Ở tuổi 18, Nguyễn Thị Yến Như (thôn Bình Kiều, xã Hiệp Đức, Đà Nẵng) phải đối diện thực tế nghiệt ngã: mẹ nằm liệt giường sau tai nạn chuẩn bị ghép sọ não, bà ngoại đã 103 tuổi. Xung quanh Như không có tài sản đáng giá.

Ngày biết tin trúng tuyển Trường đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, Như rối bời chưa từng thấy: Tiền đâu để đi học và sống tiếp?

Chỗ dựa 18 tuổi trong ngôi nhà có hai người nằm liệt giường

Căn nhà gỗ của Như nằm nép mình bên triền đồi, xiêu vẹo như muốn sụp đổ. Những tấm ván đã mục, nhiều chỗ hở toang. Ánh nắng xuyên qua các khe vách, rọi xuống hai chiếc giường kê sát nhau. Một bên là bà ngoại Như 103 tuổi, nằm bất động vì tuổi cao, sức yếu. Bên còn lại là bà Nguyễn Thị Mai (54 tuổi) - mẹ Như, nằm liệt sau một vụ tai nạn.

Chúng tôi bắt gặp dáng hình nhỏ nhắn của Như đang lặng lẽ vỗ về không gian xung quanh mẹ. Cô khẽ kéo góc rèm xơ xác để che chắn cho khuôn mặt bà Mai khỏi những tia nắng chói chang, rồi cúi người nâng niu, sửa lại chiếc gối kê đầu. Bức rèm khép lại, nuốt chửng chút ánh sáng hiếm hoi, trả căn nhà về với vẻ âm u, tĩnh lặng vốn có.

Ai ghé nhà Như đều bất ngờ khi thấy căn nhà 3 thế hệ sinh sống trống hoác, hầu như không có tài sản gì đáng giá. Chiếc tivi cũ người cậu cho từ nhiều năm trước, mỗi lần bật phải chờ thật lâu mới lên hình, lúc trắng lúc đen, chập chờn nhưng vẫn là niềm vui của cả nhà sau bữa cơm.

Như bảo, nhờ những bản tin thời sự trên chiếc tivi ấy, cô biết thêm được nhiều điều phục vụ học tập. Chiếc xe Cub cũ mua lại từ khi Như học lớp 9 là phương tiện đi lại duy nhất của cả nhà. Nhìn những vật dụng ít ỏi ấy, chúng tôi càng cảm nhận rõ cuộc sống chật vật mà Như và mẹ đã gắng gượng qua từng ngày.

Những ngày này, Như thức dậy từ sớm, vệ sinh, nấu ăn, đút cháo cho mẹ, rồi chăm bà ngoại trước khi lo hành trang vào đại học.

Chứng kiến cảnh cô gái 18 tuổi đang phải gánh trên vai những trách nhiệm quá lớn so với tuổi của mình, cụ Nguyễn Văn Huệ (88 tuổi, ở sát nhà) nói cả xóm đều thương Như: "Con bé ngoan, lễ phép, vừa thương mẹ vừa giàu nghị lực. Hoàn cảnh như vậy mà vẫn quyết tâm đi học. Ai cũng thương cháu".

Giữa cái tĩnh mịch của xóm núi khi chiều buông, căn nhà nhỏ của Như chìm vào một khoảng lặng nghẹt thở, đến mức dường như cả tiếng thở nhọc nhằn của người mẹ nằm liệt trên giường cũng nghe rõ mồn một.

Người mẹ tần tảo gặp tai họa không ngờ

Như lớn lên không biết mặt cha, chẳng rõ ông còn sống hay đã mất. Một mình mẹ làm đủ nghề để nuôi con ăn học, đồng thời chăm sóc người mẹ già.

Sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, Như ở nhà chăm ngoại, mẹ tranh thủ đi làm kiếm tiền chuẩn bị cho con nhập học. Bà xin theo đội công nhân thu hoạch keo trên đồi. Công việc nặng nhọc, mỗi ngày công chỉ 200.000 - 300.000 đồng nhưng đó là nguồn thu chính của cả nhà.

Ngày 26-6, trong lúc làm việc, một thân keo lớn từ trên cao lao xuống trúng đầu bà Mai. Người mẹ gục ngay tại chỗ. Tại bệnh viện, các bác sĩ phẫu thuật lấy một phần hộp sọ ra nuôi dưỡng, hẹn 6 tháng sau, khi sức khỏe ổn định, bà mới có thể mổ ghép lại.

Như chỉ nghĩ mẹ bị tai nạn nhẹ. Nhưng hóa ra mẹ không thể đi lại được. Cô chết lặng, ôm lấy mẹ, khóc nức nở.

Học sinh xuất sắc 12 năm liền

Tuổi thơ của Như gắn với hình ảnh người mẹ thức khuya, dậy sớm, dãi nắng dầm mưa kiếm từng đồng. Thương mẹ, Như chưa bao giờ để người khác phải nhắc chuyện học hành. Những tờ giấy khen được treo kín một góc vách. Suốt 12 năm, Như luôn giữ thành tích học tập xuất sắc, 2 lần đoạt giải môn ngữ văn cấp huyện.

Như tự học là chính. Chỗ nào không hiểu, Như hỏi thầy cô, bạn bè; bài tập chưa đủ thì tự tìm thêm để làm. Biết hoàn cảnh của Như, nhiều giáo viên không nhận tiền dạy thêm hoặc tìm cách hỗ trợ một phần chi phí học tập.

Trúng tuyển ngành kinh tế xây dựng, Trường đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, Như mơ trở thành kỹ sư, có công việc ổn định để đỡ đần mẹ và phụng dưỡng bà ngoại.

Bài toán tiền đâu đi học Bách khoa

Có những đêm, khi mẹ và bà đã ngủ, Như ngồi một mình trong góc nhà, từng nảy sinh ý nghĩ dừng học. Nhưng nhớ những năm tháng mẹ dãi dầu nuôi mình ăn học, Như lại mong phép màu. "Tôi muốn đi học, sau này có công việc để tự lo cho mình và phụ giúp mẹ", Như nói.

Khi bà Mai gặp nạn, thấy hoàn cảnh bi đát, xóm làng và một số nhà hảo tâm đã quyên góp được hơn 30 triệu đồng để mẹ Như chuẩn bị ca phẫu thuật sắp tới. Ngày 19-8 đến hạn nộp học phí để làm thủ tục nhập học, các cậu dì động viên Như mượn đỡ 18,6 triệu đồng trong số tiền mọi người góp cho mẹ mổ sọ để đóng học phí đỡ rồi cậu dì sẽ đi vay mượn lại.

Như chắc chắn sẽ vừa học vừa làm thêm.

Bà Nguyễn Thị Nhàn (dì Như) tiết lộ, gia đình đặt tên "Yến Như" với mong ước con gái lớn lên xinh đẹp, thanh tú, có tâm hồn tự do, lạc quan, sống bình yên và hạnh phúc. Nhưng cuộc đời Như lại nhiều trắc trở.

Thương cháu, gia đình ai cũng nghèo khó nhưng đều động viên Như đi học, mẹ và bà ngoại ở quê sẽ có cậu dì thay nhau chăm sóc. 

"Thiếu thì vay mượn, cực khổ một chút cũng được. Có thêm con chữ thì sau này mới đỡ khổ. Ở quê nghèo quá, không đi học thì cái nghèo cứ đeo đuổi suốt đời", bà Nhàn nói.

Học viện Ngân hàng miễn học phí cho nữ SV Ninh Bình không còn cha mẹ, làm thêm kiếm sống

Theo dõi thông tin từ báo Tuổi trẻ, Học viện Ngân hàng (Hà Nội) đã rà soát lại thông tin và quyết định miễn toàn bộ học phí, ký túc xá và hỗ trợ 5 triệu đồng cho tân sinh viên Phạm Hoàng Xuân Dung và 2 sinh viên khác.