Tuy nhiên ngay khi kế hoạch được đưa ra, nhiều chuyên gia quốc phòng đã đặt câu hỏi về tính khả thi của dự án, từ chi phí khổng lồ, năng lực đóng tàu hạn chế cho đến nguy cơ các chiến hạm này trở thành "mục tiêu béo bở" trước tên lửa và máy bay không người lái hiện đại.

Thiết giáp hạm hạt nhân mang tên Trump

Trong kế hoạch đóng tàu kéo dài 30 năm được công bố ngày 18-5, Hải quân Mỹ lần đầu hé lộ chi tiết về chương trình BBG(X). Trong đó, "BB" là viết tắt của battleship (thiết giáp hạm), "G" là guided-missile ship (tàu tên lửa dẫn đường), còn "(X)" chỉ những mẫu tàu vẫn chưa được phát triển.

Theo kế hoạch, Mỹ muốn sở hữu tối đa 15 chiến hạm lớp Trump vào năm 2055, với giá mỗi chiếc rơi vào 17 tỉ USD. Yêu cầu ngân sách đầu tiên cho dự án sẽ được trình lên Quốc hội vào năm 2028, trong khi chiếc đầu tiên dự kiến hoàn thiện vào năm 2036.

Hải quân Mỹ lần đầu tiên cho biết các tàu này sẽ sử dụng năng lượng hạt nhân nhằm bảo đảm khả năng hoạt động bền bỉ, tốc độ cao và đủ không gian cho những hệ thống vũ khí tiên tiến nhất.

Vai trò chính của tàu chiến lớp Trump là thực hiện các cuộc tấn công tầm xa với hỏa lực cực lớn, bao gồm cả tên lửa siêu vượt âm và vũ khí hạt nhân.

Washington khẳng định lớp tàu mới sẽ gửi đi "tín hiệu không thể nhầm lẫn về quyết tâm của Mỹ", tương tự vai trò biểu tượng mà hiện nay chỉ tàu sân bay Mỹ mới đảm nhiệm.

Kế hoạch này xuất hiện trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục mở rộng nhanh chóng lực lượng hải quân. 

Bắc Kinh hiện sở hữu hạm đội lớn nhất thế giới về số lượng tàu chiến, trong khi Hải quân Mỹ thừa nhận họ mới có 291 tàu, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 355 tàu được Đạo luật Ủy quyền quốc phòng Mỹ đặt ra từ năm 2018, theo báo South China Morning Post.

Một số chuyên gia cho rằng Washington đang muốn tạo ra một "siêu chiến hạm" nhằm cạnh tranh trực tiếp với Trung Quốc về chất lượng công nghệ quân sự.

Ông Collin Koh, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu quốc phòng và chiến lược S. Rajaratnam ở Singapore, nhận định lớp Trump là nỗ lực đưa "mọi thứ mà Hải quân Mỹ muốn" lên cùng một nền tảng duy nhất.

Trong khi đó, bà Liselotte Odgaard, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Hudson ở Washington, cho rằng trong trường hợp xảy ra xung đột với Trung Quốc, lớp thiết giáp hạm mới này sẽ đóng vai trò như một "tàu kho vũ khí tập trung hỏa lực", chuyên thực hiện các đòn đánh tầm xa quy mô lớn và phòng thủ tên lửa.

Tham vọng lớn nhưng đầy dấu hỏi

Dù vậy, các chuyên gia vẫn tỏ ra hoài nghi về tính thực tế của kế hoạch hồi sinh thiết giáp hạm Mỹ.

Theo ông Koh, các tàu cỡ lớn vốn cực kỳ phức tạp và tốn kém để vận hành, bảo trì. Việc tích hợp những công nghệ tối tân nhất lên một nền tảng duy nhất có thể khiến quá trình đóng tàu càng chậm trễ và đội chi phí lên rất cao.

"Ngoài tàu sân bay và các tàu hậu cần, thiết giáp hạm sẽ là mục tiêu khổng lồ cho tàu đối phương, máy bay không người lái và tên lửa", ông Koh cảnh báo.

Theo các chuyên gia, thiết giáp hạm từng bị xem là lỗi thời kể từ sau Thế chiến 2 do chi phí quá cao và dễ tổn thương trước các loại vũ khí tấn công tầm xa. Chính điều đó đã khiến nhiều cường quốc hải quân chuyển sang ưu tiên tàu sân bay, tàu khu trục và các chiến hạm nhỏ hơn nhưng linh hoạt hơn.

Bà Odgaard cũng cho rằng dù lớp Trump sở hữu hỏa lực mạnh và hiệu ứng răn đe lớn, các chiến hạm này vẫn có nguy cơ trở thành mục tiêu của tên lửa chống hạm trong môi trường tác chiến dày đặc ở tây Thái Bình Dương.

Không chỉ đối mặt rủi ro chiến thuật, chương trình còn bị nghi ngờ về khả năng triển khai thực tế. Trong nhiều năm qua, các dự án đóng tàu lớn của Hải quân Mỹ liên tục chậm tiến độ hoặc bị hủy vì chi phí tăng vọt và thiếu năng lực công nghiệp.

Dù Hải quân Mỹ khẳng định thiết giáp hạm lớp Trump sẽ tận dụng công cụ thiết kế hỗ trợ bởi AI và hợp tác với các đối tác nước ngoài để tránh lặp lại sai lầm cũ, giới phân tích vẫn nghi ngờ liệu chương trình này có thể tồn tại lâu dài hay không, đặc biệt sau nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.

"Có quá nhiều vấn đề khiến việc kỳ vọng Mỹ sở hữu tới 15 tàu vào năm 2055 trở nên quá lạc quan", ông Koh kết luận.

Ông Trump công bố Mỹ đóng lớp tàu chiến mới mang tên 'Trump'

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Mỹ sẽ đóng một lớp tàu chiến hạng nặng mới mang tên “Trump”, khẳng định đây sẽ là tàu tác chiến mặt nước mạnh nhất và lớn nhất của Mỹ.