Chủ nhân mô hình ấy là thạc sĩ Trần Tài, Giám đốc Công ty TNHH Nấm sinh học Việt Nam (VINABIOMUSH). Anh bạn 9X này là một trong những gương mặt trẻ khởi nghiệp tiêu biểu trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, vừa được vinh danh Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM năm 2025.

Khát vọng với nông nghiệp công nghệ cao

Tốt nghiệp Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, Trần Tài tiếp tục hoàn thành chương trình thạc sĩ công nghệ sinh học tại Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM). Thay vì chọn làm việc tại các viện nghiên cứu hay doanh nghiệp lớn, anh trở về địa phương khởi nghiệp với nấm đông trùng hạ thảo - sản phẩm khi đó chủ yếu phụ thuộc nhập khẩu hoặc sản xuất nhỏ lẻ.

Lý do chọn khởi nghiệp theo con đường này theo lý giải của anh xuất phát từ chính niềm đam mê với ngành sinh học ứng dụng và mong muốn đưa tri thức khoa học vào thực tiễn. Trong quá trình học tập và nghiên cứu, anh nhận ra rằng nông nghiệp Việt Nam còn rất nhiều tiềm năng để phát triển theo hướng công nghệ cao, đặc biệt là lĩnh vực dược liệu và thực phẩm chức năng.

"Mình quyết định chọn khởi nghiệp với đông trùng hạ thảo không chỉ để tạo ra sản phẩm tốt cho sức khỏe cộng đồng mà còn với khát vọng góp phần nâng tầm giá trị nông nghiệp Việt Nam, xây dựng mô hình sản xuất bền vững và tạo thêm cơ hội việc làm cho địa phương. Đây vừa là hành trình lập nghiệp vừa là cách mình đóng góp trách nhiệm của một người trẻ trong thời đại mới", Trần Tài bộc bạch.

Những ngày đầu vốn ít, kinh nghiệm quản trị chưa nhiều, thị trường chưa ổn định, anh gần như phải tự đảm nhiệm mọi công đoạn từ nghiên cứu giống, phối trộn môi trường dinh dưỡng đến bán hàng, tìm đầu ra. Có thời điểm những mẻ nuôi cấy thất bại khiến anh mất trắng hàng chục triệu đồng.

Nhưng thay vì bỏ cuộc, anh chọn cách quay lại phòng thí nghiệm, mày mò tối ưu từng thông số. Anh tập trung nghiên cứu và chuẩn hóa quy trình lai tạo, sản xuất giống nấm theo hướng hữu cơ; cải tiến môi trường nuôi trồng từ gạo lứt, lòng đỏ trứng gà, bột đậu nành, dịch chiết khoai tây và sinh khối nấm giúp năng suất tăng thêm 15-20%.

Hiện cơ sở sản xuất của anh đạt công suất hơn 2.000 phôi nấm mỗi ngày. Toàn bộ hệ thống được vận hành trong nhà xưởng khép kín, áp dụng công nghệ khử trùng không khí và điều khiển tự động các yếu tố môi trường. Tỉ lệ nuôi cấy thành công đạt trên 98%, sản phẩm thu hoạch đồng đều, đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và dây chuyền chế biến sâu đạt chuẩn HACCP.

Mô hình sản xuất của anh Tài được xây dựng theo hướng nông nghiệp tuần hoàn. Phụ phẩm sau nuôi trồng được tái chế thành phân hữu cơ vi sinh, không xả thải ra môi trường. "Chúng tôi không xem phụ phẩm là rác thải mà là tài nguyên. Làm nông nghiệp hiện đại phải song hành với bảo vệ môi trường", anh nhấn mạnh.

Giai đoạn 2022 - 2024, tổng giá trị làm lợi cho doanh nghiệp đạt khoảng 2,2 tỉ đồng. Riêng năm 2024, doanh thu đạt hơn 2 tỉ đồng, tạo việc làm ổn định cho bốn lao động thường xuyên và gần 30 lao động thời vụ tại địa phương.

Giấc mơ đưa nấm Việt ra thế giới

Trần Tài cho biết giai đoạn 2025 - 2027 đặt mục tiêu chuẩn hóa sản phẩm theo hướng xuất khẩu, nâng cấp toàn bộ hệ thống máy móc tự động hóa sâu hơn và xây dựng trung tâm trải nghiệm - đào tạo nấm ăn, nấm dược liệu cho sinh viên và thanh niên.

Anh tin rằng Việt Nam có nhiều lợi thế về nguồn nguyên liệu, khí hậu và nhân lực trẻ. Nếu được đầu tư bài bản về công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng, ngành nấm hoàn toàn có thể trở thành lĩnh vực nông nghiệp giá trị cao.

Giữa bối cảnh nông nghiệp đang cần những cú hích về công nghệ và tư duy mới, những mô hình như của anh không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn góp phần định hình hình ảnh người nông dân thời đại số hiểu khoa học, làm chủ công nghệ và sẵn sàng chia sẻ tri thức.

Với Trần Tài, khởi nghiệp không chỉ là xây dựng một doanh nghiệp thành công mà còn là hành trình tạo ra hệ sinh thái để nhiều người trẻ khác có thể cùng bước tiếp. Và từ những mẻ nấm nhỏ bé trong phòng sạch, một giấc mơ lớn về nông nghiệp công nghệ cao Việt Nam đang dần thành hình.

Không chỉ dừng ở câu chuyện làm kinh tế, Trần Tài còn là ủy viên Ban Thường vụ Đoàn xã Kim Long, đồng thời giữ vai trò phó chủ nhiệm Câu lạc bộ Thanh niên khởi nghiệp tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (trước đây). Anh trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật trồng nấm và chuyển giao quy trình sản xuất cho hơn 200 mô hình kinh tế trẻ.

Nhiều bạn trẻ từ chỗ chưa có kiến thức chuyên môn đã có thể xây dựng mô hình nuôi trồng quy mô nhỏ, tạo thu nhập ổn định. Các buổi tham quan, workshop tại nhà xưởng của anh luôn thu hút sinh viên ngành sinh học, nông nghiệp và thanh niên có ý tưởng khởi nghiệp.

Anh sẵn sàng chia sẻ quy trình kỹ thuật, kinh nghiệm vận hành và không giấu cả những thất bại từng trải qua. "Cho đi là còn mãi. Tôi muốn chia sẻ công nghệ, muốn nhiều người trẻ cùng làm để cùng nhau nâng chất lượng sản phẩm Việt, đặc biệt là nấm", anh bày tỏ.

Dùng màu sắc phác thảo tâm tư, trị liệu tâm lý

Tách biệt khỏi những ồn ào đô thị, có một người 'vẽ' cảm xúc bằng những mảng màu sắc thô ráp, giúp những tâm hồn vụn vỡ tự tay phác thảo lại chính mình.