Trong phiên xét hỏi trưa 20-5, chủ tọa đưa ra nhiều câu hỏi bác bỏ cách giải thích trên để làm rõ việc không bỗng dưng các doanh nghiệp lại tự chi tiền với tỉ lệ tròn 5% giống nhau.

Trước những câu hỏi dồn từ chủ tọa, ông Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm) phải thừa nhận việc cầm tiền từ doanh nghiệp để chỉ đạo cấp dưới thông thầu.

Cấp dưới khai về "gợi ý" của cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến

Trả lời thẩm vấn, ông Nguyễn Chiến Thắng cho biết Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm được giao đại diện Bộ Y tế, giúp việc cho Bộ trưởng triển khai dự án Bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở 2.

Theo lời khai của bị cáo, trước khi triển khai bất kỳ nội dung nào đều phải báo cáo Bộ Y tế, trực tiếp là bộ trưởng. “Bộ trưởng phải đồng ý thì mới được làm”, ông Thắng nói tại tòa, đồng thời cho biết sau mỗi công việc đều có báo cáo bằng văn bản gửi lãnh đạo bộ.

Khai về quá trình biết đến Công ty VK của Bỉ, ông Thắng cho hay bà Kim Tiến từng dự lễ khánh thành một bệnh viện quốc tế rồi trao đổi lại rằng đơn vị này thiết kế bệnh viện “đẹp, hiện đại”, đề nghị xem xét thuê cho hai dự án của Bộ Y tế.

Chỉ ba ngày sau khi Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm được thành lập, Công ty VK Việt Nam đã có văn bản giới thiệu năng lực, đề nghị được chỉ định làm đơn vị tư vấn thiết kế chính.

Theo cáo trạng, dù chưa có hồ sơ chứng minh năng lực, kinh nghiệm từ phía VK, song do đã có “gợi ý” từ lãnh đạo bộ nên ông Thắng vẫn giao cấp dưới lập thủ tục để chỉ định doanh nghiệp này.

Bị cáo còn bị cáo buộc không tổ chức khảo sát, đánh giá năng lực các nhà thầu trong nước nhưng vẫn kết luận các đơn vị này “không đáp ứng yêu cầu”.

Trả lời xét hỏi sáng nay, ban đầu ông Thắng quanh co khẳng định đã thực hiện khảo sát năng lực các nhà thầu trong nước.

Chủ tọa hai lần nhắc lại câu hỏi, ông Thắng vẫn khẳng định có thực hiện khảo sát. Tuy nhiên, khi chủ tọa hỏi dồn khảo sát vào thời điểm nào, có hồ sơ lưu lại hay không, thì ông Thắng tỏ ra lúng túng, ấp úng nói: “hồ sơ chắc là có nhưng không biết có đủ không”.

"Bị cáo đi khảo sát tận nơi hay không”, chủ tọa đặt lại câu hỏi lần thứ ba để truy vấn. Trước những câu hỏi gay gắt, bị cáo Thắng mới thừa nhận thực tế không đi khảo sát.

Ông biện minh do áp lực tiến độ "trong tình trạng vội vàng" nên đã "bằng kinh nghiệm trước đây” để đưa ra kết luận các nhà thầu trong nước không đáp ứng yêu cầu.

Câu trả lời này lập tức bị chủ tọa bác bỏ: “Khảo sát là khảo sát, không có chuyện khảo sát bằng kinh nghiệm. Đấy là chưa khảo sát mà đã đưa ra kết luận luôn”.

Theo cáo trạng, sai phạm xảy ra xuyên suốt từ khâu lập dự án, lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế, đấu thầu đến thi công hai bệnh viện. Riêng việc thuê tư vấn nước ngoài như trên bị xác định gây thiệt hại hơn 70 tỉ đồng.

Ép nhà thầu chi "hoa hồng" 5% để nhận 88 tỉ

Ngay từ khi bắt đầu trả lời thẩm vấn, ông Thắng nói hành vi phạm tội về cơ bản như đã khai tại cơ quan điều tra. Bị cáo chỉ thắc mắc về tội nhận hối lộ vì cho rằng mình "nhận tiền cho ban" và đã tự khai báo trước khi các nhà thầu tố cáo.

Cụ thể, ngoài sai phạm trong lựa chọn tư vấn thiết kế, ông Thắng còn bị cáo buộc yêu cầu các nhà thầu thi công chi "hoa hồng” 5%, qua đó nhận hơn 88 tỉ đồng.

Tại tòa, ban đầu ông Thắng khai không yêu cầu các nhà thầu phải thi theo mức 5% giá trị gói thầu và đổ cho doanh nghiệp "đến tự đưa tiền".

Trước lời biện minh trên, chủ tọa truy tại sao các nhà thầu đến tự đưa tiền mà lại con số giống nhau tròn trĩnh đúng 5% mà không phải 3% hay 2%? Ông Thắng chỉ đáp ngắn gọn "bị cáo không rõ".

Khi chủ tọa tiếp tục hỏi dồn, đặt vấn đề doanh nghiệp đưa số tiền lớn thì phải có mục đích nhờ vả, ông Thắng mới thừa nhận họ chi tiền để bị cáo giúp "giải quyết công việc trong dự án". Cụ thể, ông chỉ đạo cấp dưới thông thầu với doanh nghiệp.

Tuy nhiên ông Thắng tiếp tục biện minh: "Bị cáo không đòi hỏi, nhận tiền không phải cho riêng cá nhân bị cáo".

Cuối phần xét hỏi, ông Thắng thừa nhận bị Viện kiểm sát truy tố tội nhận hối lộ là đúng và về số tiền 88 tỉ đã cầm thì "bị cáo không có thắc mắc gì".

Ông Thắng khai trong số tiền nhận hối lộ, đã đưa 2 triệu USD tương đương hơn 46 tỉ đồng cho Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, để nhờ tác động đoàn kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương nhằm được bỏ qua sai phạm, không bị kỷ luật. Tuy nhiên, Thiêm đã không đưa tiền cho cá nhân, tổ chức nào mà chiếm đoạt số tiền này.

Ông Thắng cũng không biết việc Thiêm sử dụng số tiền trên như nào.

Theo cáo trạng, quá trình điều tra ông Thắng thừa nhận việc thỏa thuận và nhận tiền từ các nhà thầu. Ông Thắng khai sau khi nhận 88,4 tỉ đồng từ các nhà thầu đã chi cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến, khi đó là Bộ trưởng Bộ Y tế, 12,9 tỉ đồng và 100.000 USD.

Tại cơ quan điều tra, bà Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận nhiều lần được ông Thắng đưa tiền, tổng số 2,5 tỉ đồng. Cựu Bộ trưởng có một lần nhận từ Nguyễn Hữu Tuấn 5 tỉ đồng.

Cơ quan điều tra đã tiến hành đối chất giữa bà Tiến và cấp dưới, các bên giữ nguyên lời khai về số tiền đã đưa và nhận.

Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến từ chối 2 luật sư bào chữa

Trước bục khai báo, bà Nguyễn Thị Kim Tiến khai đã nghỉ hưu và hiện được tại ngoại sau 7 tháng tạm giam. Đáng chú ý, theo thông báo của hội đồng xét xử, bà từ chối 2 trong số 4 luật sư đăng ký bào chữa cho mình.