Phóng to

Tiêm văcxin cho trẻ sơ sinh tại Bệnh viện phụ sản Hùng Vương - Ảnh: N.C.T.

Nguyên thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn đánh giá việc tiêm văcxin trong 24 giờ đầu sau sinh (như văcxin ngừa viêm gan B) tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Tập trung tìm nguyên nhân

Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 21-7, một ngày sau rủi ro làm ba trẻ sơ sinh tử vong sau tiêm văcxin, Phó cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) Nguyễn Minh Hằng cho hay đã có thêm một đoàn công tác của Cục Y tế dự phòng vào Quảng Trị tham gia điều tra nguyên nhân vụ việc.

Theo bà Hằng, trước mắt Sở Y tế Quảng Trị đã tạm dừng sử dụng lô văcxin liên quan vụ tai biến trên toàn tỉnh Quảng Trị. Cục Y tế dự phòng và Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia đang phối hợp rà soát xem văcxin cùng lô này đã được chuyển đi đâu ngoài Quảng Trị?

Tình hình phản ứng sau tiêm của các bé được sử dụng văcxin cùng lô? Đồng thời tiến hành họp hội đồng chuyên môn xem xét nguyên nhân vụ việc sớm nhất có thể, dự kiến ngay trong đầu tuần này sẽ họp hội đồng cấp sở.

Phải nhanh chóng như vậy vì văcxin ngừa viêm gan B là một trong những văcxin quan trọng nhất của Chương trình tiêm chủng mở rộng ở VN.

Với tỉ lệ nhiễm virút viêm gan B ở mức 10-20% dân số năm 2007, nhưng lại xảy ra hàng loạt phản ứng nặng sau tiêm văcxin viêm gan B với gần 10 ca tử vong đã đặt ra vấn đề có nên giữ lịch tiêm văcxin ngừa viêm gan B mũi đầu trong 24 giờ đầu sau sinh.

Nhưng cuối cùng Bộ Y tế đã quyết định giữ lịch tiêm này, thực hiện khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới là tiêm trong 24 giờ đầu sau sinh sẽ có được miễn dịch bền vững hơn.

Lo ngại tỉ lệ tiêm ngừa sụt giảm

Theo thống kê của Bộ Y tế, sau rất nhiều nỗ lực để phục hồi tỉ lệ tiêm ngừa sau chuỗi phản ứng liên quan đến văcxin viêm gan B năm 2007, tỉ lệ tiêm ngừa văcxin viêm gan B đúng lịch hiện nay mới đạt khoảng 80% (số còn lại chủng ngừa văcxin dịch vụ).

Thời điểm cuối năm 2007, tỉ lệ tiêm ngừa văcxin này có lúc đã sụt giảm 20-25%, trong khi trước đó luôn ở mức trên 90%. “Tỉ lệ nhiễm virút viêm gan B tại VN ở mức cao, nếu nhiễm virút này thì một phần đáng kể người nhiễm viêm gan B sẽ chuyển sang xơ gan, ung thư gan sau này. Vì thế khi cân nhắc lợi ích và nguy cơ, năm 2007 Bộ Y tế đã quyết định giữ lịch tiêm mũi đầu trong 24 giờ đầu sau sinh” - một chuyên gia của Bộ Y tế cho biết.

Ông Nguyễn Trần Hiển, chủ nhiệm Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, cho biết “mỗi năm trung bình có 10-12 trường hợp phản ứng nặng dẫn đến tử vong sau tiêm văcxin”.

Tuy nhiên, số phản ứng nặng đã tăng vọt kể từ tháng 11-2012 với chuỗi phản ứng liên quan đến văcxin 5 trong 1 Quinvaxem (từng bị tạm dừng sử dụng để điều tra nguyên nhân tháng 5 vừa qua và được đề nghị sử dụng lại từ cuối tháng 6), với tổng cộng 12 ca tử vong liên quan đến Quinvaxem, 1 liên quan đến văcxin ngừa ung thư cổ tử cung và nay là 3 trường hợp liên quan đến văcxin ngừa viêm gan B.

“Rất khó tìm nguyên nhân phần lớn vụ phản ứng sau tiêm văcxin. Khi khám sàng lọc trước tiêm phải thực hiện đầy đủ các bước như cân nặng, sức khỏe, có cơ địa dị ứng hay không, kỹ thuật tiêm, chỉ định tiêm... Cái đó chúng ta ít lưu ý và thường bỏ qua. Nếu kiểm tra đầy đủ thì có thể tìm hiểu được nguyên nhân” - ông Nguyễn Đình Bảng, nguyên viện trưởng Viện Văcxin và sinh phẩm y tế, nhận xét.

Hiện nay, trung bình mỗi điểm tiêm ở xã phường có thể tiếp nhận tới 100 trẻ hoặc hơn trong ngày tiêm chủng thường kỳ (Hà Nội là ngày 5 hằng tháng, Hải Dương ngày 25 hằng tháng...), nhưng nếu muốn đảm bảo khám sàng lọc, lưu trẻ theo dõi 30 phút sau tiêm đúng quy định, ông Trịnh Quân Huấn cho rằng mỗi điểm tiêm chỉ nên phục vụ 30 trẻ/ngày. Vì vậy, “ngày tiêm chủng” nên chuyển thành “tuần tiêm chủng”.

Trở lại vụ tai biến sau tiêm nghiêm trọng tại Hướng Hóa, có ý kiến cho rằng đây là phản ứng rất lạ, chỉ sau 10 phút tiêm văcxin trẻ đã có phản ứng sốc phản vệ, tím tái, khó thở rồi tử vong.

Theo bà Hằng, phản ứng sau tiêm văcxin có thể xảy ra từ vài phút đến vài giờ sau tiêm, nên việc điều tra nguyên nhân sẽ tiến hành toàn diện, kể cả về văcxin, dịch vụ tiêm chủng và khâu bảo quản văcxin. “Sẽ cố gắng nhanh chóng có thông tin sơ bộ để trả lời cho phụ huynh đang quan tâm đến vấn đề này” - bà Hằng cho biết.

------------------------------------

* Tin bài liên quan:

3 trẻ tử vong sau tiêm văcxin viêm gan B do sốc phản vệ Bộ Y tế đến Quảng Trị tìm nguyên nhân 3 trẻ sơ sinh chết sau chích ngừa Một trẻ tử vong sau khi tiêm văcxin viêm gan B ở Bình ThuậnTạm ngưng sử dụng toàn quốc lô văcxin liên quan 3 trẻ tử vong