Che giấu, giúp phạm nhân trốn trại bị xử lý thế nào?

Ngày 26-10, Công an tỉnh Khánh Hòa và các đơn vị thuộc Bộ Công an vẫn đang tiếp tục truy bắt 3 phạm nhân gồm Hồ Văn Tình, Võ Hoàng Duy, Lữ Văn Toàn đã trốn khỏi trại giam A2 (xã Diên Lâm) vào chiều 21-10.

Che giấu phạm nhân bị xử lý ra sao?

Liên quan đến việc này, luật sư Trần Huy Hoàng (Đoàn luật sư tỉnh Khánh Hòa) cho biết người nào cố ý trực tiếp giải thoát hoặc tạo điều kiện vật chất, tinh thần để phạm nhân trốn khỏi trại giam, ví dụ mở đường, vô hiệu hóa kiểm soát, bố trí phương tiện, nơi lẩn trốn theo kế hoạch, cung cấp công cụ hoặc phối hợp với phạm nhân trong quá trình trốn sẽ phạm tội đánh tháo người đang chấp hành án phạt tù theo Điều 387 Bộ luật Hình sự.

Nếu không trực tiếp thực hiện mà chỉ tổ chức, xúi giục hoặc giúp sức (cho tiền, nơi ẩn náu hoặc hỗ trợ tinh thần) vẫn có thể bị xem xét đồng phạm.

Người phạm tội này phải đối diện với hình phạt tù từ 2 đến 7 năm; 5 đến 12 năm tù nếu có tổ chức hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn; hình phạt bổ sung có thể cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 1 đến 5 năm.

Dù không hứa hẹn trước nhưng sau khi phạm nhân trốn khỏi trại giam mà người nào giúp phạm nhân ẩn náu hoặc có hành vi khác cản trở việc phát hiện người phạm tội là hành vi phạm tội che giấu tội phạm theo Điều 389 Bộ luật Hình sự.

Hình phạt là phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 5 năm; trường hợp lợi dụng chức vụ, quyền hạn cản trở việc phát hiện tội phạm hoặc có những hành vi khác bao che người phạm tội thì bị phạt tù từ 2 đến 7 năm.

Trường hợp không tố giác tội phạm nghĩa là không hứa hẹn trước, gặp phạm nhân trốn mà không báo cho cơ quan có thẩm quyền thì phạm tội che giấu tội phạm theo Điều 390 Bộ luật Hình sự.

Người phạm tội này có thể bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù 6 tháng đến 3 năm.

Phạm nhân sau khi vượt ngục bị bắt lại có được xét giảm án không?

Theo luật sư Hoàng, hành vi trốn khỏi trại giam cấu thành tội phạm mới là tội trốn khỏi nơi giam, tòa án sẽ tổng hợp hình phạt chưa chấp hành xong của bản án cũ cộng với hình phạt của bản án mới thành một bản án chung.

Đối với xét giảm mức hình phạt đã tuyên (Điều 63, 64 Bộ luật Hình sự), việc xét giảm thời hạn chấp hành án phạt tù được thực hiện mỗi năm 3 đợt vào các dịp 30-4, Quốc khánh 2-9 và Tết Nguyên đán. Nguyên tắc chung là mỗi phạm nhân đủ điều kiện chỉ được xét 1 đợt trong năm đó.

Pháp luật không tước đoạt vĩnh viễn cơ hội được xét giảm thời gian án, tuy nhiên phạm nhân bị đưa vào nhóm "phạm tội mới trong thời gian chấp hành án" bắt buộc phải khởi động lại điều kiện tiên quyết để được xét giảm lần đầu, đó là phải chấp hành đủ ít nhất 1/3 thời hạn phạt tù của bản án chung.

Đồng thời phải chứng minh được sự tiến bộ, đạt xếp loại thi đua cải tạo từ khá trở lên, thời gian thử thách sẽ bị kéo dài đáng kể.

Trường hợp đặc biệt, người bị kết án có lý do đáng được khoan hồng thêm như đã lập công, đã quá già yếu hoặc mắc bệnh hiểm nghèo thì tòa án có thể xét giảm vào thời gian sớm hơn hoặc với mức cao hơn so với thời gian và mức quy định tại Điều 63 Bộ luật Hình sự.

Đối với xét đặc xá (Luật Đặc xá 2018), theo luật sư, cơ hội gần như khép lại vì việc mang thêm bản án mới dễ khiến phạm nhân thuộc trường hợp "có từ 2 tiền án trở lên" không được đặc xá theo điểm đ khoản 1 Điều 12 Luật Đặc xá 2018.

Phạm nhân trốn trại sau khi bị bắt lại sẽ đối mặt với những hình phạt nào?

Các phạm nhân sau khi trốn khỏi trại giam và bị bắt giữ trở lại sẽ bị truy cứu nhiều hành vi, trách nhiệm hình sự.