Sốt xuất huyết Dengue diễn biến khó lường, có thể trở nặng sau vài giờ

Ca điều trị sốt xuất huyết Dengue khiến bác sĩ không thể nào quên

Chia sẻ trong một tọa đàm sức khỏe sốt xuất huyết Dengue: "Bất kể nắng mưa, cảnh giác không thừa" diễn ra mới đây, BS Võ Hữu Hội, Phó giám đốc Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, vẫn nhớ như in hành trình điều trị cho một bệnh nhi 14 tuổi.

Trẻ nhập viện trong tình trạng sốc sốt xuất huyết nặng do nhập viện muộn, dẫn đến suy đa tạng nghiêm trọng. Để giữ lại mạng sống cho trẻ, ê-kíp y tế đã phải thực hiện lọc máu và thay huyết tương tới 4 lần, kết hợp hỗ trợ gan liên tục. Sau giai đoạn nguy kịch, chức năng thận của bệnh nhi vẫn không phục hồi, buộc phải điều trị chạy thận chu kỳ một thời gian mới có thể ổn định.

"Trường hợp này chỉ là một trong số nhiều ca bệnh nặng minh chứng cho tính chất khó lường của bệnh sốt xuất huyết Dengue khi bệnh có thể trở nặng nhanh chóng chỉ sau vài giờ", bác sĩ Hội chia sẻ.

Theo bác sĩ Hội, thực tế điều trị còn ghi nhận những ca bệnh đặc biệt, như trẻ sơ sinh vừa chào đời đã mắc bệnh, hay các trường hợp hiếm gặp như biến chứng thần kinh hậu nhiễm. Mỗi ca bệnh là một bài toán hóc búa, đòi hỏi sự tập trung cao độ và nỗ lực không ngừng từ đội ngũ y bác sĩ.

"Đối diện với những cháu bị sốt xuất huyết Dengue nặng, ba mẹ và người nhà rất lo lắng, các bác sĩ điều trị cũng rất xót xa và căng thẳng. Căng thẳng thứ nhất là làm sao để cứu được bệnh nhi.

Căng thẳng thứ hai là nhìn em bé bị sốt xuất huyết nặng rất thương, trên người gắn nhiều trang thiết bị, bị xuất huyết, tràn dịch đa màng, chảy máu và gắn dây nhợ rất nhiều. Làm ở khoa hồi sức lâu năm, điều trị nhiều loại bệnh, nhưng những ca sốt xuất huyết nặng thực sự để lại cho chúng tôi rất nhiều căng thẳng", bác sĩ Hội chia sẻ.

"Do đó làm sao phòng ngừa để không mắc bệnh sốt xuất huyết là quan trọng nhất", BS Võ Hữu Hội nhấn mạnh.

"Đừng nghĩ sốt xuất huyết là bệnh nhẹ"

Đó là lưu ý của BS Nguyễn Đại Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật thành phố Đà Nẵng, đồng thời là khuyến cáo thay đổi quan niệm về căn bệnh vốn dễ bị xem nhẹ.

Triệu chứng ban đầu của sốt xuất huyết Dengue như sốt, mệt mỏi, đau đầu rất dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường, khiến nhiều người chủ quan. Tuy nhiên, giai đoạn nguy hiểm nhất thường rơi vào giai đoạn từ ngày thứ 3 - 7, khi người bệnh có dấu hiệu giảm sốt nên lầm tưởng đã khỏi bệnh.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế về chẩn đoán, điều trị sốt xuất huyết Dengue, thực tế đây là thời điểm bệnh có thể chuyển nặng rất nhanh, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như sốc sốt xuất huyết, xuất huyết nặng, suy đa tạng nặng.

Có trường hợp được ghi nhận có biểu hiện ổn định trong những ngày đầu nhưng đến ngày thứ 6 - 7 lại đột ngột chuyển nặng với các dấu hiệu như co giật, hôn mê hoặc xuất huyết.

Một hiểu lầm phổ biến khác là nhiều người cho rằng đã mắc sốt xuất huyết Dengue một lần thì sẽ không mắc lại. Thực tế, một người có thể mắc căn bệnh này tối đa 4 lần trong đời vì vi-rút Dengue có đến 4 tuýp huyết thanh khác nhau.

Điều đáng lo ngại là nếu mắc bệnh lần thứ hai với tuýp huyết thanh vi-rút Dengue khác thì nguy cơ mắc nặng hơn lần đầu.

BS Nguyễn Đại Vĩnh (ngồi giữa) và BS Võ Hữu Hội chia sẻ tại tọa đàm "Sốt xuất huyết Dengue tại Đà Nẵng: Bất kể nắng mưa, không thừa cảnh giác".

Với sốt xuất huyết Dengue, mỗi đối tượng là một "bài toán" điều trị khác biệt. Tại nhiều báo cáo đăng trên các tạp chí y khoa uy tín cho thấy, ở trẻ em, các bác sĩ thường phải đối mặt với tình trạng sốc suy tuần hoàn và tràn dịch đa màng.

Trong khi đó, người lớn dễ rơi vào suy đa cơ quan hoặc xuất huyết tiêu hóa nặng. Đối với người có bệnh nền, tình trạng bệnh thường diễn tiến nặng hơn và việc điều trị trở nên phức tạp.

Ở phụ nữ mang thai, sốt xuất huyết Dengue có thể ảnh hưởng đồng thời đến cả mẹ và thai nhi. Việc điều trị gặp nhiều khó khăn do triệu chứng bệnh dễ nhầm lẫn với các biến chứng thai kỳ như tiền sản giật hay hội chứng HELLP. Ở giai đoạn chu sinh, trẻ sơ sinh chào đời cũng có nguy cơ bị nhiễm bệnh từ mẹ.

Những ca bệnh nặng không chỉ đòi hỏi can thiệp y tế chuyên sâu mà còn kéo dài thời gian điều trị. Chi phí trong các trường hợp này có thể lên đến hàng trăm triệu đồng, tạo áp lực đáng kể cho gia đình người bệnh.

Chủ động phòng bệnh để giảm nguy cơ biến chứng

Để hạn chế nguy cơ diễn tiến nặng, người bệnh cần theo dõi sát và nhập viện kịp thời khi có các triệu chứng nghi ngờ sốt xuất huyết Dengue như đau bụng nhiều và liên tục, vật vã, lừ đừ, li bì, nôn ói nhiều, chảy máu chân răng, chảy máu mũi, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc máu…đồng thời tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế trong suốt quá trình theo dõi.

Cùng với đó, người dân cần thực hiên các biện pháp chủ động phòng vật trung gian gây bệnh như diệt lăng quăng, diệt muỗi, loại bỏ nước đọng, phát quang môi trường sống, duy trì thói quen ngủ màn kể cả ban ngày và sử dụng các biện pháp xua muỗi. 

Đặc biệt, sau các đợt mưa bão, cộng đồng cần nhanh chóng dọn dẹp môi trường, loại bỏ các vật chứa nước đọng để hạn chế bùng dịch.

Bên cạnh các biện pháp truyền thống, các chuyên gia y tế cũng khuyến cáo rằng tiêm chủng phòng 4 tuýp huyết thanh vi-rút Dengue giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và giảm nguy cơ mắc biến chứng nặng, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao. 

Theo khuyến cáo, người từng mắc sốt xuất huyết vẫn nên tiêm phòng để ngăn ngừa các tuýp huyết thanh vi rút còn lại để tiếp tục bảo vệ sức khỏe (nên tiêm sau ít nhất 6 tháng kể từ khi mắc bệnh).

Việt Nam là 'điểm nóng' sốt xuất huyết, cần có chiến lược ứng phó chủ động

Việt Nam là một trong những "điểm nóng" của sốt xuất huyết Dengue trên toàn cầu, với diễn biến khó lường: không còn theo mùa mà kéo dài quanh năm và thay đổi giữa các địa phương. Riêng trong năm nay đã có 135.515 ca mắc, 26 ca tử vong.