Mỹ tính mọi phương án sáp nhập Greenland

Theo NBC News ngày 6-1, ngay sau khi Đan Mạch và lãnh đạo các nước NATO đưa ra tuyên bố chung phản đối việc Mỹ muốn sáp nhập Greenland - vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, Nhà Trắng nhấn mạnh Mỹ đang xem xét các lựa chọn để thực hiện mục tiêu này, trong đó không loại trừ dùng đến quân đội.

"Tổng thống Trump đã nói rõ rằng việc giành được Greenland là ưu tiên an ninh quốc gia của Mỹ. Điều này là rất quan trọng nhằm răn đe các đối thủ tại khu vực Bắc Cực", Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nhấn mạnh trong tuyên bố gửi qua email.

Theo bà Leavitt, "tổng thống và đội ngũ đang thảo luận một loạt các lựa chọn để theo đuổi mục tiêu chính sách đối ngoại quan trọng này, và tất nhiên việc sử dụng quân đội Mỹ luôn là một lựa chọn trong thẩm quyền của tổng tư lệnh".

Tuy nhiên tờ Wall Street Journal đưa tin trong cuộc họp kín hôm 5-1, ông Rubio nói với các nghị sĩ rằng mục tiêu của chính quyền Mỹ là mua lại Greenland từ Đan Mạch.

Ông Trump thời gian qua thường xuyên nhắc đến việc sáp nhập Greenland vì vị trí chiến lược của hòn đảo này ở Bắc Cực, trong bối cảnh Nga và Trung Quốc tăng cường hiện diện ở khu vực này trong nhiều năm gần đây.

Một số người từng hoài nghi về tính thực tế, song lo ngại giờ đây trở nên lớn hơn bao giờ hết sau khi Mỹ tập kích Venezuela và bắt giữ tổng thống nước này, ông Nicolás Maduro, cùng phu nhân Cilia Flores.

Hôm 4-1, ông Trump trả lời tạp chí Atlantic và cho biết sẽ để mọi người tự quyết định việc Mỹ can thiệp vào Venezuela có ý nghĩa gì đối với Greenland.

Châu Âu vẫn nắm nhiều đòn bẩy quan trọng

Trước những tuyên bố của Mỹ, nhiều người đặt ra câu hỏi về việc viện dẫn Điều 5 về phòng thủ tập thể của NATO. Cả Mỹ và Đan Mạch đều là thành viên của NATO, song thực tế hiệp ước không xác định rõ điều gì sẽ xảy ra nếu hai thành viên của liên minh xảy ra xung đột vũ trang.

Bà Mette Frederiksen, Thủ tướng Đan Mạch, tuyên bố một cuộc tấn công vào Greenland sẽ là dấu chấm hết cho NATO.

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Chris Murphy cho rằng các nước NATO "tất nhiên" sẽ phải bảo vệ Greenland trước Mỹ nếu cần thiết, vì "đó là điều mà Điều 5 quy định".

"Điều 5 không lường trước tình huống quốc gia xâm lược lại là một thành viên NATO. Mọi người có thể cười, nhưng thực ra đây không còn là chuyện để đùa nữa, bởi tôi nghĩ ông ấy ngày càng nghiêm túc", ông Murphy nói.

Cố vấn cấp cao Nhà Trắng Stephen Miller không loại trừ khả năng giành quyền kiểm soát Greenland bằng vũ lực, nhưng cho rằng sẽ không ai chiến đấu với Mỹ về mặt quân sự vì tương lai của Greenland cả.

Theo nhận định của Viện Nghiên cứu Chatham House (Anh) hôm 6-1, những điều chỉnh chính sách của Mỹ dưới thời ông Trump đã làm xói mòn niềm tin vào cam kết Điều 5.

Chatham House cho rằng trong bối cảnh Mỹ ngày càng khó lường, châu Âu không thể tiếp tục dựa hoàn toàn vào các bảo đảm an ninh từ Washington.

Các nước châu Âu cần lên tiếng rõ ràng phản đối hành động của Mỹ tại Venezuela, thể hiện ủng hộ Đan Mạch và Greenland, đồng thời chuẩn bị cho kịch bản NATO không còn Mỹ dẫn dắt, đẩy nhanh đầu tư vào các năng lực như chỉ huy, kiểm soát, chế áp phòng không...

Châu Âu cũng nắm trong tay những đòn bẩy quan trọng. Chẳng hạn các căn cứ quân sự của Mỹ ở châu lục này, châu Âu cũng đóng vai trò thiết yếu đối với hoạt động của Washington ở Trung Đông và vùng Bắc Cực.

Nếu Mỹ tiếp tục đe dọa NATO, châu Âu có thể gây sức ép về việc tiếp nhiên liệu cho Mỹ tại các cảng châu Âu, tiếp nhận binh sĩ bị thương, tăng chi phí cho việc đồn trú quân đội... nhằm nhấn mạnh tính chất cùng có lợi trong mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Thủ tướng Đan Mạch cảnh báo Mỹ tấn công Greenland là kết liễu NATO

Lãnh đạo Đan Mạch nói nếu Mỹ tấn công đồng minh NATO sẽ đồng nghĩa với sự kết thúc của cả liên minh quân sự và "an ninh thời hậu Chiến tranh Thế giới thứ hai".