vó mùa nước nổi tràn đồng

Mùa nước nổi tràn đồng, người dân An Giang sử dụng hình thức cất vó và đẩy côn đánh bắt được nhiều cá đồng, ai nhìn cũng phát ham.