Không còn nhiều người ăn trầu, có nên sắm trầu cau trong lễ cưới hỏi?

Một việc nhỏ thôi nhưng khiến tôi nghĩ về phong tục trầu cau trong lễ cưới hỏi. 

Ngày xưa, miếng trầu là đầu câu chuyện, là lời chào, lời ngỏ ý tình duyên. Còn hôm nay, khi ngày càng ít người ăn trầu, liệu chúng ta có còn cần sắm trầu cau mỗi khi nhà có việc cưới hỏi?

Trong nếp xưa, trầu cau là lễ vật quan trọng. Nhà trai mang trầu cau sang nhà gái để thưa chuyện, dạm hỏi, xin kết duyên cho đôi trẻ. 

Đến ngày cưới, đĩa trầu được đặt ngay ngắn trên bàn, chủ nhà mời khách như một cách đón tiếp thân tình. 

Miếng trầu khi ấy không chỉ để ăn mà còn mang theo lời chào, sự kính trọng và mong ước gắn bó giữa hai gia đình.

Bây giờ, nhiều nghi thức đã thay đổi nhưng trầu cau vẫn hiện diện trong các tráp ăn hỏi. Có gia đình chuẩn bị rất cầu kỳ, trầu được têm đẹp, cau được lựa kỹ, trang trí bắt mắt. 

Thế nhưng sau khi nghi lễ kết thúc, không ít nơi chẳng mấy người dùng đến.

Người thì không ăn trầu, người trẻ không quen vị cay nồng, người lớn tuổi không phải ai cũng còn giữ thói quen ấy. Những lá trầu dần héo, quả cau nằm lại trên mâm lễ. Nhìn vậy, tôi không khỏi băn khoăn: một phong tục được giữ gìn bằng sự trân trọng, sao đôi khi lại kết thúc bằng sự lãng phí?

Tất nhiên, trầu cau trong lễ cưới hỏi không thể chỉ tính bằng chuyện có ai ăn hay không. Nó còn là biểu tượng của tình nghĩa vợ chồng, sự gắn kết giữa hai gia đình, là dấu nối với phong tục ông bà để lại. Nếu chỉ vì ít người ăn trầu mà bỏ hẳn thì có lẽ cũng quá vội vàng.

Nhưng giữ phong tục có nhất thiết phải đồng nghĩa với việc chuẩn bị thật nhiều, bày biện thật đẹp, rồi sau đó không biết dùng vào đâu?

Theo tôi, điều đáng bàn không phải là nên bỏ hay giữ trầu cau, mà là giữ thế nào cho hợp với cuộc sống hôm nay. Gia đình vẫn có thể chuẩn bị trầu cau trong lễ ăn hỏi, nhưng số lượng nên vừa phải, phù hợp với nghi thức và điều kiện thực tế.

Nếu có thể chia cho người thân, khách quen còn ăn trầu hoặc sử dụng vào việc phù hợp thì càng tốt. Một lễ vật được chuẩn bị chu đáo không nhất thiết phải thật lớn; quan trọng là đúng ý nghĩa và không bị lãng phí.

Phong tục vốn sinh ra từ đời sống, rồi theo đời sống mà thay đổi. Ngày trước, người ta mời nhau miếng trầu để mở đầu câu chuyện. 

Ngày nay, có thể khách chỉ nhận một lời chào, một chén nước, một ly trà, một nụ cười thân tình. Cách thể hiện đã khác, nhưng sự trân trọng giữa người với người vẫn có thể còn nguyên.

Tôi vẫn thích hình ảnh đĩa trầu trong đám cưới. Nó gợi nhớ một nếp nhà, một cách ứng xử mộc mạc mà có tình. Nhưng tôi cũng mong đĩa trầu ấy không chỉ đẹp trong vài tấm ảnh, không chỉ xuất hiện cho đủ lễ rồi bị bỏ đi.

Giữ trầu cau hay không, có lẽ không nên là câu hỏi chỉ có hai đáp án. 

Điều đáng giữ nhất là cái tình trong phong tục; còn hình thức, nếu cần, hãy để cuộc sống hôm nay điều chỉnh cho phù hợp.

Người đàn ông của tôi có địa vị trong xã hội, thu nhập cao nhưng phải biết đi chợ, nấu ăn, dọn nhà

Đàn ông biết chia sẻ việc nhà và tôn trọng bạn đời là những điều cơ bản trong hôn nhân, chứ không phải đặc ân của người phụ nữ may mắn.