Ngày 11-9, phiên tòa phúc thẩm xét kháng cáo kêu oan của bà Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, tiếp tục với phần tranh luận.

Sau khi các luật sư lần lượt trình bày quan điểm bào chữa, đại diện viện kiểm sát đối đáp ngắn gọn và cho biết vẫn giữ nguyên đề nghị hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại vụ án.

“Cho dù bị cáo có thu đúng nhưng nếu bị cáo chi sai thì bị cáo vẫn vi phạm các quy định pháp luật”, đại diện viện kiểm sát nêu quan điểm.

Viện kiểm sát: cần xem xét cách sử dụng 30% số tiền thu được

Đối đáp với quan điểm của các luật sư về việc thu, chi tiền, đại diện viện kiểm sát cho rằng cấp sơ thẩm đã đề cập đến vấn đề chi tiền, nhưng chủ yếu xem xét khoản chi vượt mức.

Trong khi đó, theo đại diện viện kiểm sát, vấn đề cơ quan công tố đặt ra còn nằm ở cách sử dụng số tiền trong tổng số 30% tiền thu được.

Đại diện viện kiểm sát cho rằng trong phần tiền này, khoản 15% dành cho cơ sở vật chất chỉ được sử dụng cho việc cải thiện cơ sở vật chất.

Tuy nhiên, qua tài liệu trong hồ sơ, cơ quan công tố cho rằng bà Bình đã không kiểm soát được việc sử dụng khoản tiền này đúng mục đích.

Viện kiểm sát dẫn một số khoản tiền được sử dụng để mua đồ lễ thắp hương, chi vòng hoa..., và cho rằng những khoản này không thuộc nội dung chi để cải thiện cơ sở vật chất.

Từ đó, đại diện viện kiểm sát cho rằng ngay cả trong trường hợp việc thu tiền của bị cáo được xác định là đúng thì cách sử dụng số tiền thu được vẫn phải được làm rõ. Nếu thu đúng nhưng chi không đúng quy định, bị cáo vẫn có hành vi vi phạm pháp luật.

Trên cơ sở đó, viện kiểm sát giữ nguyên quan điểm đã nêu trước đó, đề nghị tòa phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại vụ án.

Luật sư: không có phụ huynh nào nhận là bị hại

Trước đó, trong phần bào chữa, luật sư Trương Việt Toàn - một trong 8 luật sư đăng ký bào chữa cho bà Bình - cho rằng các yếu tố cấu thành tội phạm trong vụ án cần được xem xét lại. Trong đó, luật sư tập trung tranh luận về thiệt hại và chủ thể bị thiệt hại.

Theo luật sư Toàn, bản án sơ thẩm xác định thiệt hại của vụ án là hơn 1,09 tỉ đồng, tương ứng với số tiền thu chênh so với quy định.

Bản án sơ thẩm xác định khoản tiền này gây thiệt hại cho cha mẹ học sinh. Tuy nhiên, luật sư dẫn trang 23 của bản án lại xác định số tiền thuộc về nhà trường và việc chi trả cho giáo viên, chi phí quản lý vượt mức đã làm thiệt hại quyền lợi của nhà trường.

Từ đó, luật sư cho rằng bản án sơ thẩm chưa xác định thống nhất ai là chủ thể có tài sản bị thiệt hại.

Đối với cha mẹ học sinh, luật sư dẫn hồ sơ vụ án và cho rằng phụ huynh biết rõ mức thu, không khiếu nại. Hội trưởng phụ huynh cũng khẳng định không có cha mẹ học sinh nào nhận mình bị thiệt hại.

Nếu xác định Trường THCS Ba Đình là bên bị thiệt hại, theo luật sư Toàn, cần chỉ rõ nguồn tài sản nào của trường đã bị giảm sút.

Luật sư cho biết đại diện nhà trường tại phiên tòa sơ thẩm trình bày khoản tiền còn tồn, chưa kịp chi đã được nộp vào quỹ. Nhà trường cũng không yêu cầu hoàn trả khoản hơn 1,09 tỉ đồng được xác định là thiệt hại.

Theo luật sư, toàn bộ tiền thu được đều nộp về nhà trường, không có khoản nào bị giữ lại hoặc chuyển ra ngoài.

Luật sư Toàn cũng dẫn kết luận thanh tra của UBND TP Hà Nội, trong đó xác định việc chi “về cơ bản đúng quy định, đúng quy chế chi tiêu nội bộ và đúng thỏa thuận với cha mẹ học sinh”.

Một nội dung khác được luật sư Toàn tập trung phân tích là căn cứ xác định thiệt hại hơn 1,09 tỉ đồng.

Luật sư cho rằng con số này “không chắc chắn và thiếu căn cứ pháp lý”, bởi việc tính toán dựa trên giả định về sĩ số các nhóm, lớp từ lời khai của giáo viên sau gần 10 năm.

Trong khi đó, theo luật sư, lời khai của các giáo viên có sự khác nhau. Người khai có chia nhóm, người nói không chia nhóm, có người không nhớ và ngay cả khi đối chất cũng không xác định chắc chắn.

Luật sư cũng dẫn kết luận giám định của Sở Tài chính Hà Nội và cho biết đây là nguồn chứng cứ chuyên môn về tài chính, kế toán trong vụ án.

Theo nội dung được luật sư dẫn tại tòa, kết luận giám định nêu chưa đủ căn cứ kết luận số tiền cụ thể ngoài sổ sách kế toán và không xác định được mức thiệt hại.

Từ đó, luật sư Toàn cho rằng khi cơ quan chuyên môn không xác định được mức thiệt hại thì căn cứ xác định con số hơn 1,09 tỉ đồng trong bản án sơ thẩm cần được xem xét.

Luật sư cũng đặt vấn đề về việc bản án sơ thẩm đánh giá mục đích tăng thu nhập cho giáo viên theo hai hướng.

Theo luật sư, khi xem xét trách nhiệm hình sự, việc tăng thu nhập cho giáo viên được sử dụng để suy ra yếu tố vụ lợi phi vật chất, nâng cao uy tín. Trong khi đó, khi quyết định hình phạt, bản án lại xác định mục đích cải thiện thu nhập cho giáo viên là một trong những yếu tố để xem xét cho bà Bình.

Luật sư cho rằng để xác định dấu hiệu vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác trong tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, cần chỉ ra lợi ích không chính đáng cụ thể mà bị cáo hướng tới và chứng cứ chứng minh lợi ích đó là động cơ thúc đẩy hành vi.

“Không thể chỉ vì bị cáo là hiệu trưởng và giáo viên được hưởng thêm thu nhập để suy ra động cơ nâng cao uy tín”, luật sư Toàn nêu quan điểm.

Luật sư: Không có hậu quả để hình sự hóa vụ cựu hiệu trưởng bị tuyên 3 năm tù vì thu 15.000 đồng/tiết dạy thêm

Tại phiên phúc thẩm vụ cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình bị tuyên 3 năm tù, các luật sư cho rằng nếu không xác định được thiệt hại thì không đủ căn cứ cấu thành tội phạm.