"Có khoảnh khắc nào em thật sự hạnh phúc khi làm công việc này không?".

Đó là câu hỏi trong buổi phỏng vấn ở một tập đoàn đa quốc gia, khiến cô gái trẻ lặng người vài giây. Không phải câu hỏi về chuyên môn hay kinh nghiệm, nhưng càng cố trả lời cô càng nhận ra mình không biết phải nói gì.

Đi làm để chạm tới công việc từng mơ ước, sao vẫn trống rỗng?

"Em từng nghĩ mình rất may mắn khi được làm với khách hàng quốc tế, đi nhanh hơn nhiều bạn cùng ngành. Nhưng em không nhớ lần cuối mình thấy vui khi đi làm là khi nào", cô viết trên mạng xã hội.

Bài chia sẻ nhanh chóng thu hút hàng nghìn lượt tương tác. Điều khiến nhiều người đồng cảm nằm ở chính câu hỏi ấy, người trẻ khác kể về công việc của mình. Người làm văn phòng, giáo viên, kinh doanh hay dịch vụ…, mỗi người có hoàn cảnh nhưng đều gặp nhau ở cảm giác phải gồng mình để tiếp tục.

Điều đáng chú ý là phần lớn họ không thất nghiệp, cũng không chật vật vì thu nhập. Nhiều người đang làm đúng nghề từng mơ ước, có mức lương đáng mơ ước và lộ trình phát triển rõ ràng. Thế nhưng, phía sau bảng KPI đẹp hay lời khen về thành tích vẫn là cảm giác kiệt sức kéo dài.

Có nhân viên kinh doanh thu nhập 35-50 triệu đồng mỗi tháng, mức lương từng là mục tiêu anh theo đuổi suốt nhiều năm. Đổi lại là lịch làm việc dày đặc, tăng ca liên tục và gần như không còn thời gian cho bản thân. "Nhiều hôm chỉ muốn khóc", anh viết.

Cô gái khác kể từng rất yêu môi trường làm việc quốc tế với nhiều cơ hội phát triển. Nhưng càng về sau, áp lực phải luôn chuyên nghiệp, luôn chỉn chu và liên tục mở rộng các mối quan hệ khiến cô dần kiệt sức. "Tiền bạc giúp mình khuây khỏa được một lúc, nhưng tối về vẫn khóc vì biết sáng mai phải tiếp tục đi làm".

Dẫu vậy, cũng có người tìm được lý do để ở lại với công việc, dù đó không còn là cảm giác hứng khởi như ngày đầu.

Một giáo viên tiếng Anh cho biết điều giữ cô ở lại với nghề không còn là nhiệt huyết của những năm đầu, mà là khoảnh khắc nhìn học sinh tự tin hơn sau mỗi khóa học. Một kỹ sư công nghệ chia sẻ anh không còn tìm kiếm đam mê trong công việc, nhưng hài lòng khi công việc giúp anh chăm lo cho gia đình và vẫn còn thời gian chơi cùng con vào cuối tuần.

Điểm khác biệt giữa họ không nằm ở ngành nghề hay mức lương, mà ở điều họ mong đợi từ công việc. Có người tìm kiếm sự ghi nhận, có người cần cảm hứng, cũng có người chỉ mong công việc đủ ổn định để xây dựng cuộc sống mình mong muốn. 

Khi công việc phải gánh quá nhiều kỳ vọng 

Khi công việc phải gánh quá nhiều kỳ vọng, cảm giác mệt mỏi cũng dễ xuất hiện hơn, ngay cả ở các vị trí từng được xem là đáng mơ ước.

Có lẽ, điều thay đổi không hẳn là công việc, mà là cách người trẻ nhìn về công việc.

Nếu trước đây, công việc tốt thường được đo bằng thu nhập, sự ổn định hay cơ hội thăng tiến, thì nay người ta còn mong công việc mang lại cảm hứng, giúp phát triển bản thân, tạo sự cân bằng và phản ánh giá trị mình theo đuổi. 

Những kỳ vọng ấy đều chính đáng, nhưng khi tất cả cùng đặt lên một công việc, rất khó có nghề nào đáp ứng trọn vẹn.

Đó là thay đổi tích cực khi người lao động ngày nay quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tinh thần, chất lượng cuộc sống và giá trị cá nhân. Thế nhưng, chính vì đặt quá nhiều kỳ vọng, công việc đôi khi phải gánh những vai trò.

Bản chất của công việc vốn luôn có hai mặt. Nó có thể đem lại thu nhập nhưng cũng tạo áp lực. Có thể cho cơ hội phát triển nhưng đi kèm đánh đổi về thời gian và sức khỏe. Ngay cả công việc yêu thích cũng có giai đoạn bị lặp lại, nhàm chán hoặc buộc người ta phải làm những điều mình không thích.

Khi mới đi làm, nhiều người sẵn sàng đánh đổi thời gian để học hỏi và khẳng định năng lực. Vài năm sau, ưu tiên có thể là thu nhập ổn định, quỹ thời gian cho người thân hoặc nhịp sống cân bằng hơn. Không phải đam mê mất đi mà là vai trò của công việc trong cuộc sống đã thay đổi.

Có lẽ, điều quan trọng không phải là tìm được một công việc đáp ứng mọi kỳ vọng, mà là hiểu mình đang cần gì ở từng giai đoạn. Có người xem sự nghiệp là mục tiêu lớn nhất. Có người coi công việc là nền tảng để xây dựng gia đình, chăm sóc sức khỏe hay theo đuổi các giá trị khác. 

Mỗi lựa chọn đều có lý do của nó.

Vì sao người trẻ ít gắn kết với gia đình nhưng lại thích chia sẻ, tương tác trên mạng xã hội?

Có những người trẻ xa cách gia đình vì không giỏi thể hiện tình cảm, nhưng nhiều trường hợp có sự hiểu lầm. Đối thoại với nhau để gia đình được vui vẻ là giải pháp được nhiều bạn đọc đồng tình.