Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Trần Diệu Oanh, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại New Zealand, cho rằng quan hệ thương mại Việt Nam - New Zealand đã phát triển mạnh mẽ cả về quy mô và chất lượng sau hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. 

Bởi từ mức kim ngạch hai chiều chỉ vài trăm nghìn USD vào những năm đầu thiết lập quan hệ, đến nay thương mại song phương đã đạt khoảng 1,6 tỉ USD. Kết quả này không chỉ phản ánh sự mở rộng về quy mô trao đổi hàng hóa mà còn cho thấy quan hệ ngày càng đi vào thực chất, dựa trên nền tảng tin cậy chính trị và tính bổ trợ của hai nền kinh tế.

Động lực mới cho hợp tác thương mại, đầu tư bền vững

Bởi vậy, chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tiếp tục củng cố tin cậy chính trị ở cấp cao nhất. Đó là việc tạo thêm động lực mới cho hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai nước, kể từ chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon vào tháng 2-2025 và việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện.

"Tôi cho rằng chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là sự tiếp nối rất quan trọng của các trao đổi cấp cao, tạo cơ hội để hai bên rà soát những kết quả hợp tác thời gian qua, xác định các ưu tiên mới và thúc đẩy việc cụ thể hóa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện bằng những chương trình hợp tác thiết thực" - bà Oanh chia sẻ. 

* Theo bà những tiềm năng, lợi thế nào sẽ được khai thác hiệu quả từ chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng này?

- Bà Trần Diệu Oanh: Hợp tác kinh tế - thương mại là một trong những điểm nhấn mà tôi cho rằng sẽ có nhiều tiềm năng, lợi thế, đặc biệt là những lĩnh vực hai nền kinh tế có tính bổ trợ và có khả năng tạo ra kết quả thực chất. 

Đó là việc tạo thuận lợi thương mại, thúc đẩy mở cửa thị trường, tận dụng hiệu quả các FTA, chế biến thực phẩm, thương mại điện tử, kinh tế xanh, năng lượng sạch, đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối chuỗi cung ứng. 

Đây vừa là những lĩnh vực New Zealand có thế mạnh, vừa phù hợp với nhu cầu nâng cao năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Trong khuôn khổ chuyến thăm, trong sáng nay 13-8, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã làm việc song phương với Bộ trưởng Thương mại và Đầu tư New Zealand Todd McClay. 

Những trao đổi trọng tâm đó là đưa ra các biện pháp nhằm thắt chặt hơn nữa quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại song phương. Cùng hướng tới mục tiêu đảm bảo lưu thông hàng hóa thiết yếu và chuỗi cung ứng khu vực. Đồng thời là thúc đẩy kết nối các doanh nghiệp công nghệ thông tin/phần mềm của Việt Nam với thị trường New Zealand. 

Tôi cho rằng chuyến thăm sẽ tạo thêm động lực chính trị và kinh tế để hai nước tiếp tục cụ thể hóa các định hướng hợp tác, tháo gỡ những vướng mắc trong giao thương và mở ra thêm cơ hội cho cộng đồng doanh nghiệp.

Qua đó, hợp tác thương mại Việt Nam - New Zealand có thể chuyển mạnh hơn từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững, góp phần hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 3 tỉ USD, cùng nhiều hợp tác đầu tư chất lượng cao trong thời gian tới. 

* Việt Nam và New Zealand cùng tham gia các FTA. Vậy chuyến thăm cấp Nhà nước lần này sẽ góp phần củng cố và khai thác những cơ hội nào từ các hiệp định thương mại tự do?

- Bà Trần Diệu Oanh: Một lợi thế rất quan trọng là Việt Nam và New Zealand cùng tham gia nhiều khuôn khổ thương mại tự do, nổi bật là CPTPP, RCEP và AANZFTA. 

Tuy nhiên, tôi cho rằng dư địa từ các FTA vẫn còn rất nhiều. Vì vậy, với những nền tảng được củng cố từ chuyến thăm cấp Nhà nước đặc biệt lần này, sẽ giúp chuyển mạnh hơn từ việc "có FTA" sang tận dụng thực chất các FTA. 

Đó là việc nâng cao tỉ lệ sử dụng ưu đãi thuế quan, hỗ trợ doanh nghiệp hiểu và đáp ứng tốt hơn các quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu thị trường. 

Tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối. Bởi khai thác các FTA không chỉ để tăng xuất khẩu mà còn để thúc đẩy đầu tư, chuyển giao công nghệ và hình thành các chuỗi cung ứng mới giữa hai nước.

Thương vụ Việt Nam tại New Zealand đang tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đối tác sở tại, nắm bắt những thay đổi về chính sách và tiêu chuẩn thị trường, qua đó chuyển những lợi thế từ các FTA thành cơ hội kinh doanh cụ thể. 

Khai thác lợi thế từ hai nền kinh tế có tính bổ trợ 

* Vậy hợp tác của Việt Nam - New Zealand có điểm đặc biệt nào cần lưu ý và doanh nghiệp cần tận dụng cơ hội ra sao?

- Bà Trần Diệu Oanh: Điểm đáng chú ý trong hợp tác Việt Nam - New Zealand là tính bổ trợ tương đối cao giữa hai nền kinh tế. Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu chủ lực của hai nước không cạnh tranh trực tiếp quá lớn mà có khả năng bổ sung cho nhau.

Đồng thời, Việt Nam ngày càng được New Zealand nhìn nhận là một đối tác kinh tế quan trọng trong chiến lược tăng cường quan hệ với khu vực Đông Nam Á.

Điều này được thể hiện khá rõ trong chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon vào tháng 2-2025 khi đánh giá Việt Nam là "một ngôi sao đang lên của Đông Nam Á", một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực cùng những cơ hội đáng kể mà thị trường Việt Nam mang lại cho doanh nghiệp New Zealand. 

Ngược lại, New Zealand là thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và cũng là đối tác mà Việt Nam có thể tăng cường hợp tác về công nghệ, tiêu chuẩn và kinh nghiệm trong những lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, chế biến thực phẩm, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo. 

Chính sự quan tâm ngày càng lớn từ cả hai phía, cùng với tính bổ trợ của hai nền kinh tế, tạo điều kiện để quan hệ hai nước không chỉ dừng ở trao đổi hàng hóa mà từng bước chuyển sang liên kết chuỗi giá trị, hợp tác sản xuất, chế biến và chuyển giao công nghệ.

Vì vậy, tôi cho rằng mục tiêu không chỉ là gia tăng kim ngạch mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững trong quan hệ kinh tế hai nước. 

Lễ đón đặc biệt dành cho Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại New Zealand

Lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới New Zealand được tổ chức trang trọng, gồm màn chào đón đặc sắc của thổ dân Maori và lễ đón chính thức.