Làm đúng ngành nhưng thu nhập bấp bênh hay trái ngành nhưng lương ổn định?

Có một thời, bằng đại học được xem như chiếc chìa khóa mở cánh cửa tương lai, nhưng bước sang những năm gần đây, đã có sự thay đổi. 

Minh (25 tuổi, Hà Nội) tốt nghiệp đại học loại giỏi, hiện làm nhân viên hành chính cho một công ty nước ngoài. Lương hơn 10 triệu đồng, công việc ổn định. 

Nhưng Minh thú nhận, cảm giác lo lắng chưa bao giờ rời đi. "Tôi sợ một ngày công ty cắt giảm nhân sự. Tôi sợ mình không đủ giỏi để tìm việc khác nhanh chóng. Tôi có bằng, nhưng không có cảm giác an toàn".

Nỗi lo của Minh không phải là nỗi lo thiếu việc, mà là lo về khả năng trụ lại. 

Lan (26 tuổi) học ngành xã hội học với mong muốn làm nghiên cứu hoặc công tác cộng đồng. 

Ra trường, cô xin việc đúng ngành gần một năm nhưng không thành. Cuối cùng, Lan làm nhân viên bán hàng cho một công ty thương mại điện tử.

"Công việc hiện tại giúp tôi sống được, nhưng không phải điều tôi hình dung khi đi học", Lan nói. Điều khiến cô lo âu không chỉ là chuyện làm trái ngành, mà là cảm giác kiến thức tích lũy nhiều năm đang dần trở nên vô nghĩa.

Lan không phải trường hợp cá biệt. Nhiều người trẻ đang phải chọn giữa hai điều: làm đúng ngành nhưng thu nhập bấp bênh, hoặc làm trái ngành để tồn tại. Trong cả hai lựa chọn, lo âu đều hiện diện.

Không chỉ cử nhân, ngay cả những người học cao hơn cũng đối diện với lo âu.

Hùng (31 tuổi) tốt nghiệp thạc sĩ kinh tế, từng tin rằng học lên cao sẽ giúp mình "an toàn" hơn trên thị trường lao động nhưng sau vài năm đi làm, anh nhận ra áp lực không hề giảm.

"Khi có bằng thạc sĩ, người ta kỳ vọng tôi phải giỏi hơn, làm được nhiều việc hơn, chấp nhận áp lực lớn hơn, tôi không được phép yếu", anh Hùng chia sẻ. Với anh, bằng cấp cao không mang lại sự yên tâm, mà kéo theo nỗi sợ thất bại lớn hơn.

Nhiều người trẻ cứ nói với nhau rằng "cứ học đi rồi sẽ ổn", trong khi thực tế lại không vận hành theo logic ấy nữa. Doanh nghiệp cần kỹ năng, khả năng thích ứng, tinh thần học hỏi liên tục, những thứ không thể gói gọn trong một tấm bằng.

Học hành vẫn là con đường quan trọng để mở rộng tri thức và cơ hội. Nhưng vấn đề nằm ở việc nhiều người đã "gán" cho bằng cấp quá nhiều kỳ vọng.

Có lẽ đã đến lúc cần thẳng thắn thừa nhận: bằng cấp không phải là tấm vé an toàn, mà chỉ là điểm khởi đầu. 

Ba bằng đại học, một bằng thạc sĩ vẫn muốn học thêm, nhiều bằng cấp để làm gì?

Tôi từng chứng kiến một người quản lý khá 'chăm' học, nhiều bằng cấp nhưng kiến thức ấy chưa được thể hiện rõ trong công việc hằng ngày.