Hơn 10 năm nay, đều đặn mỗi sáng thứ Bảy, quán cà phê nhỏ này trở thành phòng khám miễn phí của Hội Bác sĩ tình nguyện.

Họ là những bác sĩ đã nghỉ hưu, bác sĩ đang công tác và cả những người trẻ ngành y dành ngày nghỉ để chăm sóc sức khỏe cho người khó khăn.

"Quán" quen của những cụ ông, cụ bà

Không biển hiệu lớn, không thủ tục rườm rà, trong quán cà phê nhỏ, quy trình thăm khám chỉ có một tờ giấy ghi số thứ tự, sổ bệnh án nhỏ, các "bệnh nhân" được tình nguyện viên sắp xếp chờ đến lượt thăm khám.

Đến phòng khám từ sớm, bà Hoàng Thị Sâm (68 tuổi, quê Nghi Lộc, Nghệ An) chờ đến lượt kiểm tra sức khỏe. Lần này đến phòng khám bà muốn được kiểm tra tổng quát, từ đo huyết áp, lấy máu xét nghiệm, chờ khám tai mũi họng, tim mạch, răng hàm mặt, mắt.

Bà Sâm kể ra Hà Nội trông cháu cho con gái. Suốt nhiều năm, dù người không khỏe, bà vẫn giấu con, không dám nói có bệnh.

"Con nó bảo đi khám nhưng tôi ngại đông người, ngại tốn tiền. Thôi thì kệ, đến tuổi này rồi", bà Sâm nhỏ giọng. Bà cũng thú thực từ trước đến nay chưa từng có một lần khám tổng quát đúng nghĩa.

"Hôm nay đến đây, tôi xin bác sĩ khám tất cả. Xét nghiệm máu, khám đủ thứ. Bác sĩ cũng nói chuyện nhẹ nhàng, giải thích rõ ràng. Khám xong lại được cho thuốc, còn có quà nữa... Tôi không biết nói gì ngoài cảm ơn, thật sự cảm động", bà Sâm xúc động nói.

Còn ông Phạm Tuấn Bích (90 tuổi, ở Đống Đa, Hà Nội) vẫn đều đặn đến đây mỗi khi có vấn đề sức khỏe nhẹ.

"Bệnh nặng thì tôi vào bệnh viện, còn cái gì đột xuất, nhẹ nhẹ thì ra đây. Ở đây tiện, bác sĩ tốt", ông Bích nói.

Ông vẫn khám định kỳ 3 tháng/lần tại Bệnh viện Giao thông Vận tải theo bảo hiểm y tế. Nhưng những triệu chứng như viêm họng hạt, đau nhẹ, ông chọn phòng khám gần nhà.

"Vào bệnh viện đông, chờ lâu. Ở đây nhanh, thoải mái", ông cười nói.

Ngồi chờ đến lượt khám, ông Nguyễn Thanh Bình (76 tuổi, phường Ô Chợ Dừa) tíu tít nói chuyện với những tình nguyện viên trẻ.

Ông chia sẻ thường xuyên đến phòng khám từ 3 năm nay. Ông mắc nhiều bệnh nền, phải khám định kỳ hằng tháng. Cũng bởi vậy ông đã "quen mặt" bác sĩ, tình nguyện viên.

"Nếu làm đầy đủ xét nghiệm tại bệnh viện, chi phí có thể lên tới gần 1 triệu đồng. Còn ở đây tất cả đều miễn phí. Với người khó khăn, số tiền đó không nhỏ. Chưa kể nhiều cụ già quá, không có bảo hiểm, sức yếu.

Muốn đi bệnh viện là phải có con cháu dẫn, đi taxi, dìu dắt rất vất vả. Ở đây gần nhà, đi bộ cũng tới. Mong mô hình này được nhân rộng, đặc biệt ở vùng nông thôn, ngoại thành để người dân được khám bệnh thường xuyên", ông Bình nói.

Không chỉ người già, phòng khám nhỏ còn là lựa chọn của những người đang đi làm nhưng khó sắp xếp thời gian.

Bà Trần Thị Thanh Hương (57 tuổi, Hà Nội), mang nhiều bệnh nền, tăng huyết áp từ năm 36 tuổi, tim mạch, tiểu đường.

"Ở bệnh viện, xét nghiệm chỉ làm giờ hành chính. Muốn làm thì phải nghỉ làm, hoặc đóng tiền. Đến đây được bác sĩ khám miễn phí", bà nói.

Mỗi năm, bà cố gắng đến phòng khám một vài lần để kiểm tra tổng quát.

"Bác sĩ ở đây rất nhiệt huyết, thân thiện, nhẹ nhàng, giải thích rõ ràng. Những người già chỉ cần có vậy", bà chia sẻ.

Những bác sĩ "về hưu chưa chịu nghỉ"

Sau khi tiếp đón ở tầng 1, những "vị khách đặc biệt" được mời lên tầng 2 để khám.

Trong căn phòng nhỏ, những thiết bị hiện đại chẳng kém gì một phòng khám tư nhân được sắp xếp gọn gàng. Từ máy siêu âm, điện tim, nội soi tai mũi họng, đến hệ thống xét nghiệm máu, đều được trang bị.

Ngồi bàn khám, bác sĩ Nguyễn Thị Thơ (sinh năm 1958), nguyên công tác tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, cẩn thận xem lại kết quả xét nghiệm của một bệnh nhân.

Ở tuổi ngoài 60, khi nhiều người đã chọn nhịp sống chậm để an hưởng tuổi già, bác sĩ Thơ vẫn đều đặn tham gia khám chữa bệnh miễn phí cho người dân.

Bác sĩ Thơ cho biết bà đến với Hội Bác sĩ tình nguyện thông qua sự giới thiệu của đồng nghiệp. Ban đầu chỉ là thử tham gia, nhưng sau nhiều chuyến đi khám ở các tỉnh vùng sâu, vùng xa, bà quyết định gắn bó lâu dài.

"Về hưu rồi nhưng vẫn còn sức lực, kiến thức chuyên môn thì tại sao không tiếp tục giúp người khác. Với tôi, đi khám bệnh như thế này là việc rất đáng làm", bà bộc bạch.

Theo bác sĩ Thơ, đa số bệnh nhân đến đây là người cao tuổi với các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu.

"Họ cần tư vấn rất nhiều từ ăn uống thế nào, sinh hoạt ra sao. Ở bệnh viện quá tải, khó có thời gian nói kỹ. Ở đây, các bác sĩ có thể tham vấn kỹ hơn", bác sĩ Thơ chia sẻ.

Còn bác sĩ Trịnh Thu Phương (54 tuổi, đang công tác tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương) đã gắn bó với Hội Bác sĩ tình nguyện từ những ngày đầu.

Bác sĩ Phương chia sẻ cơ duyên đến với hội bắt đầu từ năm 2013, khi mô hình của phòng khám còn ở giai đoạn manh nha hình thành. Đến năm 2015, quán cà phê Mơ Phố được thành lập, vừa là không gian sinh hoạt, vừa là "trụ sở" cho các hoạt động của hội.

"Tính đến nay đã hơn 12 năm tôi đồng hành cùng hội. Trong quãng thời gian đó, tôi và các đồng nghiệp đã tham gia hàng chục chuyến khám bệnh tại các vùng sâu, vùng xa, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, những nơi người dân rất ít khi, thậm chí chưa từng được tiếp cận với dịch vụ y tế", bác sĩ Phương chia sẻ.

Để duy trì hoạt động suốt hơn một thập kỷ, theo bác sĩ Phương, hội nhận được sự chung tay của nhiều nhà hảo tâm, trong đó có không ít người âm thầm ủng hộ, không muốn nêu tên.

Đối với các chuyến đi khám ở vùng sâu, vùng xa, nếu kinh phí còn thiếu sát ngày triển khai, chính các bác sĩ và tình nguyện viên trong đoàn lại tự nguyện đóng góp thêm.

Nơi để yêu nghề, học nghề

Cũng tham gia thăm khám cho người dân, bác sĩ Lê Thị Thanh Hà (40 tuổi, Hà Nội) dù đang cùng lúc quản lý hai phòng khám nha khoa và một công ty thiết bị y tế, vẫn đều đặn sắp xếp thời gian tham gia khám bệnh.

"Cách đây khoảng 3 năm, thông qua sự giới thiệu của một người bạn, tôi biết đến hoạt động này. Động lực lớn nhất của tôi là mong muốn chia sẻ kiến thức chuyên môn của mình để giúp những người dân gặp khó khăn, chưa có điều kiện tiếp cận các cơ sở y tế lớn", bác sĩ Hà nói.

Theo bác sĩ Hà, nhiều người dân, đặc biệt là người nghèo, người cao tuổi, thường phải chịu đựng các bệnh lý răng miệng kéo dài do thiếu điều kiện thăm khám và điều trị. Khi đến với hội, chị mong muốn có thể đóng góp chuyên môn của mình để giúp người khác.

Do công việc bận rộn, bác sĩ Hà không thể tham gia thường xuyên hằng tuần. Chị cho biết thường cố gắng sắp xếp đến khám cho bệnh nhân khoảng 1 - 2 tháng một lần. "Nhiều khi cũng áy náy vì không tham gia được nhiều, nhưng khi sắp xếp được thời gian là tôi đến ngay", chị bộc bạch.

Chị chia sẻ những buổi khám đông bệnh nhân không khiến chị cảm thấy mệt mỏi. Ngược lại, đó là niềm vui. "Khi khám được cho nhiều người, tôi thấy rất vui vì lúc đó mình đã trao được giá trị chuyên môn của mình cho người bệnh", chị chia sẻ.

Ở đây không chỉ có những bác sĩ dày dặn kinh nghiệm, những người trẻ như Nguyễn Thị Phương Thảo (24 tuổi), điều dưỡng tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cũng tình nguyện tham gia mỗi thứ Bảy hằng tuần.

Thảo tham gia hội từ thời sinh viên. "Cuối tuần thay vì đi chơi, em đến đây. Vừa giúp được người khác, vừa học được rất nhiều kinh nghiệm", Thảo nói. Với Thảo phòng khám nhỏ không chỉ là nơi khám bệnh mà còn là nơi kết nối nhiều thế hệ ngành y.

Giữa một Hà Nội đông đúc, quá tải bệnh viện, một quán cà phê nhỏ đã trở thành điểm chăm sóc sức khỏe cho rất nhiều người.

Bác sĩ Ma Thị Cầm dành cả thanh xuân xóa hủ tục ở vùng cao

"Cô đi rừng, không được vào chỗ nương kia. Chỗ đó đốt người bệnh hủi, cô vào là "hủi nhập" đấy". Suốt 25 năm qua, cô gái trẻ - nữ bác sĩ Ma Thị Cầm bây giờ - vẫn nhớ lời nhắc nhở của bà con trong ngày đầu tiên đặt chân đến trạm y tế xã vùng cao.