Theo các nguồn tin chia sẻ với Hãng tin Reuters ngày 24-2, thỏa thuận giữa hai bên đã gần như hoàn tất, dù chưa thống nhất thời điểm bàn giao.

Tiến trình thương lượng được cho là đã bắt đầu từ ít nhất hai năm trước, nhưng được đẩy mạnh sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran hồi tháng 6 năm ngoái.

Tên lửa CM-302 do Trung Quốc sản xuất có tầm bắn khoảng 290km, bay ở tốc độ siêu thanh và được thiết kế bay thấp để né tránh hệ thống phòng thủ của tàu chiến.

Hai chuyên gia vũ khí nhận định nếu được triển khai, loại tên lửa này sẽ nâng cao đáng kể năng lực tấn công trên biển của Iran, đồng thời tạo ra mối đe dọa trực tiếp đối với lực lượng hải quân Mỹ hoạt động tại Trung Đông.

Ông Danny Citrinowicz, chuyên gia nghiên cứu Iran tại Viện Nghiên cứu an ninh quốc gia Israel, nhận xét: "Nếu Iran có khả năng tấn công tàu chiến bằng vũ khí siêu thanh trong khu vực, đó sẽ là bước ngoặt hoàn toàn. Những tên lửa này rất khó bị đánh chặn".

Hiện chưa thể xác định số lượng tên lửa trong thương vụ, mức giá mà Tehran chấp nhận chi trả, hay liệu Bắc Kinh có tiếp tục thực hiện thỏa thuận trong bối cảnh căng thẳng leo thang hay không.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Iran khẳng định Tehran có các thỏa thuận quân sự và an ninh với các đồng minh, và "đây là thời điểm thích hợp để tận dụng các thỏa thuận đó". Trong khi đó, phía Trung Quốc chưa đưa ra bình luận chính thức.

Nếu thành hiện thực, đây sẽ là một trong những hệ thống vũ khí hiện đại nhất mà Trung Quốc chuyển giao cho Iran, đồng thời thách thức lệnh cấm vận vũ khí của Liên hợp quốc áp đặt lên Tehran từ năm 2006.

Thỏa thuận này diễn ra trong thời điểm Mỹ tăng cường hiện diện quân sự quanh Iran. Tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng nhóm tác chiến đã được triển khai tới khu vực, trong khi tàu USS Gerald R. Ford và các tàu hộ tống cũng đang trên đường tới Trung Đông. Hai nhóm tàu có thể mang theo hơn 5.000 quân nhân và khoảng 150 máy bay.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19-2 cho biết ông cho Iran tối đa 15 ngày để đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân, nếu không sẽ phải đối mặt với hành động quân sự.

Giới phân tích cho rằng việc mua CM-302 sẽ giúp Iran bổ sung đáng kể kho vũ khí đã suy giảm sau cuộc chiến năm ngoái với Israel.

Ngoài thương vụ này, Iran cũng được cho là đang thảo luận để mua thêm hệ thống phòng không vác vai, vũ khí chống tên lửa đạn đạo và vũ khí chống vệ tinh từ Trung Quốc.

Trung Quốc từng là nhà cung cấp vũ khí lớn cho Iran trong thập niên 1980, song các thương vụ quy mô lớn giảm dần vào cuối những năm 1990 dưới áp lực quốc tế.

Iran tập trận trên biển với Nga, thông báo Trung Quốc sắp nhập cuộc

Iran đã tiến hành các cuộc tập trận quân sự với Nga trong bối cảnh căng thẳng giữa Tehran và Washington đang leo thang.