Lễ hội không chỉ là dịp hành hương, cầu an, mà còn là cơ hội giao lưu văn hóa - xã hội - du lịch, góp phần thắt chặt cộng đồng trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, thực tiễn những ngày qua cũng phản ánh nhiều mặt trái cần được nhìn thẳng và điều chỉnh để hướng tới mùa lễ hội văn minh, an toàn và ý nghĩa hơn.

Nhiều lễ hội tâm linh lớn như khai hội chùa Hương thu hút hàng chục nghìn du khách từ sớm tinh mơ bất chấp mưa gió, tạo nên không khí đông đúc trên các tuyến đường hành hương. Đây cũng là cơ hội để cơ quan tổ chức lưu tâm đến bài toán điều phối và phục vụ hành trình của người dân một cách khoa học hơn.

Tại chùa Hương, những năm gần đây chính quyền và ban tổ chức đã chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ, áp dụng vé điện tử, kiểm soát vé qua mã QR, siết chặt quản lý dịch vụ và quy hoạch không gian lễ hội nhằm đảm bảo an ninh - trật tự - vệ sinh môi trường.

Đây là những điểm sáng trong nỗ lực đưa lễ hội tâm linh theo hướng phát triển bền vững, kết hợp du lịch văn hóa hiệu quả.

Tuy nhiên, ngay trong không khí nhộn nhịp của mùa lễ hội, nhiều hiện tượng vẫn khiến dư luận trăn trở về cách thức tổ chức và ứng xử văn minh của cộng đồng.

Chẳng hạn phiên chợ ném cà chua ở Thanh Hóa - dù xuất phát từ truyền thống lịch sử và tín ngưỡng dân gian - đã thu hút hàng nghìn người tham gia ném trứng, ném trái cây lên nhau theo quan niệm cầu may, tạo nên một khung cảnh hỗn loạn, thiếu kiểm soát, tiềm ẩn rủi ro an toàn và tác động tiêu cực đến trật tự công cộng.

Hình ảnh người tham dự "đứng giữa tâm bão" để được trúng cà chua càng nhiều càng may mắn phản ánh một góc nhìn phi văn minh, thiếu chừng mực trong ứng xử lễ hội. Bi kịch của mùa lễ hội không chỉ đến từ sự quá tải của lượng người đổ về các địa điểm tâm linh, mà còn từ việc thiếu chuẩn mực trong hành vi tham dự.

Cộng đồng mạng liên tục chia sẻ hình ảnh đông đúc, chen lấn, xô đẩy, thậm chí tranh cướp không gian sinh hoạt gây nguy hiểm cho nhau.

Nhịp sống hiện đại cùng tác động của mạng xã hội khiến lễ hội truyền thống đôi khi bị "quảng bá quá mức", thu hút người tham dự không phải vì ý nghĩa văn hóa sâu sắc mà bởi tò mò, hưởng ứng trào lưu. Điều này vô tình làm giảm sút giá trị tinh thần vốn có của các lễ hội đầu năm.

Ngoài phạm vi trong nước, lễ hội Tết còn là cơ hội quảng bá văn hóa Việt đến bạn bè quốc tế.

Ngày càng có nhiều du khách nước ngoài đến trải nghiệm mùa xuân Việt Nam - từ hành hương chùa chiền đến thưởng thức ẩm thực truyền thống, tham gia các hoạt động cộng đồng đặc sắc.

Sức hút đặc trưng này mở ra cơ hội lớn cho ngành du lịch - dịch vụ, nếu được đầu tư, tổ chức và quảng bá đúng chất văn hóa, đồng thời phù hợp quy luật phát triển bền vững.

Để đạt được điều đó, yếu tố văn minh và an toàn phải được đặt lên hàng đầu. Bên cạnh đó, cơ quan tổ chức và chính quyền các địa phương cũng cần tiếp tục hoàn thiện công tác quy hoạch, chuẩn hóa dịch vụ lễ hội theo từng bước: từ phân luồng giao thông, kiểm soát đám đông, đến tăng cường tuyên truyền ý thức tham dự, xây dựng tiêu chí lễ hội văn minh - an toàn - thân thiện...

Lễ hội Tết mang trong mình giá trị tinh thần, lịch sử và văn hóa sâu rộng. Để những giá trị ấy không bị pha loãng bởi ồn ào nhất thời, cần một sự chuyển mình trong cách tổ chức và cách ứng xử của mỗi người.

Chỉ khi lễ hội được gắn với ý thức văn minh cộng đồng, Tết mới thực sự là dịp hội ngộ văn hóa đáng tự hào - một nét đẹp để trân trọng và gìn giữ cho mai sau.

Hải Phòng yêu cầu chấm dứt ngay việc thăm hỏi, lễ hội, chúc Tết đầu năm

Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Lê Ngọc Châu yêu cầu cán bộ, công chức, người lao động trong cơ quan, đơn vị chấm dứt ngay việc đi thăm hỏi, lễ hội, chúc Tết đầu xuân, tập trung vào công việc.