Lần đầu tiên sau 17 năm, thế giới không đạt đồng thuận chung về khí hậu

Chủ tịch COP31 thừa nhận hội nghị năm nay kết thúc mà không thể thống nhất được một văn kiện chung về nỗ lực chống biến đổi khí hậu.

Lần đầu tiên trong 17 năm, COP kết thúc mà không có đồng thuận - Ảnh 1.

Chủ tịch COP 31 Murat Kurum, Bộ trưởng Môi trường Thổ Nhĩ Kỳ, phát biểu tại hội nghị - Ảnh: AFP

Theo Hãng tin Reuters, ngày 22-11, Hội nghị thượng đỉnh khí hậu Liên hợp quốc COP31 tại Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ) đã đổ vỡ khi các bên không thể thông qua văn kiện chung.

Đây là lần đầu tiên trong 17 năm, kể từ hội nghị Copenhagen năm 2009, đàm phán khí hậu Liên hợp quốc thất bại nặng nề đến vậy.

Văn kiện chung, dự kiến mang tên "Thỏa thuận Antalya", là văn bản chính trị do nhóm chủ tịch - gồm Thổ Nhĩ Kỳ và Úc - soạn thảo. Văn kiện này không ràng buộc về pháp lý, nhưng phải được gần 200 bên đồng thuận và thường trở thành chuẩn mực để các nước viện dẫn.

Mọi giải pháp phải nằm trên bàn

Bất đồng khiến COP31 đổ vỡ xoay quanh cụm từ "nhiên liệu hóa thạch". Trong dự thảo đầu tiên công bố ngày 16-11, nhóm chủ tịch muốn tái khẳng định cam kết "chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch" mà các nước đã đạt được tại COP28 ở Dubai năm 2023.

Tuy nhiên, đến bản dự thảo đưa ra ba ngày sau đó, mọi đề cập trực tiếp tới nhiên liệu hóa thạch đều bị xóa bỏ. Bản dự thảo cuối cùng chỉ dẫn chiếu gián tiếp tới cam kết tại một kỳ COP trước.

Theo Al Jazeera, cụm từ này bị gạch bỏ sau khi vấp phải sự phản đối của Saudi Arabia và các nước sản xuất dầu khí lớn, trong đó có Nga.

Saudi Arabia lập luận rằng muốn ứng phó biến đổi khí hậu thì cần tận dụng "mọi giải pháp trên bàn" và việc loại bỏ những giải pháp cụ thể là điều vô lý.

Trong khi đó, Nga lo ngại an ninh năng lượng sẽ bị ảnh hưởng nếu cắt giảm nhiên liệu hóa thạch quá mạnh tay.

Ông Sergei Kononuchenko, đại diện Nga tại COP31, cảnh báo nếu nguồn cung dầu khí giảm nhanh hơn nhu cầu, thế giới sẽ rơi vào cảnh thiếu hụt, sốc giá và nghèo đói năng lượng. Khi đó, người nghèo sẽ là những người chịu thiệt đầu tiên.

"Chúng tôi không thể đồng ý với bất kỳ câu chữ nào về nhiên liệu hóa thạch", ông khẳng định.

Theo BBC, Ấn Độ cũng phản đối câu chữ về nhiên liệu hóa thạch, do lo ngại một số biện pháp có thể hạn chế quyền phát triển và quyền lựa chọn năng lượng của nước này.

Châu Âu: thỏa thuận tốt, hoặc không có thỏa thuận nào 

Lần đầu tiên trong 17 năm, COP kết thúc mà không có đồng thuận - Ảnh 2.

Các nhà hoạt động vì môi trường biểu tình im lặng tại COP31 - Ảnh: AFP

Ở phía bên kia, EU đã sớm tuyên bố COP31 chỉ có hai khả năng: hoặc kết thúc bằng một "thỏa thuận tốt", hoặc không có thỏa thuận nào.

Tại phiên bế mạc, Bộ trưởng Khí hậu và Năng lượng Ireland Darragh O'Brien, đại diện nước đang giữ chức chủ tịch luân phiên EU, phản đối: "Chúng tôi sẽ không tán thành một Thỏa thuận Antalya mà thậm chí không nhắc tới nhiên liệu hóa thạch - tác nhân chính gây ra biến đổi khí hậu. Chúng tôi không chấp nhận để đàm phán đi lùi".

Không chỉ EU, một nhóm nước do Pháp và Panama dẫn đầu, trải dài từ châu Âu, châu Phi, Mỹ Latin đến Thái Bình Dương, cũng cho rằng dự thảo văn kiện "chưa đủ tốt".

Quần đảo Marshall - quốc gia dễ bị tổn thương trước nước biển dâng - thì cho rằng họ "bị bỏ rơi từ mọi phía".

Ngày 22-11, hơn 40 giờ sau thời điểm bế mạc dự kiến, Chủ tịch COP31 Murat Kurum, Bộ trưởng Môi trường Thổ Nhĩ Kỳ, đã thừa nhận thất bại.

"Chúng tôi đã làm hết sức mình. Chúng tôi không áp đặt văn bản này lên bất kỳ ai. Rõ ràng trong hội trường này có những bên phản đối văn bản. Vì vậy, các quyết định này không được thông qua", ông nói.

Theo Reuters, sự đổ vỡ lần này không xóa bỏ các nghĩa vụ đã cam kết tại những kỳ hội nghị trước. Tuy nhiên, đây vẫn là đòn giáng mạnh vào nỗ lực thúc đẩy hành động khí hậu quốc tế.

Ba năm trước tại Dubai, các nước lần đầu tiên đồng thuận chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Đến năm 2025 tại Belém (Brazil), lộ trình thực hiện cam kết ấy không được đưa vào văn kiện.

Và năm nay, ngay cả cụm từ "nhiên liệu hóa thạch" cũng không còn chỗ đứng trong văn kiện.

Theo AFP, kỳ vọng dành cho hội nghị Antalya vốn đã thấp khi các nước đang chật vật với cú sốc giá dầu và căng thẳng địa chính trị từ cuộc chiến ở Iran.

Các thảm họa khí hậu năm nay như nắng nóng kỷ lục ở châu Âu, băng tan dẫn đến lũ lụt ở Nepal đã bị lu mờ trước chiến tranh và nỗi lo chi phí sinh hoạt.

Cú sốc giá dầu do cuộc chiến ở Iran càng kéo kỳ vọng vốn đã thấp dành cho hội nghị Antalya xuống thấp hơn nữa.

Lần đầu tiên sau 17 năm, thế giới không đạt đồng thuận chung về khí hậu - Ảnh 3.COP31 gây thất vọng vì xóa cam kết giảm phát thải nhiên liệu hóa thạch

Cam kết chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch biến mất khỏi dự thảo thỏa thuận COP31, làm dấy lên lo ngại hội nghị khí hậu lớn nhất thế giới có thể kết thúc mà không đạt kết quả thực chất.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất