Chiều 11-9, phiên tòa phúc thẩm xét kháng cáo kêu oan của bà Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, tiếp tục phần tranh luận.

Trong khoảng 2 giờ tự bào chữa, đối đáp, bà Bình dành phần lớn thời gian đưa ra các tài liệu, số liệu để phản bác những vấn đề viện kiểm sát cho rằng cần tiếp tục điều tra.

Cựu Hiệu trưởng nhiều lần đề nghị hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm, tuyên bà và cựu kế toán Phạm Thị Minh Nguyệt không phạm tội, đình chỉ vụ án.

Cựu Hiệu trưởng nói mức 15.000 đồng/tiết do phụ huynh đề xuất

Một trong những nội dung bà Bình dành nhiều thời gian trình bày là quá trình hình thành mức thu 15.000 đồng/tiết dạy thêm.

Theo lời cựu Hiệu trưởng, ngày 29-7-2013, nhà trường họp liên tịch để phổ biến quyết định 22 và bàn việc tổ chức dạy thêm. Ngày 1-8, nội dung này tiếp tục được phổ biến tại hội đồng sư phạm.

Đến ngày 7-9-2013, nhà trường họp với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên các môn văn, toán, Anh. Theo bà Bình, biên bản cuộc họp ghi nhận nguyên tắc học tự nguyện và mức đóng căn cứ số học sinh đăng ký, nhưng không thể hiện bà ấn định mức thu 15.000 đồng/tiết.

Bà Bình trình bày đến cuộc họp ngày 12-9-2013 giữa 32 giáo viên chủ nhiệm và ban đại diện cha mẹ học sinh, mức 15.000 đồng/tiết mới được đại diện cha mẹ học sinh đề xuất.

Cựu Hiệu trưởng còn dẫn thông báo các khoản thu của khối 9 được sử dụng tại các cuộc họp phụ huynh. Theo bà, thông báo này có xác nhận của Hiệu trưởng và kế toán nhưng không ghi khoản thu học thêm 15.000 đồng/tiết.

“Nếu tôi đã chủ động quyết định và áp đặt mức thu từ trước, thì chính văn bản do tôi ký lại không ghi mức thu đó”, bà Bình lập luận.

Bà tiếp tục dẫn cuộc họp đại diện cha mẹ học sinh toàn trường, cho rằng tại đây nhà trường đã công khai các quy định liên quan hoạt động dạy thêm, học thêm. Theo bà Bình, ban đại diện phụ huynh các lớp xác nhận việc lập biên bản thỏa thuận mức thu, viết đơn xin học thêm là do phụ huynh thực hiện.

Phụ huynh không đòi lại tiền, nhà trường cũng không xác định bị thiệt hại

Một nội dung khác được bà Bình tập trung phản bác là thiệt hại của vụ án.

Theo cựu Hiệu trưởng, vấn đề xác định chủ thể bị thiệt hại đã được xem xét trong suốt quá trình điều tra và qua nhiều lần trả hồ sơ nhưng vẫn chưa xác định được.

Bà cho rằng cơ quan tố tụng đã thu thập tài liệu liên quan đến ba chủ thể gồm nhà trường, cha mẹ học sinh và ngân sách nhà nước, nhưng chưa có tài liệu chứng minh tài sản của chủ thể nào thực tế bị giảm sút.

Bà Bình dẫn việc nhiều phụ huynh xác nhận đăng ký cho con học, thỏa thuận mức thu và không yêu cầu bồi thường. Theo bà, toàn bộ tiền thu được đều nộp về nhà trường, được sử dụng cho hoạt động dạy thêm và các hoạt động chung. Khoản tồn quỹ đã được nộp vào Kho bạc theo yêu cầu của kết luận thanh tra.

Theo bà Bình, điều cần làm là đánh giá các chứng cứ đã có để xác định “tài sản của chủ thể nào thực tế bị giảm sút”, thay vì coi việc chưa xác định đúng chủ thể bị thiệt hại là lý do tiếp tục điều tra.

Đối với số tiền thiệt hại, bà Bình cho rằng hồ sơ đã có sổ sách thu chi, chứng từ, danh sách học, tài liệu về việc chia nhóm, kết luận thanh tra và kết luận giám định của cơ quan chuyên môn về tài chính.

Cựu Hiệu trưởng nhấn mạnh vụ án đã trải qua 6 lần trả hồ sơ điều tra. Theo bà, nếu đến phiên tòa phúc thẩm vẫn không thể xác định bằng chứng khách quan tài sản của ai bị giảm sút, giảm bao nhiêu và do hành vi nào gây ra thì cần xem xét đây có phải “giới hạn chứng minh của hệ thống chứng cứ đã được thu thập”, thay vì tiếp tục đưa bà vào một vòng tố tụng mới.

Bị cáo dẫn tài liệu phản bác dấu hiệu tư lợi cá nhân

Từ câu chuyện thiệt hại, bà Bình chuyển sang phản bác vấn đề viện kiểm sát đặt ra về dấu hiệu tư lợi cá nhân trong việc quản lý, sử dụng tiền dạy thêm.

Bà đề nghị cơ quan công tố chỉ ra chứng cứ cho thấy số tiền bà được hưởng không đúng với quy định nào của pháp luật liên quan đến tổ chức dạy thêm, học thêm.

Theo bà Bình, bản án sơ thẩm xác định trong hơn 132 triệu đồng bà được hưởng có 60,2 triệu đồng là đúng quy định, còn 71,8 triệu đồng bị xác định hưởng không đúng do không chia nhóm.

Từ đó bà đặt câu hỏi vì sao tại cấp phúc thẩm, toàn bộ hơn 132 triệu đồng lại được đặt ra để xem xét dấu hiệu tư lợi.

Để chứng minh quan điểm mình không tư lợi, bà Bình dẫn các quy chế chi tiêu nội bộ của Trường THCS Ba Đình các năm 2013, 2014, 2015 được Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Ba Đình cung cấp cho cơ quan điều tra.

Bà cũng cho biết hằng năm nhà trường chịu sự giám sát của các cơ quan thanh tra, kiểm tra. Trong đó tài liệu của Phòng Tài chính - Kế hoạch quận Ba Đình thể hiện nguồn thu dạy thêm, học thêm trong các báo cáo tài chính của nhà trường.

Đáng chú ý, cựu Hiệu trưởng đọc tại tòa một văn bản trả lời người tố giác. Theo nội dung bà dẫn lại, văn bản nêu: “Không phát hiện dấu hiệu lập quỹ để chi sai quy định hoặc chi tiêu cho mục đích cá nhân. Không phát hiện dấu hiệu cá nhân tham ô vụ lợi, không gây thất thoát ngân sách nhà nước”.

Văn bản cũng nêu các sai sót đã được chủ động khắc phục. Các khoản thu dạy thêm, học thêm để ngoài sổ sách được nhà trường đưa vào hệ thống sổ sách từ tháng 8-2014, trước khi đoàn thanh tra làm việc tại trường vào tháng 7-2015.

Bà Bình tiếp tục dẫn văn bản của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội để phân tích cách sử dụng tiền dạy thêm. Theo đó 70% được trả thù lao cho giáo viên trực tiếp giảng dạy, 15% chi công tác quản lý dạy thêm, học thêm của nhà trường, 15% hỗ trợ tiền điện, nước, vệ sinh, sửa chữa cơ sở vật chất và phục vụ dạy thêm, học thêm.

Theo bà Bình, cách tính tại phụ lục kết luận điều tra bổ sung đã đưa phần chi cho công tác phục vụ vào 15% dành cho công tác quản lý, từ đó đẩy tỉ lệ này lên cao. Cựu Hiệu trưởng cho rằng nếu tính theo hướng dẫn của sở thì tỉ lệ thực tế là 13,9%, tức chưa chi hết phần được phép.

Bà đề nghị hội đồng xét xử kiểm tra các số liệu ngay tại phiên phúc thẩm và đánh giá cùng những tài liệu về quy chế chi tiêu nội bộ, báo cáo tài chính, xét duyệt quyết toán, kết luận thanh tra để xác định có hay không dấu hiệu tư lợi cá nhân.

Kết thúc phần trình bày, bà Bình tiếp tục khẳng định mức thu 15.000 đồng/tiết phù hợp với quy định mà bà viện dẫn, đồng thời đề nghị hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm, tuyên bà và kế toán Nguyệt không phạm tội, đình chỉ vụ án.

Luật sư: Không có hậu quả để hình sự hóa vụ cựu hiệu trưởng bị tuyên 3 năm tù vì thu 15.000 đồng/tiết dạy thêm

Tại phiên phúc thẩm vụ cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình bị tuyên 3 năm tù, các luật sư cho rằng nếu không xác định được thiệt hại thì không đủ căn cứ cấu thành tội phạm.