Cơn sốt qua đi, biến chứng bắt đầu

Những ngày đầu năm, khi nhiều gia đình còn tất bật với kế hoạch mới, tại Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc Người lớn của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, anh T. (34 tuổi) lại đón Tết trên giường bệnh, bên cạnh là máy theo dõi huyết áp hoạt động liên tục.

Anh nhập viện vì sốt cao, nhưng bước ngoặt nguy hiểm thực sự đến ngay khi anh vừa hạ sốt. Chỉ số sinh tồn giảm nhanh cùng tình trạng huyết áp hạ sâu, đột ngột đã buộc các bác sĩ phải chuyển gấp anh vào khoa Cấp cứu.

Diễn tiến của anh thực tế cho thấy một đặc điểm điển hình của sốt xuất huyết Dengue: bệnh có thể chuyển nặng chỉ trong thời gian ngắn, đặc biệt vào giai đoạn hạ sốt - thời điểm nhiều người nghĩ mình đã qua cơn nguy hiểm.

Thực tế, bên trong cơ thể lại đang diễn ra những rối loạn nguy hiểm: tình trạng thoát huyết tương, cô đặc máu và suy giảm tiểu cầu có thể tiến triển nhanh chóng.

Thay vì khỏe lên, người bệnh có thể mệt lả, đau bụng dữ dội tăng dần, buồn nôn hoặc nôn liên tục. Những biến chứng nặng như sốc sốt xuất huyết, suy gan, suy thận hay tổn thương đa cơ quan thường xuất hiện đúng vào giai đoạn này.

Đáng lo ngại, triệu chứng ban đầu của sốt xuất huyết Dengue khá giống cảm cúm, nhiều người chọn tự uống thuốc, tự truyền dịch tại nhà. Đến khi nhập viện, bệnh đã trở nặng, thậm chí rơi vào tình trạng sốc dù bên ngoài vẫn tỉnh táo, khiến gia đình khó nhận ra mức độ nghiêm trọng.

Sốt xuất huyết Dengue có triệu chứng khởi phát tương đồng với nhiều bệnh khác như cảm cúm, sốt siêu vi, khiến nhiều người dễ chủ quan, đến khám tại cơ sở y tế trong giai đoạn muộn - Ảnh: DNCC

Theo ghi nhận tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM, trước đây tỉ lệ ca nặng khoảng 15%, những năm gần đây dao động 17-19%. Nhiều ca sốc sâu, tái sốc hoặc tổn thương gan nghiêm trọng.

Bức tranh dịch tễ đang trở nên đáng lo ngại hơn khi các trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue được ghi nhận liên tục trong suốt cả năm. Quá trình đô thị hóa và biến đổi khí hậu đã tạo điều kiện lý tưởng cho muỗi vằn sinh sôi ngay trong môi trường sống của con người.

Đặc biệt, muỗi vằn có đặc tính sinh sản tại những nơi có nguồn nước sạch ngay trong nhà như bình hoa, chậu nước, hay hộp chứa nước quạt điện...

Nguy cơ mắc bệnh không phụ thuộc vào mùa vụ, mà hiện hữu thường trực trong đời sống hằng ngày - Ảnh: DNCC

Những kế hoạch dở dang

Với nhiều gia đình có người mắc sốt xuất huyết Dengue, cuộc sống gần như chững lại. Công việc tạm ngưng, sinh hoạt đảo lộn và áp lực kép về kinh tế lẫn tinh thần đè nặng.

Những chuyến xe về quê, hành trình du lịch hay các buổi đoàn viên gia đình đôi khi phải hủy bỏ trong nhiều ngày, nhiều tuần vì một cơn sốt.

Với người lao động tự do, việc nhập viện đồng nghĩa với thu nhập bằng không - Ảnh: DNCC

Điều đáng buồn là nhiều người chỉ thực sự nhận ra mức độ nguy hiểm của bệnh khi đã ở trong cuộc. Một phụ huynh chia sẻ: ‘Nếu thấy con mới phát bệnh thì đừng chủ quan để ở nhà, tội nghiệp bé lắm. Trải qua rồi mới biết nó cực thân và đáng sợ thế nào.

Còn về phòng bệnh, thú thật là trước giờ tôi không biết có vắc-xin, cũng không biết muỗi này sống trong nước sạch. Sau này chắc chắn phải tìm hiểu thêm để biết cách dự phòng cho gia đình’. Đó là bài học đắt giá mà đôi khi phải trả bằng sức khỏe, thời gian, tiền bạc, tinh thần và cả những kế hoạch quan trọng trong đời.

Chủ động phòng bệnh

Chiến lược hiệu quả nhất không nằm ở điều trị khi đã mắc bệnh, mà ở việc thay đổi nhận thức: mỗi người dân cần chủ động phòng ngừa từ sớm.

Điều này bao gồm: Loại bỏ nơi muỗi sinh sản quanh nhà; đậy kín dụng cụ chứa nước; ngủ màn, kể cả ban ngày; sử dụng các biện pháp chống muỗi phù hợp; dự phòng chủ động bằng tiêm chủng để giảm nguy cơ mắc bệnh và giảm nguy cơ biến chứng nặng.

Đặc biệt, khi phát hiện những dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt chú ý gồm: sốt cao, mệt mỏi, đau nhức cơ, vật vã, lừ đừ, li bì, đau bụng nhiều, nôn ói nhiều, nôn ra máu, đi ngoài ra máu... phải ngay lập tức đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.

Chủ động phòng bệnh không chỉ giúp giảm ca nặng, mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống y tế và hạn chế những tổn thất không đáng có đối với mỗi gia đình.