Tìm đầu ra cho tôm càng xanh

Tại xã U Minh, tỉnh Cà Mau, chị Nguyễn Thị Lan Hương (30 tuổi), giám đốc Công ty TNHH Hương Bảo Châu, là người đã sáng tạo ra sản phẩm khô tôm càng từ chính trăn trở của nông dân vùng lúa tôm. 

Theo chị Hương, tôm càng xanh nuôi xen canh với lúa có chất lượng thịt ngon, sạch nhưng từ trước đến nay chủ yếu tiêu thụ dưới dạng tươi sống, phụ thuộc nhiều vào thương lái nên giá cả thường bấp bênh, nhất là vào thời điểm thu hoạch rộ.

Gia đình ông Đoàn Tấn Lợi, xã U Minh, có hơn 1ha sản xuất lúa tôm càng xanh kết hợp. Sau khi thu hoạch lúa, ông bắt đầu thu tôm càng thương phẩm với giá khoảng 80.000 đồng/kg. 

Ông Lợi cho biết tôm càng xanh được thả giống và thu hoạch sau khoảng 6 tháng nuôi. "Biết là vào mùa thu hoạch rộ, giá thấp nhưng mình vẫn phải thu để lấy nước mặn vào vuông nuôi tôm sú cho vụ sau", ông nói.

Theo nhiều hộ nuôi, tôm càng xanh tuy có chất lượng tốt nhưng thời gian bảo quản ngắn. Nếu không tiêu thụ nhanh, tôm dễ xuống chất lượng, buộc người nuôi phải bán gấp với giá thấp. Việc thiếu các sản phẩm chế biến sâu khiến giá trị con tôm chưa tương xứng với công sức và chi phí bỏ ra.

Từ mặt hàng tươi sống đến sản phẩm khô nâng cao giá trị

Xuất phát từ thực tế đó, chị Lan Hương bắt đầu thử nghiệm làm khô tôm càng từ nguồn tôm sẵn có trong vuông nhà. Ban đầu chị chỉ làm với số lượng nhỏ để điều chỉnh công thức chế biến. 

Khi sản phẩm đạt chất lượng ổn định, chị mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô, mua sắm máy móc, xây dựng nhà xưởng và thu mua tôm càng xanh của nông dân trong vùng để chế biến.

Theo chị Hương, làm khô tôm càng không khó nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn. Tôm phải được chọn kỹ, ưu tiên con đầy thịt, nhiều gạch, luộc vừa chín tới rồi sấy ở nhiệt độ và thời gian phù hợp để sản phẩm đạt độ khô cần thiết nhưng vẫn giữ được độ ngọt và dai tự nhiên. Trung bình, 5kg tôm càng tươi cho ra khoảng 1kg khô tôm càng thành phẩm.

Những lô khô tôm càng đầu tiên được bán qua các kênh trực tuyến và nhanh chóng nhận được phản hồi tích cực từ người tiêu dùng. Hiện sản phẩm khô tôm càng được bán với giá từ 1 triệu đến 1,3 triệu đồng/kg tùy kích cỡ. 

Mỗi tháng cơ sở của chị Hương thu mua và chế biến hàng tấn tôm càng xanh. Vào những dịp cận Tết, khi nguồn nguyên liệu dồi dào, cơ sở tăng cường sản xuất để vừa giúp nông dân tiêu thụ sản phẩm, vừa chủ động nguồn hàng phục vụ thị trường.

Không chỉ góp phần nâng giá trị con tôm, mô hình khô tôm càng còn tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương và giúp ổn định giá thu mua tôm càng xanh trong khu vực. Nông dân có thêm kênh tiêu thụ, giảm phụ thuộc vào thương lái trong thời điểm thu hoạch rộ.

Ông Nguyễn Tứ Phương, Chủ tịch Hội Nông dân xã U Minh, cho rằng những mô hình chế biến như của chị Lan Hương cần được khuyến khích và nhân rộng. Theo ông, chế biến sâu là hướng đi cần thiết để giải quyết bài toán được mùa mất giá, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất trên cùng diện tích đất canh tác.

Theo thống kê, toàn tỉnh Cà Mau hiện có khoảng 30.000ha nuôi tôm càng xanh với sản lượng hàng chục ngàn tấn mỗi năm. Trước đây tôm càng xanh gần như chỉ được tiêu thụ dưới dạng tươi sống. 

Việc xuất hiện sản phẩm khô tôm càng đã mở ra hướng đi mới cho chế biến nông sản, góp phần đa dạng hóa đặc sản Cà Mau và nâng cao thu nhập cho người nuôi theo hướng bền vững.

Làng nghề tôm khô Cà Mau rộn ràng vào vụ Tết

Những ngày cận Tết, các làng nghề làm tôm khô (di sản văn hóa phi vật thể quốc gia) ở Cà Mau bước vào cao điểm sản xuất. Tranh thủ nắng tốt, nhiều cơ sở tăng công suất để kịp nguồn hàng phục vụ thị trường Tết và làm quà biếu.