Đầu năm 2024, những buổi livestream của Nam Em thu hút hàng chục ngàn lượt xem. Cô nói về chuyện cá nhân, nhắc đến những người nổi tiếng và đưa ra nhiều thông tin khiến dư luận tranh luận.

Những đoạn livestream dài của cô nhanh chóng được cắt thành hàng loạt video ngắn. Có đoạn chỉ vài chục giây nhưng tiếp tục được đăng lại trên nhiều tài khoản, nhiều nền tảng khiến "chợ nội dung ngắn" được một phen náo nhiệt, tưng bừng.

Một buổi livestream và 37,5 triệu đồng tiền phạt

Ngày 1-3-2024, Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM công bố quyết định xử phạt Nam Em 37,5 triệu đồng do cung cấp thông tin gây hoang mang trong nhân dân và xúc phạm danh nhân, anh hùng dân tộc. Cơ quan chức năng cho biết hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Nhưng câu chuyện không dừng ở đó. Sau khi nộp phạt, Nam Em vẫn tiếp tục livestream. Điều này cho thấy sức hút của hình thức này lớn đến mức nào. Dù livestream có thể mang đến rắc rối nhưng nó vẫn là nơi người nổi tiếng dễ dàng tiếp cận một lượng khán giả lớn - điều mà nghệ sĩ hay người của công chúng nào cũng thèm khát.

Một năm sau, câu chuyện ViruSs - Pháo lại cho thấy một khía cạnh khác của hiện tượng này. Tối 28-3-2025, ViruSs livestream giải đáp những ồn ào tình cảm. Khi rapper Pháo xuất hiện để đối chất, buổi phát sóng nhanh chóng trở thành một trong những sự kiện gây chú ý nhất mạng xã hội Việt Nam.

Có thời điểm hơn 1,5 triệu người xem cùng lúc cuộc "vạch áo cho người xem lưng" giữa ViruSs - Pháo. Trong khi tổng lượt xem của buổi livestream được nhiều nguồn ghi nhận khoảng 4,8 triệu.

Đáng nói hơn, khán giả không chỉ xem miễn phí. Người muốn bình luận trong một số phiên livestream phải trả phí. Vậy là từ một chuyện tình cảm cá nhân, một cuộc tranh luận trên mạng đã trở thành một sự kiện có thể "bán vé".

ViruSs trong trường hợp này không bị xử phạt. Nhưng chính điều đó lại làm câu chuyện được nhìn nhận thêm ở một khía cạnh khác. Đó là một drama cá nhân có thể trở thành nội dung có hàng triệu lượt xem và tạo ra giá trị kinh tế từ sự chú ý của công chúng.

Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử Lê Quang Tự Do sau đó từng cảnh báo về tình trạng một số KOL, KOC tận dụng đời tư để thu hút sự chú ý và thu lợi trên các nền tảng mạng xã hội; trường hợp ViruSs được nêu như một ví dụ.

Một câu rap, hai show bị hủy

Nếu Nam Em là câu chuyện về tiền phạt, ViruSs là câu chuyện về sức hút của drama thì vụ rapper Mason Nguyễn lại cho thấy một đoạn nội dung trên livestream có thể tác động trực tiếp đến công việc của nghệ sĩ.

Ngày 13-4-2026, Mason Nguyễn xuất hiện trong buổi livestream cùng B Ray, 24k.Right và Gill. 

B Ray ngẫu hứng thể hiện một đoạn rap chưa phát hành, trong đó có câu rap bị khán giả phản ứng dữ dội vì ngôn từ dung tục, được cho là ám chỉ Amee và các nghệ sĩ nữ của Em xinh say hi.

Mason Nguyễn không phải người đọc câu rap đó. Nhưng biểu cảm cười đùa của anh trong livestream cũng khiến khán giả phản ứng. Sau đó, Mason Nguyễn đã lên tiếng xin lỗi vì "ứng xử chưa đúng mực trên không gian mạng".

Sau sự cố này, công ty quản lý thông báo Mason Nguyễn không tham gia hai sự kiện đã lên lịch tại Hải Phòng và Hà Nội, đồng thời hoãn kế hoạch phát hành sản phẩm mới để có thêm thời gian đánh giá sự việc.

Một câu rap của người khác, một biểu cảm của mình và hậu quả cuối cùng lại rơi xuống chính công việc. Đây có lẽ là điều mà các nghệ sĩ phải đặc biệt quan tâm trong thời đại video ngắn khi khán giả không nhất thiết nhớ toàn bộ câu chuyện, nhưng họ có thể nhớ rất lâu một khoảnh khắc.

Những câu chuyện trên cũng cho thấy hậu quả của phát ngôn trên mạng không chỉ được đo bằng tiền phạt. Có người bị xử phạt hành chính, có người phải xin lỗi, có người mất show, hoãn sản phẩm... Và còn một dạng hậu quả khác khó đo đếm hơn, đó là một đoạn video ngắn có thể trở thành thứ đại diện cho hình ảnh của một nghệ sĩ trên Google và mạng xã hội trong nhiều năm.

Trước sức hút của video ngắn, nghệ sĩ cần một "khoảng phanh"

Luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng người tham gia mạng xã hội phải ý thức rằng nội dung mình đưa lên có thể được phát tán với quy mô rất lớn. Với người có sức ảnh hưởng, trách nhiệm ấy càng đáng lưu ý bởi một phát ngôn của họ có thể nhanh chóng tiếp cận hàng trăm ngàn, hàng triệu người.

Pháp luật không cấm nghệ sĩ bày tỏ quan điểm hay chia sẻ đời sống cá nhân. Nhưng quyền tự do biểu đạt không đồng nghĩa với quyền xúc phạm người khác, đưa thông tin chưa kiểm chứng hoặc công khai đời tư của người khác.

Ông Phan Việt Thắng - chuyên gia truyền thông số và đào tạo trong lĩnh vực KOL, KOC - nhận định vấn đề cần quan tâm hiện nay không chỉ là "có nên livestream hay không", mà là người nói có đủ ý thức cũng như khả năng kiểm soát lời nói của mình khi biết chắc từng câu, từng chữ đều có thể bị tách ra thành hàng trăm, thậm chí hàng ngàn video ngắn có lợi lẫn có hại hay không?

Ông cũng nhắn nhủ đừng đợi đến khi bị phạt hay đời sống, sự nghiệp của mình bị ảnh hưởng mới nhận ra mình đã đi quá giới hạn.

"Một việc không quá khó là trước khi livestream hay bấm nút đăng một video ngắn, nghệ sĩ chỉ cần một khoảng phanh để tự hỏi mình: Điều mình sắp nói có đúng không? Có cần nói ngay lúc này không? Và nếu đoạn video này còn xuất hiện sau năm năm, mình có muốn nó vẫn đại diện cho mình?" - ông gợi ý.

Bởi trên mạng xã hội, một phút có thể rất ngắn. Nhưng dấu vết của một phút được chẻ thành vô vàn video ngắn ấy thì không.

Thách thức dư luận, có nên cấm Nam Em hoạt động nghệ thuật?

Nhiều độc giả đề xuất tước vương miện, cấm hoạt động nghệ thuật đối với hoa khôi Nam Em vì có hành vi livestream đưa nội dung độc hại, ảnh hưởng giới trẻ.