Trang trại nhỏ ở vùng ngoại ô TP Huế ấy là bao tâm huyết của chàng kỹ sư công nghệ sinh học 9X. Anh đang theo đuổi giấc mơ nông nghiệp sạch sau quyết định rời phố về quê khởi nghiệp.

Hành trình trở về

Mới sáng sớm, trại nấm của Hào đã rộn ràng. Trước sân, những đống mùn cưa cao ngất đã được trộn đều. Vài lao động đang tất bật đóng mùn cưa vào bịch, chuẩn bị cho lô phôi giống mà anh vừa nhận đơn đặt hàng. Giữa không gian làm việc ấy, Hào cầm điện thoại kiểm tra các chỉ số môi trường đang hiển thị trên ứng dụng. Sau vài thao tác chạm tay, hệ thống phun sương, ánh sáng trong trại nấm lập tức được điều chỉnh.

Hào cho biết toàn bộ trang trại được vận hành bằng hệ thống cảm biến Internet vạn vật (IoT) cho phép theo dõi và điều chỉnh từ xa các yếu tố như độ ẩm, ánh sáng... thông qua ứng dụng trên điện thoại. "Nhờ hệ thống tự động này, công chăm sóc giảm đi rất nhiều. Quan trọng hơn là môi trường trong trại luôn ổn định, giúp nấm phát triển đồng đều và ít bệnh", Hào nói.

Để có được trang trại nấm rộng 150m2 với hơn 15.000 phôi được vận hành bằng công nghệ như hôm nay, bạn kỹ sư trẻ phải vượt chặng đường khá dài. Tốt nghiệp ngành công nghệ sinh học Trường ĐH Khoa học (ĐH Huế), Hào đã chọn vào TP.HCM lập nghiệp sau khi ra trường với công việc tại một công ty chuyên về nông nghiệp sạch.

Công việc đưa Hào đi đến nhiều tỉnh thành, chuyển giao công nghệ trồng nấm cho nông dân. Anh bạn kể đã đến An Giang, Lâm Đồng, Vũng Tàu... cùng xây dựng quy trình sản xuất, tạo meo giống và hướng dẫn kỹ thuật nâng cao năng suất nấm cho người dân. Những chuyến đi dài ngày liên tục giúp Hào hiểu hơn giá trị của nông sản sạch khi đến tay người dùng.

Công việc đem lại thu nhập khá ổn định song trong lòng anh bạn trẻ vẫn khao khát một ước mơ khác. "Từ thời sinh viên tôi đã mê trồng nấm và từng đến nhiều trang trại nấm ở Huế để học kỹ thuật. Xây dựng một trang trại nấm của riêng mình là mong ước tôi đã ấp ủ từ lâu", Hào chia sẻ.

Vậy là đầu năm 2024, Hào quyết định trở về quê nhà để bắt đầu khởi nghiệp sau nhiều năm làm việc xa quê. Và dĩ nhiên những ngày đầu không dễ dàng gì. Trại nấm của Hào lúc đó là khu đất được thuê lại của người dân địa phương. Khu đất trũng, đọng nước nên chỉ sau một mùa anh bạn phải chuyển toàn bộ hệ thống xuống vị trí khác, làm lại từ đầu.

Vòng tròn khép kín nông nghiệp hữu cơ

Tay thoăn thoắt đóng phôi, Hào kể về những ngày đầu khởi nghiệp đã quyết định chọn con đường theo nông nghiệp hướng hữu cơ. Anh không sử dụng hóa chất, phân bón hay chất kích thích tăng trưởng trong quy trình trồng nấm của mình. Điều này phần nào tạo ra những tai nấm bào ngư xám luôn có độ giòn, dai với vị ngọt tự nhiên cùng mùi thơm nhẹ thoang thoảng.

Trước khi thu hoạch nấm khoảng ba ngày, khi nào trang trại cũng ngừng tưới nước. Hào lý giải điều này làm nấm giảm nhẹ cân nặng, người sản xuất có thiệt một chút về kinh tế nhưng bù lại nấm không bị trương nước nên sẽ bảo quản được lâu hơn, vị nấm cũng sẽ ngon ngọt hơn.

Nấm sau khi thu hoạch sẽ được cắt gọt chân sạch sẽ trước khi bán, tốn công một chút nhưng đảm bảo chất lượng. Ngay cả khâu đóng gói cũng được anh chủ trẻ tính toán kỹ lưỡng. Nấm sau khi thu hoạch được gói bằng giấy đã hấp khử trùng để giữ độ tươi lâu hơn. Chàng kỹ sư trẻ còn sử dụng mã QR để truy xuất nguồn gốc. Khách hàng chỉ cần quét mã sẽ có thể biết đủ thông tin về sản phẩm.

Một trong những điều được anh đặc biệt quan tâm ngay khi bắt đầu hành trình khởi nghiệp là làm sao tận dụng tối đa nguyên liệu và hạn chế chất thải. Trong đó mùn cưa tận dụng từ các cơ sở sản xuất gỗ hoặc rơm rạ sau mùa thu hoạch để làm giá thể trồng nấm. Với chừng 15.000 phôi nấm, mỗi đợt sản xuất cần khoảng 20 tấn mùn cưa.

Sau khi kết thúc chu kỳ thu hoạch, giá thể tiếp tục được tận dụng trồng nấm rơm. Rồi thu hoạch nấm rơm xong, giá thể còn lại được ủ thành phân vi sinh bón cho cây trồng. Hiện anh nghiên cứu tận dụng phế phẩm để sản xuất viên nén nhiên liệu sinh học, hướng đến mô hình nông nghiệp tuần hoàn. "Tôi muốn xây dựng một vòng tròn sản xuất khép kín, hạn chế tối đa việc bỏ phí nguyên liệu", Hào nói.

Đưa trầm hương ra biển lớn

Ai từng gặp chị Nguyễn Thị Huyền Trang đều khó quên hình ảnh một nữ giám đốc 9X nhanh nhẹn, nhiệt huyết.