Hồi tháng 4 vừa qua, Đại sứ quán Nhật Bản tại Philippines vừa gia hạn tuyển 50 y tá và 300 hộ lý, kèm đào tạo tiếng Nhật miễn phí và phụ cấp thời gian học. Thông tin nhanh chóng gây chú ý trên mạng xã hội, nhất là với cộng đồng lao động nước ngoài.

Động thái trên cho thấy Nhật Bản vẫn khát lao động nước ngoài, nhất là ngành chăm sóc sức khỏe. Nước này dự kiến cần 2,72 triệu hộ lý vào năm 2040, tăng 570.000 người so với năm 2022.

Nhưng với một số người tìm cơ hội đổi đời, đang có một nghịch lý. Nhật Bản cần họ, song ngày càng khó trở thành nơi họ muốn gắn bó lâu dài, khi chi phí sinh hoạt cao, đồng yen mất giá và chính sách nhập cư ngày càng siết chặt, theo tờ South China Morning Post.

Nghịch lý thu nhập và chi phí sinh hoạt

Anh Job Galutan Andawey - một y tá người Philippines đang làm hộ lý tại tỉnh Kanagawa - cho biết anh từng chọn Nhật Bản vì yêu thích văn hóa nơi đây, nhưng khi visa lao động sắp hết hạn, anh bắt đầu cân nhắc tương lai.

“Chi phí sinh hoạt ngày càng tăng trong khi tiền lương gần như không đổi. Phí visa cũng tăng, nhưng công ty không hỗ trợ nhiều. Rất khó để tiết kiệm” - Andawey kể. Anh nói thêm rằng đang cân nhắc chuyển sang châu Âu hoặc Trung Đông nếu không thể ở lại Nhật.

Chị Alyssa Manalo - nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Hiroshima - cho rằng đồng yen mất giá đang là nỗi lo lớn với nhiều lao động Philippines.

Với những người mới sang Nhật và còn gia đình ở quê nhà, mục tiêu thường là hoàn thành hợp đồng, tích lũy tiền rồi trở về. Tuy nhiên, đồng yen suy yếu khiến khoản tiền họ gửi về ngày càng có giá trị thấp hơn, làm kế hoạch tiết kiệm trở nên khó khăn.

Trước đà trượt giá kéo dài của đồng yen, nhiều chuyên gia nhận định rằng Hàn Quốc đang trở thành điểm đến được ưu tiên lựa chọn hơn so với Nhật Bản.

Theo tờ Nikkei Asia, khảo sát do Công ty hỗ trợ việc làm nước ngoài Mynavi Global thực hiện vào tháng 1 và 2 năm nay trên 1.732 công dân nước ngoài đang cư trú tại Nhật Bản cho thấy: trong số những người sẵn sàng làm việc tại nước này, chỉ 61,6% bày tỏ mong muốn ở lại từ “5 năm trở lên”.

“Các chính sách nhằm bảo đảm nguồn nhân lực nước ngoài ổn định là rất quan trọng, nhưng các điều kiện kinh tế vĩ mô như mức tăng trưởng kinh tế và mặt bằng tiền lương của Nhật Bản cũng là những biến số mang tính quyết định” - ông Motoki Yuzuriha, Chủ tịch Mynavi Global, phân tích.

Theo báo ChoisunBiz, người lao động nước ngoài dường như đang dành sự ưu tiên cho các quốc gia Đông Á khác. Trong số những người được khảo sát nói trên, có tới 83,7% cho biết họ sẵn sàng làm việc tại một quốc gia khác ngoài Nhật Bản hoặc quê hương mình, trong đó Hàn Quốc là điểm đến được chú ý nhiều nhất (chiếm 16,5%).

Lý do phổ biến nhất để lựa chọn Hàn Quốc là “yếu tố văn hóa hấp dẫn” (31,4%), tiếp đến là “kỳ vọng có mức thu nhập cao hơn so với Nhật Bản” (28,4%).

Rào cản nằm ở đâu? 

Theo các biện pháp đề xuất mới được công bố hồi tháng 7, những lao động nước ngoài thuộc nhiều ngành nghề có lẽ sẽ khó có cơ hội xin tư cách thường trú nhân tại Nhật Bản.

Tokyo cũng đang chuẩn bị siết điều kiện để người nước ngoài được cấp tư cách thường trú. Theo dự thảo được công bố vào tháng 7, người xin thường trú có thể phải chứng minh thu nhập cao hơn mức bình quân của các hộ gia đình Nhật, hiện khoảng 5,75 triệu yen mỗi năm (tương đương khoảng 36.000 USD).

Nếu được áp dụng, tiêu chí trên có thể khiến nhiều lao động trong các ngành có mức lương thấp như chăm sóc, nhà hàng - khách sạn, nông nghiệp, ngư nghiệp và sản xuất khó đáp ứng điều kiện. Tạp chí Foreign Policy cho rằng điều này có thể làm suy yếu một trong những động lực quan trọng khiến lao động nước ngoài muốn gắn bó lâu dài với xứ anh đào.

Chị Catherine Ogalesco, một hộ lý người Philippines đến Nhật gần 9 năm trước, nói chị không phản đối yêu cầu khắt khe hơn về tiếng Nhật, nhưng cho rằng đề xuất nâng ngưỡng thu nhập để xin thường trú từ khoảng 3 triệu lên 5,75 triệu yen mỗi năm là quá cao.

"Có bao nhiêu lao động nước ngoài kiếm được mức đó? Chắc chắn chưa đến 20%" - chị Ogalesco bày tỏ, cho rằng quy định này sẽ tước đi cơ hội xin thường trú của nhiều lao động trong các ngành điều dưỡng, sản xuất, khách sạn và nông nghiệp.

Mới đây, Cục Quản lý lưu trú và xuất nhập cảnh Nhật Bản (ISA) cũng thông báo nước này sẽ tăng lệ phí gia hạn thời gian lưu trú, thay đổi tư cách lưu trú và xin thường trú. Hiện tại, lệ phí thực tế cho hai thủ tục đầu là 6.000 yen, trong khi phí xin thường trú là 10.000 yen.

Từ tháng 10, lệ phí gia hạn thời gian lưu trú hoặc thay đổi tư cách lưu trú sẽ tăng lên tối đa 75.000 yen nếu nộp trực tiếp và 65.000 yen nếu nộp trực tuyến, tùy thời hạn lưu trú. Lệ phí xin tư cách thường trú cũng tăng lên tối đa 200.000 yen.

Cặp vợ chồng Srijana Sunar, người Nepal, đều đã làm việc tại Nhật nhiều năm và đặc biệt lo ngại về mức phí mới. Sunar làm việc tại các nhà máy từ năm 2018, còn chồng cô làm việc tại một công ty vận tải từ năm 2016. 

Kết hôn tại Nhật năm 2022, hai người rất hy vọng xin được tư cách thường trú nhưng hiện đang lo không đủ khả năng chi trả, theo Đài DW.

Lũ cuốn phăng nhiều két sắt chứa tiền, vàng của ít nhất 20 ngân hàng Nepal

Ít nhất 20 ngân hàng tại các khu vực bị lũ quét ở Nepal bị thiệt hại, nhiều két sắt chứa tiền mặt và tài sản có giá trị bị cuốn trôi hoặc vùi lấp.