
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức phát biểu tại chương trình - Ảnh: D.LIỄU
Ngày 24-3, Bộ Y tế phối hợp Quỹ MSD for Mothers và Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tổ chức hội nghị tổng kết dự án "Không để ai bị bỏ lại phía sau: Các can thiệp đổi mới sáng tạo nhằm giảm tử vong bà mẹ tại các vùng dân tộc ít người ở Việt Nam".
Dự án có tổng kinh phí 2 triệu USD, triển khai giai đoạn 2021-2025 tại 60 xã thuộc 6 tỉnh Lai Châu, Bắc Kạn, Sơn La, Gia Lai, Đắk Nông và Kon Tum (trước khi sáp nhập), những địa bàn được xem là "vùng trũng" về chăm sóc sức khỏe bà mẹ.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu trong giảm tử vong mẹ, với tỉ số tử vong mẹ giảm từ 165/100.000 ca đẻ sống năm 2000 xuống còn khoảng 46 ca vào năm 2023.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa các vùng vẫn còn lớn, khi tỉ lệ này ở miền núi, vùng sâu vùng xa cao gấp 2-3 lần, thậm chí lên tới 100-150 ca/100.000 ca đẻ sống.
Thực tế thời gian qua, "sinh con tại nhà thuận tự nhiên", sinh theo "người xưa chỉ bảo" còn là tình trạng phổ biến ở một số tỉnh vùng cao, đặc biệt ở vùng dân tộc thiểu số.
Trong bối cảnh đó, dự án tập trung vào các giải pháp phù hợp thực tiễn địa phương, từ nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở đến thay đổi hành vi của người dân. Hơn 200 cán bộ y tế và 650 tình nguyện viên cộng đồng được đào tạo; hơn 2.300 hoạt động truyền thông được triển khai, tiếp cận khoảng 17.000 người dân.
Các can thiệp được thiết kế dựa trên bằng chứng khoa học nhưng vẫn tôn trọng yếu tố văn hóa bản địa, giúp vượt qua rào cản ngôn ngữ và tập quán. Nhờ đó, nhận thức và hành vi chăm sóc sức khỏe của phụ nữ dân tộc thiểu số có sự chuyển biến rõ rệt.
Kết quả cho thấy tỉ lệ phụ nữ dân tộc thiểu số được tiếp cận dịch vụ chăm sóc thai sản thiết yếu tăng từ 11% lên 36%; tỉ lệ sinh tại cơ sở y tế tăng từ 29,9% lên 57,1%.
Một số địa phương ghi nhận kết quả nổi bật như Bắc Kạn đạt 100% ca sinh tại cơ sở y tế, Đắk Nông đạt tỉ lệ chăm sóc sau sinh 98,3%.
Trong suốt thời gian triển khai, không ghi nhận trường hợp tử vong mẹ tại các xã thuộc dự án.
Theo đại diện UNFPA, kết quả này cho thấy các cách tiếp cận đổi mới, nhạy cảm văn hóa có thể tháo gỡ rào cản trong tiếp cận dịch vụ y tế của phụ nữ vùng dân tộc thiểu số, đồng thời cung cấp bằng chứng quan trọng cho việc xây dựng chính sách.
Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế nhận định những kinh nghiệm từ dự án sẽ góp phần định hướng các kế hoạch hành động quốc gia về sức khỏe bà mẹ và trẻ em, đặc biệt ở tuyến cơ sở.
Đại diện MSD Việt Nam cho rằng sự kết hợp giữa đổi mới sáng tạo, sự tham gia của cộng đồng và hợp tác chặt chẽ đã tạo ra thay đổi thực chất, ngay cả ở những khu vực xa xôi nhất.
Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục nhân rộng các mô hình hiệu quả từ dự án, đồng thời lồng ghép vào Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, dân số giai đoạn 2026-2035. Các nội dung như đào tạo cô đỡ thôn bản, truyền thông lồng ghép văn hóa, ứng dụng công nghệ số sẽ được chuẩn hóa và triển khai rộng rãi.
Tối đa: 1500 ký tự
Hiện chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên bình luận