Bà Nguyễn Thị Kim Tiến bị xét xử về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Tám cấp dưới của bà bị xét xử về các tội danh khác nhau.

Riêng ông Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, bị cáo buộc lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

"Chúng tôi muốn làm công trình để đời"

"Các nội dung cáo trạng của viện kiểm sát là đúng đối với tôi", bà Tiến mở đầu phần trả lời thẩm vấn. đồng thời thừa nhận không làm tốt vai trò chỉ đạo, kiểm tra, giám sát để phát hiện sớm các sai phạm.

Khi chủ tọa thẩm vấn nội dung cáo trạng xác định bà Tiến có "gợi ý" để Công ty VK tham gia tư vấn thiết kế. Cựu bộ trưởng không trả lời thẳng vào câu hỏi mà bắt đầu kể lại bối cảnh thời điểm dự án được phê duyệt.

Theo bà, thời điểm đó Chính phủ đặt kỳ vọng rất lớn vào hai bệnh viện này phải hiện đại ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực như Nhật Bản, Singapore và tiến độ hoàn thành chỉ trong ba năm, trở thành mô hình mẫu cho y tế Việt Nam.

"Đây là dự án lớn nhất ngành y từng làm, từ vốn đầu tư, quy mô đến diện tích", bà nói. Rồi cựu bộ trưởng kể về "giấc mơ" của những người thực hiện dự án.

"Anh em chúng tôi lúc đó đều nghĩ phải làm một sản phẩm để đời. Một bệnh viện có thể sử dụng hàng trăm năm, để người dân không phải ra nước ngoài chữa bệnh", bà trình bày.

Theo lời khai, lãnh đạo Bộ Y tế khi ấy đi khảo sát nhiều bệnh viện trong và ngoài nước, với mong muốn xây dựng trung tâm khám chữa bệnh, đào tạo và nghiên cứu kỹ thuật cao hiện đại nhất.

Đến đây, bà Tiến dừng lại vài giây, giọng chùng xuống rồi nói: "Chúng tôi hay nói đùa với nhau là làm công trình để đời, nhưng không ngờ lại làm anh em chúng tôi ra thế này".

Sai phạm gây thất thoát, lãng phí 803 tỉ đồng

Giải thích việc lựa chọn Công ty VK tham gia tư vấn thiết kế, bà Tiến kể từng dự lễ khánh thành một bệnh viện quốc tế và ấn tượng với mô hình do đơn vị châu Âu thiết kế.

"Tôi có nói anh cấp dưới thử tìm hiểu xem có thể mời đơn vị thiết kế đó tham gia không", bà khai, đồng thời cho biết khi ấy chưa biết VK là công ty nào.

Sau đó, theo lời cựu bộ trưởng, Bộ Y tế tổ chức nhiều buổi hội thảo với sự tham gia của các đơn vị tư vấn nước ngoài. Một số lãnh đạo bệnh viện đánh giá phương án của VK phù hợp với dự án quy mô lớn tại Việt Nam.

Bà cũng khai từng yêu cầu cấp dưới tìm hiểu thêm các đơn vị Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản để so sánh. "Tôi bảo cứ hỏi cho chán đi để chọn phương án tối ưu", bà nói.

Tuy nhiên cựu bộ trưởng thừa nhận nhiều lần gây áp lực tiến độ với cấp dưới. "Tôi gặp anh em lúc nào cũng thúc phải làm cho kịp ba năm như Thủ tướng phê duyệt, lại phải hiện đại nhất, tốt nhất", bà trình bày.

"Tôi nghĩ chính tôi cũng tạo áp lực rất lớn cho anh em", cựu bộ trưởng nói thêm.

Theo cáo trạng, riêng sai phạm trong việc thuê tư vấn nước ngoài đã gây thiệt hại hơn 70 tỉ đồng. Toàn bộ sai phạm trong dự án, cựu Bộ trưởng Tiến cùng cấp dưới bị xác định gây thất thoát, lãng phí hơn 803 tỉ đồng.

Những "gói quà" ở phòng làm việc và nhà riêng

Phần cuối buổi xét hỏi tập trung vào cáo buộc nhận tiền từ cấp dưới. Theo lời khai của bà Tiến, năm 2016 - khi dự án triển khai được hơn một năm - ông Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, cùng một người khác đến phòng làm việc báo cáo công việc rồi để lại "một gói quà".

"Năm 2014 tôi ký, đến 2016 thì một hôm anh Thắng cùng một người khác hẹn thư ký lên phòng báo cáo công việc. Hai người để lại một gói quà. Về nhà một thời gian sau tôi mới biết đó là 2 tỉ đồng", bà khai. 

Theo lời cựu bộ trưởng, ngoài khoản này bà còn nhận thêm một số lần khác, tổng cộng khoảng 500 triệu đồng từ ông Thắng.

Đến năm 2018, cấp dưới Nguyễn Hữu Tuấn, người kế nhiệm ông Thắng tại Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, đến nhà riêng bà Tiến báo cáo công việc và đề cập việc điều chỉnh hợp đồng để tiếp tục triển khai dự án.

Bà Tiến khai ông Tuấn cũng để lại một gói quà. "Tôi chỉ nhớ đó là một chai rượu vỏ màu xanh", bà nói.

Sau này, khi ông Tuấn khai đã đưa 5 tỉ đồng, bà Tiến thừa nhận số tiền này. "Tôi nghĩ rằng anh em đã mang đến nhà mà đã khai thì chắc là sự thật và tôi đã nhận", bà trình bày.

"Bị cáo nhận thức thế nào về việc nhận tiền này?", chủ tọa hỏi.

"Hoàn toàn sai", nữ cựu bộ trưởng đáp. Tuy vậy, bà tiếp tục phân trần rằng bản thân "không gợi ý, không thỏa thuận và cũng không biết nguồn tiền".

"Anh em để gói ở trên bàn rồi ra về, nói là biếu quà", bà trình bày.

Trước khi kết thúc phần thẩm vấn, bà Tiến một lần nữa nhận trách nhiệm người đứng đầu nhưng cho rằng mình không có chuyên môn xây dựng, phần lớn hồ sơ đều được ký trên cơ sở tham mưu, thẩm định của cấp dưới và các đơn vị liên quan.

"Tôi ký trên tinh thần đúng thẩm quyền, đúng quy trình. Đến khi thanh tra, kiểm tra sau này mới biết sự việc diễn ra như thế", bà nói.

Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến từ chối 2 luật sư bào chữa

Trước bục khai báo, bà Nguyễn Thị Kim Tiến khai đã nghỉ hưu và hiện được tại ngoại sau 7 tháng tạm giam. Đáng chú ý, theo thông báo của hội đồng xét xử, bà từ chối 2 trong số 4 luật sư đăng ký bào chữa cho mình.