Kiếm tiền từ trạm đổi pin

Một thay đổi đáng chú ý trong cách sử dụng xe điện vừa được hãng pin lớn nhất thế giới CATL công bố: chủ xe không chỉ tiêu tiền cho việc sạc, mà còn có thể kiếm tiền thông qua các trạm đổi pin.

Thông tin được đưa ra tại sự kiện CATL Tech Day ngày 21-4, khi hãng này giới thiệu mạng lưới tích hợp giữa sạc siêu tốc và đổi pin. Điểm mới nằm ở cơ chế cho phép người dùng “bán” phần điện năng đã sạc vào giờ cao điểm cho trạm đổi pin.

Theo đó, toàn bộ các trạm đổi pin Chocolate (dành cho ô tô) và Qiji (dành cho xe tải hạng nặng) của CATL sẽ được trang bị tiêu chuẩn trụ sạc siêu tốc Shenxing.

Từ nửa cuối năm nay, người dùng dịch vụ đổi pin Chocolate có thể mang bộ pin đã sạc đầy đến trạm trong khung giờ điện đắt đỏ. Hệ thống sẽ nhanh chóng thay pin đã sạc đầy bằng một bộ pin khác có mức năng lượng thấp hơn. Phần chênh lệch giá điện sẽ được hoàn lại cho chủ xe.

Theo CATL, thu nhập mỗi ngày từ cơ chế này có thể đạt khoảng 40 nhân dân tệ (hơn 154.000 đồng), đủ để bù chi phí thuê pin. Hãng mô tả đây là bước chuyển từ mô hình “trả tiền để sạc” sang “có thể kiếm tiền từ năng lượng”.

Về vận hành, toàn bộ quá trình đổi pin diễn ra trong khoảng 100 giây nhờ hệ thống robot tự động. Chủ xe thực chất đang cung cấp lượng điện có giá trị cao (giờ cao điểm) cho hệ thống, và nhận lại lượng điện có giá trị thấp hơn, phần chênh lệch trở thành thu nhập.

Hãng hiện đã xây dựng 1.470 trạm đổi pin tại 99 thành phố ở Trung Quốc, tạo nền tảng để triển khai cơ chế “kiếm tiền từ pin” trên diện rộng.

Ngoài yếu tố tài chính, CATL cho rằng mô hình đổi pin còn mang lại lợi thế về hiệu quả năng lượng. So với các hệ thống sạc có tích hợp pin lưu trữ, giải pháp đổi pin chỉ cần một lần chuyển đổi điện năng từ lưới điện vào xe, giúp giảm tổn thất đáng kể. CATL cho biết giải pháp của mình giúp giảm hơn 13 điểm phần trăm tổn thất điện năng so với các hệ thống sạc siêu nhanh tích hợp lưu trữ.

Theo tính toán, với mỗi 100kWh điện từ lưới, hệ thống này có thể cung cấp thêm khoảng 13kWh cho xe so với giải pháp truyền thống, tương đương tăng thêm 65 - 120km quãng đường di chuyển tùy từng mẫu xe.

Đổi pin kiểu mới

Song song đó, CATL cũng giới thiệu pin thay thế Chocolate 26# sử dụng kiến trúc điện áp cao 800V. Phiên bản đầu tiên có dung lượng 75kWh, và sẽ có thêm các biến thể lớn hơn trong tương lai, phù hợp với xe phân khúc B và C.

Triết lý của hệ thống đổi pin này là “phân bổ năng lượng theo nhu cầu”. Người dùng có thể sử dụng pin nhỏ cho nhu cầu đi lại hằng ngày và đổi sang pin lớn khi cần đi xa, thay vì phải gánh chi phí sở hữu pin dung lượng lớn suốt vòng đời xe. Ngoài ra người dùng thuê pin còn được hưởng bảo hành và nâng cấp trọn đời, giảm lo ngại về chai pin và mất giá xe.

Trong thời gian tới, CATL dự kiến triển khai hai loại trạm gồm trạm tích hợp tiêu chuẩn và trạm trải nghiệm tại đại lý 4S, phù hợp với đô thị, cao tốc và nhu cầu lái thử.

Hãng đặt mục tiêu xây dựng 4.000 trạm sạc - đổi pin vào cuối năm 2026, phủ sóng 190 thành phố cùng hệ thống cao tốc. Xa hơn, đến năm 2028, CATL kỳ vọng thiết lập hơn 100.000 cơ sở hạ tầng năng lượng dùng chung.

Các đối tác đầu tiên tham gia hệ sinh thái này gồm Changan, Chery, GAC, Seres, SAIC-GM-Wuling và BAIC. Hiện CATL đã hợp tác với 11 hãng xe trong lĩnh vực đổi pin, cho thấy tham vọng định hình lại cách sử dụng năng lượng trong kỷ nguyên xe điện.

Bao giờ người Việt sẽ quen dùng xe máy kiểu 'hết pin thì đổi' như 'hết xăng thì đổ?

Đổi pin được xem là lời giải nhanh gọn cho bài toán năng lượng của xe điện hai bánh. Tuy nhiên, để trở thành thói quen phổ biến, yếu tố quyết định không nằm ở công nghệ, mà ở mức độ tiện lợi trong từng thao tác hằng ngày.