Bức thư được công bố toàn văn trên trang web của Tổng thống Ukraine và gửi qua kênh ngoại giao tới Nga cùng nhiều nước khác, bao gồm Mỹ.

Điểm mới là gì?

Trong lúc lá thư ngỏ gây sự chú của cả thế giới, chiến sự vẫn tiếp diễn khốc liệt trên thực địa. Ngày 5-6, ít nhất 12 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine, theo cơ quan chức năng Ukraine.

Còn ở vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát, ít nhất 4 người thiệt mạng trong các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của Ukraine. Ukraine cũng tấn công tổ hợp dầu khí và căn cứ hải quân ở St Petersburg (Nga) vào đúng ngày ông Zelensky đăng bức thư (4-6).

Trong bức thư đăng công khai, Tổng thống Ukraine thừa nhận Kiev không muốn chiến tranh: "Chúng tôi ở Ukraine không muốn một cuộc chiến tranh lâu dài. Chúng tôi biết rất rõ cuộc sống không có chiến tranh tốt đẹp hơn vô cùng.

Và chúng tôi muốn đạt được điều đó. Vì lẽ đó, Ukraine đề xuất chấm dứt chiến tranh thông qua hành động can thiệp trực tiếp giữa chúng tôi - và ông. Tôi đề xuất một cuộc gặp... Nếu cá nhân ông không đi đến kết luận rằng đã đến lúc phải chấm dứt cuộc chiến này, Ukraine sẽ tiếp tục chiến đấu vì sự tồn vong của mình".

Markus Ziener, nghiên cứu sinh thỉnh giảng cao cấp ở Berlin của Quỹ Marshall Đức, nói với Đài Al Jazeera rằng đây không phải lần đầu tiên ông Zelensky tiếp cận ông Putin. "Gần đây nhất vào ngày 11-5-2025, ông ấy đã thông báo công khai và rõ ràng rằng ông ấy sẵn sàng đến Thổ Nhĩ Kỳ để gặp trực tiếp ông Putin", chuyên gia Ziener nói.

Đề xuất mới khác biệt ở chỗ nó cho thấy Tổng thống Ukraine "cảm thấy được tiếp thêm sức mạnh nhờ thành công quân sự trên chiến trường, bao gồm cả việc tấn công cơ sở hạ tầng sâu trong lãnh thổ Nga", theo ông Ziener.

Đáp lại bức thư của ông Zelensky, ở Diễn đàn kinh tế thường niên St Petersburg ngày 4-6, ông Putin vẫn tỏ lập trường cứng rắn.

"Cuộc tấn công đang diễn ra trên cơ sở hàng ngày. Hiện tại Liên bang Nga đã kiểm soát hoàn toàn Cộng hòa Nhân dân Lugansk - 100%. Và Nga đã đưa hơn 85% lãnh thổ của Cộng hòa Nhân dân Donetsk dưới sự kiểm soát của mình. [Và] 80%lãnh thổ của vùng Zaporizhzhia", Đài Nga RT dẫn lời ông Putin.

"Tự nhiên, trong hoàn cảnh này, phía Ukraine muốn chúng tôi ngăn lại đà tiến quân. Nhưng thay vì dừng việc đó lại, tốt hơn là nên chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến bằng cách đồng ý với các thỏa hiệp đã được thảo luận ở Anchorage".

Ý ông Putin nói đến cuộc gặp của ông với ông Trump ở Alaska, trong đó phía Nga đưa ra điều kiện tiên quyết để cuộc chiến kết thúc là Ukraine phải nhượng bộ lãnh thổ.

Nguy cơ leo thang

Tuy nhiên, yếu tố rủi ro không thể xem thường từ các cuộc tấn công đó là chiến sự có thể tràn sang lãnh thổ các nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) với xác suất ngày càng tăng. Bị cả Nga và Ukraine gây nhiễu và giả mạo tín hiệu, không ít chiếc drone chở đầy thuốc nổ đã đi chệch mục tiêu, thỉnh thoảng đâm xuống các quốc gia thuộc sườn phía đông NATO.

Trong một số trường hợp, máy bay phản lực chiến đấu của NATO đã phải xuất kích để bắn hạ chúng. Mới đây nhất, vào ngày 5-6, một drone hải quân của Ukraine phát nổ tại cảng Constanta trên Biển Đen của Romania. 

Kiev cáo buộc Nga đã gây nhiễu drone này. Các thành viên NATO năm ngoái cũng ghi nhận 18 vụ vi phạm không phận liên minh quân sự này từ phía Nga, nhiều gấp ba lần so với năm 2024.

Chiến thuật ngày càng bạo dạn của Ukraine buộc các nước láng giềng ở gần tiền tuyến phải đối mặt với hiệu ứng lan tỏa của cuộc chiến trên bộ lớn nhất châu Âu trong nhiều thập kỷ.

Kristine Berzina, nghiên cứu sinh cao cấp về quốc phòng ở Quỹ Marshall, bình luận rằng Ukraine và các nước láng giềng NATO đang "đứng trước lằn ranh khó khăn" khi biên độ sai số ngày càng mở rộng.

Ví dụ Romania cho biết trong khoảng 29 vụ drone xâm nhập không phận nước họ ghi nhận được từ tháng 2-2022, hơn một nửa xảy ra chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026. Các vụ drone Ukraine xâm nhập cũng đã gây ra khủng hoảng chính trị ở Latvia và buộc khoảng 2 triệu người Phần Lan ở vùng đô thị Helsinki phải đi trú ẩn.

Một quan chức quân sự cấp cao của Thụy Điển nói với Reuters tháng trước rằng Ukraine dường như đang cố tình bay drone qua khu vực Baltic gần biên giới với Nga để sử dụng các quốc gia này làm lá chắn. Quan chức này đặt giả thuyết Nga sẽ ngần ngại bắn vào lãnh thổ NATO - một lợi thế cho drone Ukraine.

Các cuộc tấn công kiểu này, giống như cuộc tấn công vào St. Petersburg tuần trước khi hội nghị thượng đỉnh kinh tế do Nga tổ chức đang diễn ra, được thiết kế để đánh vào tâm lý dư luận Nga về cái giá của cuộc chiến, và lý tưởng nhất là tạo ra sự phản đối, theo phân tích hồi tháng 5 của Viện Nghiên cứu chiến tranh. Vì điều này, Kiev gần đây dường như "sẵn sàng làm phật lòng các đồng minh hơn".

Bà Berzina nói: "Nhưng họ cũng đang gặt hái nhiều thành công hơn".

Ukraine tấn công lớn vào Nga, tuyên bố 'đưa cuộc chiến trở lại nơi khởi nguồn'

Xác nhận cuộc tấn công mới nhất của Ukraine nhằm vào Nga, Tổng thống Zelensky nói rằng 'chúng tôi đang đưa cuộc chiến trở lại đúng nơi nó khởi nguồn'.