Mùa nước nổi ĐBSCL kết thúc sớm gần 1 tháng so với cùng kỳ

Nhiều cánh đồng khô nước, cá chưa kịp lớn để thu hoạch

Ngày 2-11, Tuổi Trẻ ghi nhận tại nhiều cánh đồng xã Thường Phước, xã Phú Thọ, tỉnh Đồng Tháp, nước đã rút hết xuống kênh rạch. 

Theo nông dân, mùa nước nổi kết thúc sớm gần 1 tháng so với cùng kỳ năm ngoái, cá trữ trên đồng chưa kịp lớn để thu hoạch, mặt ruộng khô nước sớm, cách thời điểm xuống giống lúa đông xuân hơn 20 ngày.

Ông Lê Thành Nhân, ngụ xã Phú Thọ, tỉnh Đồng Tháp - cho biết diện tích ruộng nhà ông đã khô nước khoảng 1 tuần qua, nhưng thời điểm xuống giống vụ đông xuân còn khoảng 20 ngày nữa mới đến lịch thời vụ chung. 

Điều này sẽ làm mất thêm chi phí bơm nước lên đồng khi đến mùa vụ trồng lúa, thêm vào đó lượng nước dưới sông hiện nay cũng không nhiều.

"Mùa nước nổi kết thúc sớm hơn so với cùng kỳ khoảng 1 tháng khiến nhiều nông dân bất ngờ vì mọi năm thời điểm này nước trên đồng còn nhiều, còn 1 đợt triều cường tháng 11 nữa mới hết.

Do nước rút sớm, khu vực trữ cá đồng cũng bị ảnh hưởng, cá chưa lớn, nông dân phải đóng đường cống cố gắng giữ nước thêm 2 tuần nữa rồi mới thu hoạch. Nước rút sớm, thì khi xuống giống phải bơm nước thêm lên đồng, nhưng chỉ sợ dưới sông cũng kiệt nước thì rất khó", ông Nhân nói.

Theo Đài khí tượng thủy văn tỉnh Đồng Tháp, trong tháng 11, El Nino tiếp tục hoạt động với cường độ rất mạnh. Nhiệt độ trung bình ở mức cao hơn trung bình nhiều năm từ 0.5-1.0°C. - Nhiệt độ cao nhất từ 33-35 độ C. Nhiệt độ thấp nhất khoảng 24-26 độ C.

Trong khi đó, tổng lượng mưa trong tháng 11 từ 50-110mm, mức xấp xỉ đến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 15-20%. Mưa xuất hiện nhiều hơn trong 10 ngày đầu và 3 ngày sau đó mưa giảm dần (trong nửa đầu tháng 11 các nơi trong tỉnh lần lượt kết thúc mùa mưa).

Mực nước cao nhất ngày 1-11 đo được tại Hồng Ngự 2,15m, thấp hơn cùng kỳ 1,14m. Mực nước cao nhất xuất hiện ngày 10-11 trạm Cao Lãnh mức 1,9m, thấp hơn cùng kỳ 0,71m; trạm Mỹ Tho 1,8m, thấp hơn cùng kỳ 14cm.

Trong tháng 11, mực nước tại các nơi trong tỉnh Đồng Tháp chịu ảnh hưởng chính của thủy triều biển Đông, mực nước khu vực đầu nguồn và nội đồng Tháp Mười theo xu thế xuống thấp dần đến cuối tháng.

Nhìn chung mực nước trong tháng 11 tại khu vực đầu nguồn và nội đồng Tháp Mười ở mức thấp hơn cùng kỳ năm 2025 khoảng từ 0.3 - 1m, riêng khu vực cuối nguồn ở mức thấp hơn năm 2025 khoảng từ 0.1 - 0.2m.

Lũ sông Mekong rút tương đối sớm

Tiến sĩ Trần Triết - Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học quốc gia TP.HCM - nhận định lũ sông Mekong đạt đỉnh và chuyển sang pha rút tương đối sớm.

Tuy nhiên, nước rút nhanh trên từng cánh đồng còn phụ thuộc rất nhiều vào việc vận hành cống, đê bao và kênh thoát nước tại địa phương. Vì vậy nên kiểm tra thêm xem nước đang rút tự nhiên hay đang được chủ động tháo ra để chuẩn bị sản xuất.

Số liệu quan trắc thủy văn cho thấy lũ năm nay không lớn. Tổng lượng lũ qua Kratie đến giữa tháng 10 xấp xỉ trung bình nhiều năm và thấp hơn năm 2025 18%.

Diện tích vùng ngập của hồ Tonle Sap bắt đầu co lại vào đầu tháng 10, sớm hơn khoảng 2-3 tuần so với những năm gần đây.

"Đối với hệ sinh thái mùa nước nổi, không chỉ đỉnh lũ cao bao nhiêu mà thời gian ngập kéo dài bao lâu cũng rất quan trọng. Nếu nước rút khi cá trên đồng còn nhỏ thì mùa sinh trưởng của thủy sản bị rút ngắn, đồng thời thời gian lắng phù sa, phục hồi đất và giữ nước cũng giảm.

Nếu vụ sau chưa đến thời điểm xuống giống nên xem xét giữ nước thêm một thời gian thay vì để nước thoát nhanh ra sông rồi ra biển", TS Trần Triết khuyến cáo.

Dự báo thiệt hại sản xuất nông nghiệp các tỉnh miền Tây mùa khô năm nay ra sao?

Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam đưa ra dự báo cụ thể diện tích sản xuất nông nghiệp bị thiệt hại do hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô năm nay, trong đó dự báo Cà Mau là nơi có thể bị thiệt hại nhiều nhất.