Khách nước ngoài trải nghiệm du lịch Hội An trong mùa lũ - Ảnh: MAI THÀNH CHƯƠNG
Đây là một trong những vấn đề được đặt ra tại hội thảo khoa học "Kiến trúc thích ứng biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai" do UBND TP Đà Nẵng và Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp tổ chức ngày 16-5.
Đặc biệt khi khu vực miền Trung và Tây Nguyên đang trở thành một trong những vùng chịu tác động rõ nét nhất, nơi các rủi ro thiên tai không còn mang tính đơn lẻ mà có xu hướng chồng lấn, lặp lại và khó dự báo.
Theo ông Lê Quang Nam - Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, ngay tại địa phương cũng đã xảy ra trận lũ lịch sử cuối tháng 10-2025 với mực nước vượt các đỉnh lũ năm 1999, 2007 và 2009. Đây là một hồi chuông cảnh báo bởi những kịch bản từng được coi là "trăm năm có một" nay có thể trở lại chỉ sau vài năm.
Thiên tai không chỉ kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng về an sinh, kinh tế mà đáng lo ngại hơn nhiều là nguyên lý và giải pháp phòng, chống thiên tai đã nghiên cứu, hình thành và ứng dụng trong giai đoạn trước đang bộc lộ nhiều bất cập, không hiệu quả trước các kịch bản khí hậu mới.
"Đà Nẵng là địa phương đầu tiên trong cả nước ban hành Đề án xây dựng Đà Nẵng an toàn trong thiên tai giai đoạn 2022-2030, tầm nhìn đến 2045, chuyển từ tư duy phòng thủ thụ động sang tư duy thích ứng chủ động.
Tuy nhiên, từ chủ trương đến từng giải pháp cụ thể trong quy hoạch, kiến trúc và quản lý xây dựng vẫn còn một khoảng cách không nhỏ" - ông Nam nói.
Các đại biểu đề xuất quy hoạch cần bảo vệ hành lang thoát lũ, gìn giữ và tái cấu trúc mạng lưới “túi nước” bản địa - ao hồ, sông suối và tiếp cận mô hình đô thị bọt biển (Sponge City) để hạn chế ngập - Ảnh: TRƯỜNG TRUNG
Theo kiến trúc sư Phan Đăng Sơn - Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, trong bối cảnh biến đổi khí hậu thì cách tiếp cận toàn diện và chủ động hơn trong quy hoạch, kiến trúc và quản lý phát triển đô thị là phải "chủ động sống chung".
Ông Sơn cho rằng điều đầu tiên là phải tôn trọng quy luật tự nhiên và tăng cường các giải pháp phi công trình.
Theo ông Sơn, đây là thời điểm cần chuyển từ tư duy "ứng phó và khắc phục" sang "phòng ngừa và thích ứng chủ động".
Trong đó kiến trúc và quy hoạch cần được xem như một hệ thống phòng thủ có khả năng giảm thiểu rủi ro ngay từ giai đoạn tổ chức không gian và thiết kế công trình. Đây được xem là hướng tiếp cận quan trọng nhằm xây dựng các đô thị có khả năng chống chịu cao hơn trước những tác động ngày càng cực đoan của khí hậu.
Nước biển dâng 100cm thì khoảng 15,6% Hội An có nguy cơ ngập
Lấy ví dụ tại đô thị di sản Hội An, thạc sĩ Vũ Hoàng Điệp - Đại học Kiến trúc Hà Nội - cho rằng nếu mực nước biển dâng 100cm thì khoảng 15,6% diện tích ở đây có nguy cơ bị ngập, trong đó có nhiều di sản quan trọng chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Với bối cảnh như vậy, giải pháp kiến trúc phải theo nguyên tắc "chấp nhận ngập - thoát nhanh - giảm thiệt hại".
Trong đó công trình tầng trệt phải linh hoạt, sử dụng vật liệu chịu nước. Ngoài ra, quy hoạch phải tính tới bố trí công trình công cộng đa năng làm nơi trú ẩn cho kịch bản cực đoan.
Về quy hoạch cần tính tới mở rộng luồng thoát lũ Duy Phước - Điện Bàn theo mô hình "đô thị bọt biển".
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận