Mỗi năm Việt Nam có hơn 100.000 trẻ sinh non, trên 50% ca tử vong sơ sinh liên quan

Đây là những con số đáng chú ý được đưa ra tại lễ mít tinh và hội thảo khoa học hưởng ứng Ngày Thế giới vì trẻ sinh non năm 2026 do Bộ Y tế phối hợp Sở Y tế TP Đà Nẵng và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam tổ chức ngày 9-11.

Cứ 10 trẻ chào đời thì có một trẻ sinh non

Phát biểu tại chương trình, đại diện Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) cho biết theo thống kê của Quỹ Toàn cầu chăm sóc trẻ sơ sinh, mỗi năm thế giới có khoảng 13,4 triệu trẻ sinh non.

Cứ 10 trẻ chào đời thì có một trẻ sinh non. Sinh non hiện là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn cầu. Tại Việt Nam, ước tính mỗi năm có hơn 100.000 trẻ sinh non.

Theo TS.BS Trần Đăng Khoa, Phó cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), trẻ đẻ non và nhẹ cân chiếm tới 19% trong mô hình bệnh tật của trẻ sơ sinh, và chiếm trên 50% các nguyên nhân gây tử vong sơ sinh.

Ông Khoa cho biết những năm qua, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự đầu tư của Chính phủ, công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em tại Việt Nam đạt nhiều kết quả tích cực. Tỉ suất tử vong trẻ em dưới 5 tuổi giảm từ 22,1‰ năm 2015 xuống còn 16,7‰ năm 2025; tỉ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi giảm từ 14,7‰ xuống còn 11,2‰. Tỉ suất tử vong sơ sinh ước tính còn 9‰.

Đáng chú ý, các bệnh viện chuyên khoa sản, nhi đã nâng cao năng lực chuyên môn, triển khai nhiều kỹ thuật hồi sức, cấp cứu, điều trị và nuôi dưỡng trẻ sơ sinh. Nhiều trường hợp trẻ sinh non, nhẹ cân, trong đó có trẻ có cân nặng khi sinh dưới 500g, đã được cứu sống.

Tỉ lệ tử vong trẻ dưới 5 tuổi miền núi gấp 2 lần đồng bằng 

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Cục Bà mẹ và Trẻ em, công tác chăm sóc trẻ sinh non vẫn còn nhiều khó khăn. Nhân lực y tế, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị phục vụ cấp cứu và điều trị trẻ sơ sinh tại tuyến y tế cơ sở còn thiếu, hạn chế, nhất là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

"Tỉ lệ tử vong sơ sinh và tử vong trẻ em dưới 5 tuổi tại những địa bàn khó khăn vẫn cao gấp 2 lần so với vùng đồng bằng, đô thị. Khoảng cách này đòi hỏi phải nỗ lực vượt bậc, quyết liệt hơn nữa trong triển khai các giải pháp, can thiệp chuyên môn hữu hiệu để giảm trẻ sinh non, giảm tử vong sơ sinh" - ông Khoa nói.

Theo ông Khoa, tỉ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi của Việt Nam còn cách khá xa so với các nước phát triển như Pháp, Thụy Điển, Nhật Bản, nơi chỉ ở mức 2-3‰. Hay so với Thái Lan, tỉ suất này ở Việt Nam cao gấp 2 lần.

Theo ông Trần Đăng Khoa, chủ đề hưởng ứng Ngày Thế giới vì trẻ sinh non năm 2026 nhấn mạnh rằng cứu sống trẻ sinh non tại phòng sinh và đơn vị hồi sức sơ sinh mới chỉ là bước khởi đầu. Việc đầu tư chăm sóc, can thiệp dinh dưỡng và theo dõi liên tục sau khi trẻ xuất viện mới là yếu tố quan trọng giúp các em phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và trí não.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Y tế đặt ra trong chiến dịch năm nay là các bệnh viện chuyên khoa sản, nhi tăng cường kết nối với cơ sở y tế tuyến dưới, trạm y tế và gia đình trong quản lý, theo dõi sức khỏe trẻ sinh non sau xuất viện.

Chăm 5 con sinh non, mẹ trẻ không ngủ yên suốt 3 tháng

Từ khi 5 em bé sinh non xuất viện về nhà, người mẹ 24 tuổi gần như đêm nào cũng phải ngủ cạnh cả 5 con. Ban ngày cứ 3 tiếng rưỡi cho ăn một lần, ban đêm 4 tiếng lại thức dậy, còn một bé khóc có thể kéo cả 'đội' cùng khóc.