Còn cơ quan tố tụng khi đối đáp đặt vấn đề hậu quả của vụ án không chỉ nằm ở số thất thoát 800 tỉ đồng, mà còn là sự đình trệ kéo dài làm mất niềm tin của nhân dân.

Ngày 22-5, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các bị cáo được nói lời sau cùng trước khi hội đồng xét xử nghị án. Trình bày đầu tiên, bà Tiến bày tỏ sự ray rứt và xin giảm án cho bản thân cùng nhóm cựu cán bộ cấp dưới.

Xin giảm án để được làm "công dân sống lương thiện"

Trước bục khai báo, bà Tiến mở đầu lời nói sau cùng bằng lời xin lỗi gửi đến Đảng, Nhà nước, nhân dân, đồng nghiệp vì "những sai phạm trong công tác quản lý với vai trò người đứng đầu đã gây thất thoát tài sản nghiêm trọng". Bà còn nói lời cảm ơn đến cơ quan điều tra, viện kiểm sát đã giúp các bị cáo nhận ra sai phạm.

Giọng chùng xuống, bà Tiến thừa nhận: "Đây là bài học kinh nghiệm cho bị cáo và những người khác đối với công tác quản lý các công trình xây dựng trong cả nước, đặc biệt là trong công tác quản lý vốn".

Tuy nhiên bà phân trần cũng được "an ủi phần nào", vì theo bà, Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2 đã được khánh thành, bước đầu đi vào hoạt động thì "đối với các bị cáo mong ước cháy bỏng về bệnh viện hiện đại, ngang tầm quốc tế phục vụ người dân cuối cùng đã thành hiện thực".

"Các bị cáo hôm nay là những người tham gia những bước đầu tiên để xây dựng hai bệnh viện này", bà Tiến nói.

Cuối cùng, cựu bộ trưởng xin tòa vận dụng chính sách khoan hồng, giảm án tối đa cho tất cả các bị cáo, "đặc biệt là những người có thành tích trong công tác và sức khỏe kém". Bà Tiến xin được giảm nhẹ hình phạt để "có thể quay về làm công dân sống lương thiện, có ích trong quãng đời còn lại của mình".

Nữ cựu bộ trưởng bị viện kiểm sát đề nghị mức án 5 - 6 năm tù về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Bà Tiến bị cáo buộc cùng nhóm cán bộ cấp dưới gây thất thoát, lãng phí hơn 803 tỉ đồng.

Viện kiểm sát đề nghị bà Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các bị cáo liên đới bồi thường hơn 800 tỉ đồng, cá nhân cựu bộ trưởng phải bồi thường 108 tỉ đồng.

Bao nhiêu người dân mất cơ hội được cứu sống?

Trước đó, trong phần đối đáp, đại diện viện kiểm sát chỉ ra quá trình triển khai dự án bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2 xảy ra hàng loạt sai phạm ở các khâu lựa chọn nhà thầu, tư vấn và chuẩn bị đầu tư đã khiến dự án kéo dài nhiều năm, không thể đưa vào sử dụng đúng tiến độ.

Kiểm sát viên đặt vấn đề: hậu quả gây ra không chỉ là thất thoát, lãng phí về kinh tế mà còn là thiệt hại cho xã hội rất lớn khi "bao nhiêu người dân không có cơ hội được khám bệnh, chữa bệnh", nhiều công trình khoa học không thể đưa vào phục vụ thực tiễn. "Có ai thẩm định, đánh giá được hậu quả xã hội này không? Chưa kể từ việc chậm trễ này dẫn đến mất niềm tin của nhân dân đối với ngành y tế nói chung và các dự án công nói riêng".

Luật sư và bà Nguyễn Thị Kim Tiến băn khoăn về cách tính khoản tiền thất thoát lãng phí liên quan dự án hai bệnh viện.

Theo đại diện viện kiểm sát, cáo trạng xác định vụ án gây thất thoát hơn 70 tỉ đồng cùng nhiều khoản lãng phí, tổng cộng hơn 800 tỉ đồng. Thông tư 11 không phải căn cứ duy nhất để xác định hậu quả vụ án như một số luật sư tranh luận tại tòa.

Kiểm sát viên cho rằng Bộ luật Hình sự đã quy định rõ hậu quả của nhóm tội danh này gồm "thất thoát" và "lãng phí", nên các cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm áp dụng nhiều biện pháp để xác định thiệt hại.

Về khoản thất thoát hơn 70 tỉ đồng, kiểm sát viên cho rằng Chính phủ và Bộ Y tế không cấm lựa chọn tư vấn nước ngoài. Tuy nhiên, Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm đã tổ chức lựa chọn tư vấn sai quy định pháp luật tại thời điểm đó, kéo theo hàng loạt sai phạm tiếp theo.

Theo lập luận của viện kiểm sát, chính những sai phạm trong quá trình ký kết hợp đồng khiến dự án không thể thanh toán theo quy định, dẫn đến đình trệ, không giải ngân được.

Với khoản vốn đầu tư hơn 5.000 tỉ đồng cho hai dự án bệnh viện, viện kiểm sát cho rằng nếu dự án hoàn thành và đưa vào hoạt động đúng tiến độ từ giai đoạn 2017 - 2019, nhiều người dân có thể đã được tiếp cận dịch vụ y tế, cấp cứu, điều trị kịp thời.

"Có bao nhiêu người có thể được cứu sống nếu bệnh viện hoạt động đúng thời điểm. Tiền thuế, mồ hôi công sức của nhân dân đã bị lãng phí", kiểm sát viên nhấn mạnh.

Trước quan điểm của một số luật sư cho rằng quy định pháp luật chưa rõ ràng về xác định lãng phí, đại diện công tố khẳng định phương pháp áp dụng theo thông tư 11 là cách tính thống nhất trên phạm vi cả nước, không phải cách hiểu riêng trong vụ án này.

Câu hỏi nhức nhối trong vụ bà Kim Tiến: Bao nhiêu người dân mất cơ hội được cứu sống?

Đối đáp tại phiên tòa xét xử bà Nguyễn Thị Kim Tiến, Viện kiểm sát nhiều lần nhấn mạnh hậu quả của vụ án không chỉ nằm ở số thất thoát 800 tỉ đồng, mà còn là sự đình trệ kéo dài làm mất niềm tin của nhân dân.