Phạm Hoàng Xuân Dung (18 tuổi, ở tổ dân phố Đông, phường Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình) đậu ngành luật học, Học viện Ngân hàng với 24,8 điểm. Cô gái không may đã mồ côi mẹ và không biết mặt cha.

Tuổi thơ chỉ biết mẹ qua tấm ảnh thờ

Đứng lặng bên di ảnh người con gái đã mất, bà Lê Thị Luyến - bà ngoại Dung - đôi mắt rưng rưng nhòe đi. Bà mừng vì đứa cháu bất hạnh mà mình đã nuôi nấng suốt 15 năm cuối cùng cũng chạm đến kết quả học hành. Nhưng bà ngoại gần 80 tuổi không biết lấy tiền đâu cho cháu đi học.

Khoảng 15 năm trước, khi Dung mới 3 tuổi thì mẹ mất vì bạo bệnh chỉ ở tuổi 35. Khi ấy, Dung đang ở Vũng Tàu và không còn ai đủ điều kiện chăm sóc nên được người thân đưa về quê cho bà ngoại nuôi dưỡng. Ngày đón cháu về, bà Luyến đã ngoài 60 tuổi, sống một mình, cuộc sống phụ thuộc vào khoản lương hưu ít ỏi khoảng 2,5 triệu đồng mỗi tháng. Thấy bà tuổi cao, cuộc sống khó khăn, người thân từng tính gửi Dung vào trung tâm bảo trợ xã hội nhưng bà nhất quyết không đồng ý.

Vậy là căn nhà nhỏ trở thành mái ấm duy nhất của hai bà cháu. Bà chăm cháu bằng những gì mình có, còn Dung lớn lên trong tình yêu thương của bà.

"Đến khi lớn lên, tôi chỉ biết mình ở cùng bà. Hình bóng mẹ chỉ biết qua tấm ảnh thờ và lời kể của ngoại. Còn về cha, tôi không rõ là ai, ở đâu, còn sống hay đã mất", Dung nói. Tuổi thơ thiếu vắng cha mẹ khiến Dung sớm hiểu rằng mình không thể dựa dẫm vào ai, phải tự chăm sóc bản thân, phụ bà việc nhà và cố gắng học tập.

Ở đâu thuê là sẵn sàng kiếm tiền, "học ké" các lớp online, á khoa khối C00 của trường

Suốt những năm học tại Trường THPT Lý Thường Kiệt (tỉnh Hà Nam cũ), Dung chưa một lần đi học thêm vì không có tiền. Tất cả kiến thức Dung có được đều do tự học.

Sau mỗi buổi học trên lớp, Dung lại tranh thủ đi làm thêm. Lúc thì đi làm bưng bê cho nhà hàng, khi thì làm pha chế đồ uống cho quán nước. Hễ nơi nào có việc, Dung đều làm, miễn có thêm chút tiền mua sách vở và phụ bà trang trải cuộc sống.

Ngày đi làm, tối về Dung lại chong đèn học đến 1-2h sáng. "Kiến thức tôi có được là ở trên lớp chú ý nghe thầy cô giảng bài, tối về tự ôn luyện. Chỗ nào chưa hiểu tôi mở YouTube xem các bài giảng của các thầy cô trên mạng. Để nâng cao kiến thức, tôi thường xuyên vào các lớp học online để học ké", Dung chia sẻ.

3 năm học THPT, Dung lúc nào cũng đạt thành tích học sinh giỏi và đứng trong top 5 của lớp.

Tại kỳ thi THPT quốc gia 2026, cô bé mồ côi trở thành á khoa đầu ra khối C00 (văn, sử, địa) của trường với 24,8 điểm. Với điểm số này, Phạm Hoàng Xuân Dung đã đăng ký và trúng tuyển ngành luật học - Học viện Ngân hàng.

Ngày biết tin đậu, Dung đã khóc. Những giọt nước mắt của hạnh phúc vì đằng sau nó là những năm tháng bà ngoại tần tảo, những đêm bản thân chong đèn tự học, những ngày làm thêm nhọc nhằn quá sức tuổi học sinh.

Mong phép màu để mang "ước mơ của bà" lên thành phố

Ưóc mơ của bà là nhìn thấy cháu học đại học khi bà còn có thể sống cùng cháu.

Trở về ngôi nhà nhỏ sau nhiều ngày lên thủ đô Hà Nội làm thủ tục nhập học và tìm chỗ trọ, tân sinh viên Phạm Hoàng Xuân Dung mang trong mình một nỗi lo lắng rất lớn. Tiền ở ký túc xá cô phải nhờ người anh họ giúp đỡ, trong khi học phí mỗi năm gần 50 triệu đồng, chưa kể tiền ăn ở, chi phí học tập, trong khi ngoại đã già, cô nghĩ nát óc cách nào để có thể học.

"Ngày còn học phổ thông, có những lúc rơi vào cùng cực, tôi cũng chưa bao giờ có ý định bỏ học. Thế nhưng khi nhận được thông báo tiền đóng học kỳ I gần 23 triệu đồng, bản thân tôi không biết mình có vượt qua được không", Dung chia sẻ.

Điều khiến Dung day dứt nhất không phải là bản thân phải sống thiếu thốn, mà là sợ giấc mơ của mình sẽ trở thành gánh nặng đối với người bà đã gần 80 tuổi.

Biết cháu đậu đại học, bà Luyến hạnh phúc và tự hào. Nhưng niềm vui của bà ngoại cũng đi cùng nỗi lo. Tài sản đáng giá nhất bà có hiện nay là khoảng 30 triệu đồng tiền Nhà nước đền bù đất ruộng, đang gửi ngân hàng.

Dung biết số tiền ấy có thể giúp cô đóng học phí. Nhưng bản thân lại không muốn bà rút. Bởi bà đã già, thường xuyên đau ốm, sức khỏe giảm sút. Với Dung, khoản tiền ấy không chỉ là tiền học. Đó còn là chỗ dựa cuối cùng của người bà đã dành cả quãng đời còn lại để nuôi Dung khôn lớn.

"Nếu rút tiền cho tôi đi học thì sau này ngoại lấy gì để trang trải lúc ốm đau", Dung trăn trở đến tận cùng trong lòng.

Bà Lê Thị Tâm - người hàng xóm sống gần nhà - cho biết Dung là một đứa bé ngoan, hiếu thảo và có ý chí vươn lên. "Biết cháu đậu đại học, bà con chúng tôi vừa mừng, vừa thương. Bởi để học hết đại học một mình bản thân cháu không thể làm được, nếu không có phép màu xảy ra", bà Tâm nói.

Ông Đỗ Tôn Quyền, Phó tổ dân Đông, phường Tam Chúc, cho biết hoàn cảnh của gia đình Phạm Hoàng Xuân Dung rất thương tâm, mồ côi mẹ và không có bố từ nhỏ, phải sống nương tựa vào bà ngoại nay cũng đã 80 tuổi.

Theo ông Quyền, trước đây hai bà cháu sống trong căn nhà đã cũ, xuống cấp. Căn nhà hiện tại được Hội Chữ thập đỏ xây tặng năm 2017. Dung rất nỗ lực trong học tập, nhiều lần được địa phương trao khuyến học, hỗ trợ các phần quà dịp lễ, Tết để gia đình bớt khó khăn.

Với cô nữ sinh mồ côi ấy, đại học không chỉ là một cánh cửa mở ra tương lai. Đó còn là lời hứa mà cô muốn thực hiện với người bà đã dành cả quãng đời dài nuôi Dung khôn lớn.

Ôm tro cốt mẹ gửi vào chùa, chọn Học viện Hàng không vì ngôi trường gần mẹ

Phạm Ngọc Xuân Giao lớn lên trong cảnh không cha, sống cùng mẹ ở ấp Tân Tây B, xã Tân Đông, Đồng Tháp. Khi Giao sắp chạm vào giấc mơ đại học thì không thể ngờ lại mồ côi mẹ.