Dinh dưỡng là ‘phương thuốc’ điều trị nhiều bệnh lý ở trẻ

Suy dinh dưỡng cấp tính, sinh non nhẹ cân hay động kinh kháng trị là những tình trạng đòi hỏi can thiệp dinh dưỡng chuyên biệt. Khi đó dinh dưỡng không chỉ bổ sung năng lượng, mà còn là một phần quan trọng của phác đồ điều trị.

Dinh dưỡng là ‘phương thuốc’ điều trị nhiều bệnh lý ở trẻ - Ảnh 1.

Toàn cảnh hội thảo ngày 19-11 tại Hà Nội - Ảnh: D.LIỄU

Ngày 19-11, Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế tổ chức hội thảo tham vấn chuyên gia về bằng chứng xây dựng chính sách quyền lợi dinh dưỡng đối với người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT).

Dinh dưỡng chuyên biệt giúp giảm biến chứng, chi phí điều trị

Theo đại diện Viện Dinh dưỡng, tỉ lệ trẻ em gầy còm tại Việt Nam năm 2025 là 6,9%. Giai đoạn 2023-2025, khoảng 111.000 lượt trẻ được phát hiện, quản lý và điều trị suy dinh dưỡng cấp tính tại các huyện nghèo.

Suy dinh dưỡng cấp tính nặng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, biến chứng và tử vong, trong khi gánh nặng bệnh tật còn có sự chênh lệch giữa các vùng miền.

Với trẻ sinh non, nhẹ cân, Việt Nam có khoảng 103.500 trẻ sinh non mỗi năm, khoảng 17.000 ca tử vong sơ sinh. Khoảng 25% số ca tử vong sơ sinh có liên quan đến sinh non hoặc nhẹ cân. Đây là nhóm có nguy cơ cao gặp các biến chứng như viêm ruột hoại tử, nhiễm trùng huyết và phải điều trị kéo dài.

Một nhóm khác cần can thiệp dinh dưỡng chuyên biệt là trẻ mắc động kinh kháng trị. Theo các dữ liệu được dẫn trong báo cáo, nhóm này có nguy cơ tử vong sớm cao gấp 3 lần, nguy cơ đột tử cao gấp 6 lần so với người khỏe mạnh.

Một nghiên cứu trên 248 người bệnh ghi nhận 62,1% có biểu hiện trầm cảm. Bệnh còn có thể gây chấn thương, gián đoạn học tập và tạo gánh nặng chăm sóc lâu dài cho gia đình.

Với trẻ 6-59 tháng bị suy dinh dưỡng cấp tính nặng nhưng không có biến chứng, hướng dẫn của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho phép điều trị ngoại trú bằng thực phẩm điều trị sẵn sàng sử dụng (RUTF).

Đối với trẻ sinh non, nhẹ cân, sữa mẹ ruột luôn được ưu tiên. Khi mẹ không đủ sữa, WHO khuyến cáo sử dụng sữa mẹ hiến tặng thanh trùng, đặc biệt ở nhóm trẻ này. Sữa sau khi được sàng lọc, thanh trùng và kiểm nghiệm có thể giúp giảm nguy cơ viêm ruột hoại tử, nhiễm trùng huyết và các biến chứng.

Trong khi đó với trẻ mắc động kinh kháng trị, chế độ ăn sinh ceton (ketogenic) có thể được cân nhắc khi các phương pháp điều trị khác không hiệu quả hoặc không phù hợp. Việc áp dụng đòi hỏi chuyên gia giám sát, tính toán thực đơn và theo dõi chặt chẽ đáp ứng điều trị cũng như tác dụng phụ.

 - Ảnh 1.

Ngân hàng sữa mẹ tại Bệnh viện Nhi Trung ương - Ảnh: BVCC

Thanh toán BHYT để mở rộng cơ hội điều trị cho bệnh nhi

PGS.TS.BS Trần Thị Hoàng, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, cho biết các nghiên cứu được dẫn trong báo cáo ghi nhận sữa mẹ hiến tặng thanh trùng có thể giúp giảm gần 3 lần nguy cơ viêm ruột hoại tử, giảm 19% nguy cơ nhiễm trùng huyết muộn ở trẻ nhẹ cân.

Trẻ cũng có thể giảm khoảng 15 ngày nằm viện và 10 ngày nuôi dưỡng tĩnh mạch, qua đó giảm nhu cầu sử dụng kháng sinh và chi phí điều trị.

Đề xuất mở rộng thanh toán BHYT dù có vai trò trong điều trị, chi phí sữa mẹ hiến tặng thanh trùng hiện chưa được quỹ BHYT chi trả.

Một số sản phẩm và giải pháp dinh dưỡng chuyên biệt khác cũng chưa được thanh toán rộng rãi.

PGS Hoàng kiến nghị đưa sữa mẹ hiến tặng thanh trùng vào danh mục được BHYT chi trả theo chỉ định của bác sĩ, trước mắt ưu tiên trẻ sinh non, nhẹ cân và trẻ sơ sinh mắc bệnh lý.

Theo đại diện Vụ BHYT, việc mở rộng danh mục sản phẩm, giải pháp dinh dưỡng được quỹ BHYT chi trả cần dựa trên các tiêu chí cụ thể, gồm tính cần thiết về chuyên môn, hiệu quả điều trị, hiệu quả chi phí và khả năng cân đối quỹ. Điểm quan trọng là phải phân biệt dinh dưỡng điều trị với ăn uống thông thường.

Chẳng hạn ở trẻ sinh non, nhẹ cân, nếu không bảo đảm dinh dưỡng qua đường tiêu hóa, trẻ có thể đối mặt với nguy cơ viêm ruột hoại tử, nhiễm trùng. Những biến chứng này không chỉ ảnh hưởng sức khỏe mà còn kéo dài thời gian nằm viện, làm tăng chi phí điều trị do quỹ BHYT chi trả.

Đại diện Vụ BHYT cho rằng cần ưu tiên trẻ em, trẻ sơ sinh và các nhóm dễ bị tổn thương, đồng thời quan tâm người nghèo, người thu nhập thấp. Việc xem xét thanh toán các giải pháp dinh dưỡng chuyên biệt nhằm hỗ trợ người bệnh tiếp cận điều trị, hạn chế biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và giảm chi phí khám chữa bệnh về lâu dài.

Dinh dưỡng là ‘phương thuốc’ điều trị nhiều bệnh lý ở trẻ - Ảnh 4.Kết nối chuyên gia, mở rộng góc nhìn về vi chất dinh dưỡng trẻ em

Diễn ra trong hai ngày 16 và 17-11 tại Huế, Hội nghị khoa học Nhi khoa 2026 được triển khai với sự phối hợp của Hội Y học dự phòng Việt Nam và Doppelherz Việt Nam với chủ đề “Tầm quan trọng của vi chất dinh dưỡng với trẻ em”.

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
google Nguồn ưu tiên trên Google Ưu tiên Tuổi Trẻ trên Google Search. Xem hướng dẫn.
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên
    Tải App

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất