Có những cú vấp ngã không chỉ khiến chúng ta đau mà còn làm cha mẹ mất ngủ, thầy cô day dứt

Có những sai lầm, vấp ngã chỉ diễn ra trong vài phút, nhưng đủ để trở thành vết sẹo của cả một hành trình nghề nghiệp.

Có những vấp ngã diễn ra trong vài phút, nhưng đủ để trở thành vết sẹo của cả một hành trình nghề nghiệp. - Ảnh 1.

2 sinh viên y khoa đã nhận kỷ luật nặng vì những phát ngôn sai lầm khi livestream tại bệnh viện - Ảnh cắt từ clip

Vụ hai sinh viên y khoa livestream với những phát ngôn phản cảm ngay trong bệnh viện đã tạo nên làn sóng phẫn nộ trong dư luận. Hai bạn đã nhận mức kỷ luật đình chỉ học tập một năm. 

Càng khác biệt thì càng được chú ý, càng gây tranh cãi thì càng thành công?

Dư luận xã hội bức xúc không chỉ thấy rõ hai bạn trẻ đang bông đùa quá trớn, mà vụ việc còn gây ảnh hưởng không tốt hình ảnh ngành y, nghề gắn với sinh mệnh con người và là nghề được xã hội trọng vọng.

Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở sự phê phán thì vẫn chưa đủ. Do đâu những hành vi lệch chuẩn kiểu này được đăng tải lên mạng xã hội một cách rất "tự tin" như vậy?

Cá nhân tôi nghĩ sự cợt nhả hay bông đùa quá đà không đơn thuần phản ánh cá tính của một bộ phận người trẻ. Đằng sau đó có thể là năng lực nhận thức, khả năng điều chỉnh cảm xúc và kiểm soát hành vi còn hạn chế. 

Cũng không loại trừ nhu cầu được chú ý, được công nhận hay mong muốn khẳng định bản thân thông qua những phát ngôn gây sốc trên không gian mạng. Điều đáng lo là các em chưa nhận ra mọi sự bông đùa đều có một giới hạn và phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức.

Một lời nói mang tính bông đùa có thể giúp mọi người trở nên vui vẻ hơn, giảm căng thẳng hay giúp xích lại gần nhau. Nhưng chính nó cũng có thể gây ra hệ quả nếu được tạo nên từ sự giễu cợt, coi thường hay xúc phạm người khác.

Nhiều bạn đọc đặt câu hỏi vì sao những sinh viên theo học các ngành nghề đòi hỏi chuẩn mực rất cao như y khoa hay giáo dục lại có thể buông ra những lời lẽ như vậy trên mạng xã hội?

Mạng xã hội mang đến cơ hội kết nối chưa từng có, nhưng cũng tạo ra một nghịch lý chưa từng có. Khi đứng trước màn hình, con người thường cảm thấy mình ít phải chịu trách nhiệm hơn so với khi đứng trước một con người bằng xương bằng thịt. Khoảng cách ấy khiến khả năng tự kiểm soát bị nới lỏng.

Trong khi đó, thuật toán lại liên tục "thưởng" cho những nội dung gây sốc bằng lượt xem, lượt thích và chia sẻ. Lâu dần, một số người trẻ ngộ nhận rằng càng khác biệt thì càng được chú ý, càng gây tranh cãi thì càng thành công.

Lấp khoảng trống về đạo đức trên không gian số để không còn vấp ngã

Từ câu chuyện này, theo tôi, có thể nhìn thấy những khoảng trống. Đó là khoảng trống về nhận thức nghề nghiệp, khi nhiều sinh viên chưa ý thức đầy đủ rằng nghề nghiệp không chỉ đòi hỏi ở chuyên môn mà còn ở trách nhiệm xã hội và uy tín cá nhân.

Đó là khoảng trống về đạo đức số, khi nhiều người trẻ sử dụng công nghệ nhưng không phải ai cũng được giáo dục về trách nhiệm của mỗi phát ngôn trên không gian mạng. 

Sâu xa hơn là khoảng trống trong quá trình hình thành nhân cách nghề nghiệp.

Không ít bạn trẻ tự hào về mình nhưng chưa nhận thức rằng phẩm chất nghề nghiệp được vun đắp từ những điều rất nhỏ, bắt đầu bằng lời nói, hành vi và cách ứng xử ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Không ai bỗng nhiên trở thành một người thầy đáng kính. Không ai bỗng nhiên trở thành một người bác sĩ được bệnh nhân tin yêu. Nhân cách nghề nghiệp luôn được tích lũy từ những điều bình thường nhất.

Vì vậy trước mỗi phát ngôn hay hành xử, mỗi người biết tự hỏi: Điều mình sắp nói có đúng không? Điều đó có gây hại cho ai không? Chỉ vài giây suy nghĩ đôi khi có thể giúp chúng ta tránh được nhiều năm hối tiếc.

Sai lầm, không chỉ mình ta đau!

Mong xã hội đủ nghiêm khắc để giữ gìn chuẩn mực, nhưng cũng đủ bao dung để mở ra cơ hội sửa sai.

Kỷ luật là cần thiết, nhưng kỷ luật không phải đích đến. Đích đến của giáo dục là giúp một con người sau khi trả giá cho sai lầm sẽ hiểu điều gì cần thay đổi, biết chịu trách nhiệm với hành vi của mình và không lặp lại điều đó thêm một lần nữa.

Nếu một sai lầm chỉ tạo ra sự trừng phạt, chúng ta sẽ có thêm một người tổn thương. Nhưng nếu một sai lầm tạo ra sự thức tỉnh, chúng ta sẽ có thêm một con người trưởng thành.

Không ai lớn lên mà chưa từng sai. Nhưng tuổi trẻ cũng cần tiết kiệm những lần vấp ngã bởi có những cú ngã chỉ làm chúng ta đau, có những cú ngã làm cha mẹ mất ngủ, có những cú ngã làm thầy cô day dứt. Và cũng có những cú ngã có thể làm mất đi niềm tin mà xã hội dành cho chúng ta.

Vài giây suy nghĩ "liệu nó có gây hại cho bất kỳ ai không?" sẽ không làm chúng ta chậm hơn, nhưng có thể giúp chúng ta tránh những sai lầm không đáng có.

Có những vấp ngã diễn ra trong vài phút, nhưng đủ để trở thành vết sẹo của cả một hành trình nghề nghiệp. - Ảnh 3.Trao quà, sao lại để học sinh ngồi xem thí sinh hoa hậu trình diễn bikini?

Khoảng 50 học sinh nhỏ tuổi ngồi ngay hàng ghế đầu xem thí sinh hoa hậu trình diễn bikini, khiến nhiều người cho rằng quá phản cảm. Nếu mục đích là trao quà, vì sao không tách riêng hoạt động dành cho trẻ em khỏi sân khấu trình diễn?

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất